Το λημέρι

*Της: Μ.ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ

«Αυτό που, δεν είναι ιδιαίτερα σοφό, είναι αυτό που κάνουν τώρα οι ΗΠΑ. Το να πληγώνεις μια αρκούδα χωρίς να τη σκοτώνεις, είναι ένα επικίνδυνο παιχνίδι», έγραψε πριν καιρό ο Τζωρτζ Φρίντμαν στους «Νιου Γιορκ Τάϊμς», αποπειρώμενος να ρθει πρόσωπο με πρόσωπο με τον αμερικανικό εφιάλτη του νέου αιώνα που λέγεται «πολυπολικές κοινωνίες».

Ενώπιον μιας πιθανής κατάρρευσης της αμερικανικής υπερδύναμης στον κόσμο και της αντικατάστασης της από ισότιμες ,μεγάλες δυνάμεις, η «αρκούδα», για τον Φρίντμαν, δεν είναι άλλη από τη Ρωσία, της οποίας ο ρόλος στην παγκόσμια σκηνή, αν γίνει αποδεκτός από τις ίδιες τις ΗΠΑ, θα σηματοδοτήσει το οριστικό τέλος της αμερικανικής «ηγεμονίας».

Δεν πρόκειται να σταθώ στη δυναμική του ρωσικού παράγοντα ειδικά, καθώς, αυτός, δεν είναι ο μόνος που δείχνει να ανακόπτει το ως σήμερα δεδομένο της αμερικανικής μονοκρατορίας στον πλανήτη μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου. Εκτός από την πανίσχυρη ρωσική ενεργειακή ισχύ, το ισλαμοφασιστικό Ιράν, η πυρηνική Βόρεια Κορέα, η οικονομικά ανθηρή Κίνα, η «άτακτη» Λατινική Αμερική, το ταλιμπανικό Αφγανιστάν που ανθίσταται στο ΝΑΤΟ, το ιρακινό αδιέξοδο, ο κύριος Νασράλα και το Ισλάμ που ρίχνει μολότοφ μέσα στην ίδια την Ευρώπη (οράτε Δανία), είναι υπερεπαρκείς ενδείξεις πως η υπερδύναμη απειλείται να καταστεί οσονούπω απλώς «μία ισχυρή δύναμη στον κόσμο», αλλά όχι η ισχυρότερη, και δη, αυτή που ως δυναμική μητέρα, θα έκανε να κουρνιάσουν στην αγκαλιά της όλα τα μικρά «καλά» κράτη που φοβούνται τα κράτη «του άξονα του κακού».

Τα λάθη της αμερικανικής πολιτικής την τελευταία δεκαετία, είναι δηλαδή τόσα και τέτοιου βεληνεκούς, που το μόνο που καταφέρνουν στην παρούσα φάση οι ΗΠΑ, είναι να πληγώνουν όχι μόνο τη ρωσική αρκούδα, αλλά και τους φίλους της , επίσης δυνατά ζώα…, χωρίς ωστόσο να καταφέρνουν τελειωτικό χτύπημα.

Αυτό που αναρωτιέμαι λοιπόν, είναι , αν υπάρχουν ΟΝΤΩΣ οι προϋποθέσεις για το πέρασμα σε μία μορφή πολυπολικής διακυβέρνησης των κοινωνιών. Ας υποθέσουμε δηλαδή ότι οι ιμπεριαλιστικές ΗΠΑ και η αυταρχική πολιτική τους ηττήθηκαν ήδη, και αποσύρονται κυριολεκτικά και μεταφορικά από τη Μέση Ανατολή και από τα συμφέροντα τους στην κορεατική χερσόνησο. Σε ποια βάση, θα δομηθεί αρμονική συνύπαρξη μεταξύ, ημών των δυτικών και της κοινωνίας του Ιράν ή της κοινωνίας των βορειοκορεατών και του Νασράλα; Εδώ δεν μπορούμε να συνυπάρξουμε με τους Χριστιανούς Ρώσους που έχουν μακραίωνο πολιτισμό και τους παρουσιάζουμε -δικαίως ή αδίκως -σαν αυταρχικούς επιγόνους των Καγκεμπιτών που αντιστέκονται σε ένα νεφελώδους ορισμού εκσυγχρονισμό!

