Το λημέρι

* Της : ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ

To «πόκερ των καταδίκων» είχε ήδη ξεκινήσει στο ροντέο της Ανγκόλα στη Λουϊζιάνα και χιλιάδες θεατών με κομμένη την ανάσα το παρακολουθούσαν: τέσσερις κατάδικοι έπαιζαν χαρτιά μέσα στην αρένα ενώ ένας λυμένος ταύρος τους παρενοχλούσε φανερά ερεθισμένος από το θέαμα. Νικητής θα αναδεικνυόταν όποιος σηκωνόταν τελευταίος από το τραπέζι…

Νικητής αναδείχθηκε ο Αλάν Φαρ, ένας 43χρονος μαύρος, που , μισή ώρα μετά τη νίκη του, πέρασε στο τελικό αγώνισμα, στο «κότσια και δόξα»: με κίνητρο το έπαθλο των 600 δολαρίων, τα βαλε με άλλο ταύρο, αυτή τη φορά πιο γιγαντόσωμο, τον οποίον θα έπρεπε να πιάσει από τα κέρατα και να του κόψει κομμάτι από το πηγούνι…

Ακούγεται παραμυθένιο, αλλά συνέβη: στη φετινή «μέρα ροντέο» της Λουϊζιάνα, ο 43χρονος κατάδικος τα κατάφερε…

Κυρίες και Κύριοι, καλώς ήρθατε νοερά στη διαβόητη φυλακή της Ανγκόλα, της «αιματηρότερης αμερικανικής φυλακής», όπως σχολίαζε το περιοδικό Time σε τεύχος του το 1975 για το «αυστηρό τιμωρητικό κέντρο των κακούργων των ΗΠΑ» . Μόνο που, οι εγκαταστάσεις των συγκεκριμένων αμερικανικών φυλακών, δεν είναι πια τόσο διαβόητες και «αιματηρές». Κι αν τα προαναφερθέντα αγωνίσματα των καταδίκων παραπέμπουν τον ευρωπαίο αναγνώστη σε ήθη και νοοτροπίες της Ρωμαίκής περιόδου, «ξυπνώντας» μας αισθήματα ανάμικτα αποτροπιασμού, αγανάκτησης και αμηχανίας σχετικά με τις «παιδαγωγικές» του αμερικανικού ποινικού συστήματος και του τρόπου λειτουργίας και εφαρμογής του, οι Αμερικανοί –τουλαχιστον της Λουϊζιάνα-δεν θα συμφωνούσαν καθόλου με την «ευρωπαϊκή» ως προς αυτό το θέμα, οπτική.

Στη συγκεκριμένη φυλακή, διαβιούν σήμερα, εν έτει 2008, 5200 έγκλειστοι, εκ των οποίων το 71% είναι ισοβίτες, ο δε μέσος όρος κάθειρξης είναι τα ..91 χρόνια. Τα 4/5 των φυλακισμένων για βιασμούς, εγκλήματα, ληστείες, δεν έχουν ποτέ τη χαρά μιας επίσκεψης και το 1/3 αυτών που πεθαίνουν εκεί, θάβονται από τους συνεγκλείστους τους εκεί, αφού κανείς δεν ζητεί τη σορό τους.

Για τους ανθρώπους αυτούς, οι οποίοι, οικειοθελώς συμμετεχουν στο ροντέο, αγωνίσματα και διαγωνισμοί που στον υπόλοιπο κόσμο φαίνονται –και δικαίως –βάρβαρα, συνιστούν ευκαιρία γλεντιού, οικονομικής βελτίωσης αλλά κυρίως: ευκαιρίας να δείξουν ότι «κατι μπορούν κι αυτοί να κάνουν και να νιώθουν περηφάνεια κι όχι ντροπή». Ως «ηθικό αυτουργό» για την περίφημη και μοναδική γι αυτούς «ευκαιρία», οι κατάδικοι αυτοί, δείχνουν προς την πλευρά του διευθυντή τους, του Μπερλ Κέϊν.

Ο τελευταίος, ανέλαβε τη διεύθυνση των φυλακών στις αρχές του 1995, και με το που πήρε τα ηνία, στην είσοδο των γραφείων αναρτήθηκε η επιγραφή: «ξεχνώ και συγχωρώ τα πράγματα που συνέβησαν και αφησα πίσω μου, προσπαθώ να ασχοληθώ μόνο με αυτά που κείνται μπροστά μου». Πιστός Βαπτιστής, ο Κέίν ισχυρίζεται ότι αυτό που έκανε τους φυλακισμένους να τον αγαπήσουν και να μεταμορφωθούν-κατά το δυνατόν-οι ίδιοι, ήταν η συνταγή της μητέρας του: «η συνταγή της βίας γυιε μου για τους ανθρώπους αυτούς, είναι η απελπισία. Αν δεν τους δώσεις την ευκαιρία να αισθανθούν ότι μπορούν να πλησιάσουν οι ψυχές τους το Θεό και να βγουν από την απελπισία, τότε θα είσαι συ ο αληθινά υπόλογος για τις ψυχές τους».

Φυσικά, τα πράγματα είναι απλά αλλά όχι και ιδανικά: κήποι, παρεκκλήσια, βιβλιοθήκη, παιχνίδια και αγωνίσματα, μπορεί να συνθέτουν το κοινωνιολογικό και κυριολεκτικό πλαίσιο της φυλακής αυτής με τα έξι διακριτά κτιριακά συγκροτήματα, όμως δεν είναι όλοι οι φυλακισμένοι πρόθυμοι να δεχθούν τη θεολογία και τη φιλοσοφία του διευθυντή τους: πέρυσι σημειώθηκαν 286 σοβαρές επιθέσεις φυλακισμένων σε φυλακισμένους, αφού η έννοια της «συμμορίας» στη φυλακή δεν είναι εύκολο να λησμονηθεί, ειδικά σε μια φυλακή σαν της Ανκόλα, που απέκτησε το διαβόητο όνομα της από τη δεκαετία του 1930, όχι μόνο λόγω των κακούργων που «φιλοξενούσε», αλλά και λόγω των σκληρών τιμωριών και των βιαιτοτήτων που διεξάγονταν στο εσωτερικό της: Μόνο το 1951, σύμφωνα με το