Εξηγούμαι : Όσο παρακμάζουσα κι αν είναι η δυτική δημοκρατία σήμερα, είμαστε σίγουροι ότι μπορούμε να έχουμε πολιτική συναντίληψη σε μία εποχή παγκοσμιοποίησης με ηγέτες τύπου Νασράλα, επειδή δεχόμαστε πως ήταν απάνθρωπο να ρίχνουν οι Ισραηλινοί αδιακρίτως βόμβες κάνοντας κομματάκια τα μωρά του Λιβάνου; Ακούγεται σκληρό και μαζί υπεραπλουστευτικό αυτό που υποστηρίζω, αλλά το κραυγαλέο έγκλημα που διεπράχθη το καλοκαίρι εναντίον του Λιβανέζικου λαού, δεν ακυρώνει το αδιέξοδο στον επιχειρούμενο πολιτικό διάλογο μεταξύ Δύσης και Χεζμπολαχ, είτε η τελευταία νομιμοποιείται από το λαό της, είτε όχι. Είναι άλλο η ειρήνευση και το δικαίωμα των λαών στο να ζουν ελεύθεροι, και άλλο το να παραμυθιαζόμαστε πως , με υποσχέσεις του τύπου «είμαστε πυρηνική δύναμη γιατί έχουμε όλο το δικαίωμα και δεν θα σας πειράξουμε αν δεν μας πειράξετε», μπορούμε να κοιμόμαστε ήσυχοι στη Δύση! Για τον απλό λόγο, ότι ο πολυπολισμός τέτοιου τύπου, προϋποθέτει δημοκρατικά καθεστώτα σε δυτικές και ανατολικές κυβερνήσεις! Αυτή τη στιγμή όμως, είτε το πούμε «πολιτικό» το χάσμα, είτε «πολιτισμικό», το χάσμα στην ευρύτερη κοσμοθεωρία Δύσης-Ανατολής υπάρχει , διότι το Ιράν , το Ιράκ, το Αφγανιστάν, η Βόρεια Κορέα, είναι έθνη που δεν έχουν την παραμικρή παίδευση στην εννοιοδότηση της δημοκρατικής διακυβέρνησης! Πώς μεταφράζεται αυτό στην παγκοσμιοποιημένη καθημερινότητα μας; Με το να υποχρεούμαι εγώ να φορώ εσάρπες και μακρυμάνικα στην Αίγυπτο (όπου αφήνω ωστόσο ως καλός τουρίστας τα «σιωνιστικά» λεφτά μου), μη τυχόν «με φάει λάχανο» μαχητής της Μουσουλμανικής Αδελφότητας γιατί , αν φορούσα αμάνικη μπλούζα, θα προσέβαλα τον Αλλάχ ! Θέλω λοιπόν να επισκεφθώ τη χώρα των πυραμίδων; Ψυχαναγκαζομαι να εκλογικεύω την παράλογη για μένα υποχρέωση μου του να συνοδεύομαι πάντα από κάποιον και να φορώ μακριά φουστάνια διά της αυτοανάκλησης της φράσης:«α, εδώ είναι ισλάμ, άλλος πολιτισμός , πρέπει να τον σεβαστώ»! Όταν όμως σταυρώνουν Χριστιανούς στη Νιγηρία και στη Βόρεια Κορέα, όταν η Δανική τηλεόραση δείχνει ένα σκίτσο του Μώαμεθ, η δική μου δημοκρατία μου επιβάλλει να σιωπήσω στο όνομα της ανεκτικότητας και της ελευθερίας της έκφρασης και της εξισορρόπησης, βλέποντας τους μουσουλμάνους που η δική μου αντίληψη περί Δημοκρατίας έφερε σε ευρωπαϊκό έδαφος , να τα κάνουν γης Μαδιάμ, γιατί προσβλήθηκαν τα ιερά και τα όσιά τους.

Διαβάζω τα όσα είπε ένας Αντάμ, μαχητής του Νασράλα , σε συνέντευξή του: « Σε μια συγκινητική στιγμή του αγώνα, ο Σαγιέντ Χασάν Νασράλα, απευθύνθηκε σε μας, λέγοντας: «σας ασπάζομαι στο μέτωπο και σας φιλώ τα πόδια». Κανένας μας δεν μπορούσε να πιστέψει ότι αυτά ήταν τα λόγια του δικού μας Σαγιέντ, του ηγέτη που , ό,τι κάνουμε, οφείλεται στην ευλογία του Θεού και στην αίσθηση του αγώνα που αυτός μας ενέπνευσε. Όταν καταλάβαμε ότι τα λόγια του ήταν αληθινά, ατσαλώθηκε η αποφασιστικότητα μας και η διάθεση για αγώνα».

Επαναλαμβάνω λοιπόν την απορία μου: πόσο σχετίζεται η θεοκρατική , σχεδόν μαγική ,κοσμοθεωρία του Ανταμ με τη δυτική κοσμοαντίληψη; Πόσο σχετίζεται η πραγματικότητα της σφαγής του Λιβανεζικου λαού και η ντροπή που πρέπει να μας διακατέχει όλους εμάς τους «ειρηνευτές» της Δύσης για αυτό που συνέβη, με το όνειρο της σύστασης πολυπολικού κόσμου, όπου η αρμονική συνύπαρξη των λαών θα είναι δεδομένη και ως διά μαγείας εξασφαλισμένη; Ειδικά όταν δεν μπορεί να ανεύρει η Δύση στοιχειώδες κοινό σε κοσμοαντίληψη με την Ανατολή, ή μη μόνο το αυτονόητο και ιερό δικαίωμα όλων των ανθρώπων να ζουν ελεύθεροι κάτω από τον ίδιο ήλιο.

Δεν υπάρχουν ανώτερες και κατώτερες φυλές. Όλοι είναι ισότιμοι ενώπιον του ίδιου Θεού. Θα υπάρξει στον πολυπολισμό όμως εγγύηση ειρήνης, μεταξύ κοινωνιών που δεν μπορούν να καταλάβουν η μία την κοσμοθεωρία της άλλης; Για να συμφωνήσουμε πως δεν θα πειράξουμε ή πως θα πειράξουμε τη μύγα, δεν αρκεί να έχουμε και οι δύο εντομοκτόνα. Πρέπει να συμφωνήσουμε αρχικά στο ότι το πετούμενο είναι μύγα…

Ας πάμε στη Βόρεια Κορέα και στον ηγέτη της, τον Κιμ Γιογκ Ιλ. Καταρχάς, να βάλουμε τα δακτυλάκια μας για λίγο επί τον τύπον των ήλων. Γιατί οι αγορές δεν πανικοβλήθηκαν με την (υποτιθέμενη ή πραγματική, αυτό είναι θέμα ψυχολογικής προπαγάνδας)πυρηνική δοκιμή του; Απαντούν οι ίδιοι οι αμερικανοί αρθρογράφοι σε αυτό: « η ηρεμία των αγορών μας διδάσκει ότι ο Κιμ είναι ήδη ο πιθανότερος νικητής στο παιχνίδι που ξεκίνησε για να μας τραβήξει την προσοχή». Δηλαδή, είτε με Κινέζο, είτε με Γιαπωνέζο γείτονα, το κομμουνιστικό καθεστώς του Κιμ γνωρίζει ότι όλοι επιθυμούν διακαώς τη σταθερότητα στην περιοχή τους και όχι το χάος , κι αρα ο Κιμ νιώθει τώρα πως παίζει εκ του ασφαλούς. Ας δεχθούμε λοιπόν, κατόπιν αυτών, πως ο Μπους κάνει απευθείας διάλογο με τον Κιμ. (Γιατί, η πρόταση του David Frum, λογογράφου του Μπους, να κόψουμε τις προμήθειες στον λιμοκτονούντα βορειοκορεατικό λαό, πέραν της βαθιάς αλαζονείας και κοινοτυπίας που περιέχει, εντάσσεται και στη λογική του πληγώματος της αρκούδας). Ας δεχθούμε και το ασύλληπτο, ότι αποδεχόμαστε το να έχει η Βόρεια Κορέα ..ατομική βόμβα. Δηλαδή θα κοιμόμαστε ήσυχοι , παραδομένοι στη δημοκρατική μας νεφέλη, ότι ο Κιμ είναι αξιόπιστος και ήσυχος ηγέτης που δεν θα μας πειράξει ποτέ στο πλαίσιο του πολυπολισμού, την ώρα που έχει στρατόπεδα συγκέντρωσης για αντιφρονούντες όπου οι κρατούμενοι γίνονται στην κυριολεξία πειραματόζωα; Αν ο ισχυρισμός μου ,δε, αυτός, εκληφθεί ως προπαγάνδα, πολύ θα με παρηγορούσε ως πολίτη της δημοκρατίας, αν μου αποδείκνυε κάποιος ότι είναι ψευδής ισχυρισμός. Αλλά ουδείς μπορεί να το πράξει, γιατί δεν έχει πρόσβαση στο ολοκληρωτικά ανελεύθερο βορειοκορεατικό καθεστώς. Πολυπολισμός μεταξύ ελεύθερων κι ανελεύθερων πώς θα υπάρξει λοιπόν;

Καθώς λοιπόν ο πολυπολισμός είναι το ιδανικό για τις κοινωνίες, αλλά μαζί και η κορύφωση του απευκταίου αν εκείνος δεν συνοδεύεται από διαρκή και βιώσιμη δημοκρατική ειρήνη, ας πάψουμε την υποκρισία και ας κατασιγάσουμε το –δικαιολογημένο σε πολλά- αντιαμερικανικό μας πάθος και μένος. Στο όνομα του πολιτικού ρεαλισμού που βιάστηκε από τους ίδιους τους εμπνευστές του και χάριν της επιβίωσής μας πλέον, ας βοηθήσουμε – προς το παρόν- τον Μπους και τα τσαλακωμένα γεράκια του να διαβάσουν , πλην του Θουκυδίδη που προσπαθούν να αντιγράψουν, την έννοια του αρχαιοελληνικού μέτρου που αγνοούν υποδειγματικά, ειδικά μετά την 11^η Σεπτεμβρίου. Κι αυτό, μόνο και μόνο για να ανακοπεί –έστω για λίγα χρόνια- το ασυγκράτητο πλέον ισλαμικό κύμα, που εμείς οι της Δύσης επιτρέψαμε να αναδυθεί. Οι ΗΠΑ έχουν κάνει απαράδεκτα, και ενίοτε , παιδαριώδη λάθη. Μερίμνησε και ο Δημοκρατικός Κλίντον-και ορθώς επεδίωκε- να φέρει τα Βαλκάνια στην αμερικανική σφαίρα επιρροής και να επεκτείνει το ΝΑΤΟ προς Ανατολάς εκμεταλλευόμενος την ευρωπαϊκή διεύρυνση, αλλά , το έκανε στοχεύοντας στην ολοδιάστατη παρεμπόδιση της Ρωσικής επιρροής στην ΕΕ και στην Εγγύς Ανατολή, υποτιμώντας όμως το «παιδί» που εκπαίδευε κάποτε,o ίδιος, το ισλάμ. Το αποτέλεσμα ήταν να ενισχύσει τα τσιράκια του Λάντεν στη Βοσνία και στη Τσετσενία, και σήμερα να είμαστε θεατές του τραγελαφικού φαινομένου , να στηρίζει ο τηλ–Ευαγγελικός Φάλγουελ τον ορθόδοξο Επίσκοπο Αρτέμιο στο Κοσσοβο, διατρανώνοντας πως «αν ανεξαρτητοποιηθεί το Κοσσυφοπέδιο, θα ενισχυθεί περαιτέρω και το μουσουλμανικό στοιχείο στη Δύση και θα σφαγούν οι Ευρωπαίοι»!

Ο ξεχασμένος από ορισμένους όψιμους υπέρμαχους της δημοκρατικής ελευθερίας στη Δύση, ο Αλέξανδρος Σολζενίτσιν, συγγραφέας του «αρχιπελάγους Γκουλάγκ» και κρατούμενος στα γκουλαγκ αυτά των πάλαι ποτέ σοβιέτ, ερωτηθείς αν συμφωνεί με την άποψη ότι «ο κόσμος οδεύει ολοταχώς προς ένα νέο αυταρχισμό, ως αντίδραση στον απόλυτο δυτικό φιλελευθερισμό», απάντησε: «ο απόλυτος φιλελευθερισμός, έχει πλέον εξαντληθεί στο σημερινό κόσμο, και είναι λίγο –πολύ χρεοκοπημένη δύναμη. Θα αντικατασταθεί από άλλες μορφές δημόσιας και κρατικής συνείδησης, αλλά δεν θα τολμούσα να προβλέψω την ουσία ή τη μορφή, που θα πάρουν τελικά».

Προσωπικά, όχι απλώς δεν θα τολμούσα να προβλέψω, αλλά δεν θα τολμούσα καμία αντικατάσταση του βαριά ασθενούντος φιλελευθερισμού, μέχρις ότου πεισθώ ότι ο πολυπολισμός, είναι βιώσιμο για τους ανθρώπους διέξοδο, και όχι ουτοπία. Διαφορετικά, προτιμώ, πριν αντικαταστήσω κάτι, να έχω έτοιμο σχέδιο για τη «μορφή και την ουσία» αυτού που θα το αντικαταστήσει.

* Το  κείμενο δημοσιεύθηκε στην  “Α”, 14-10-06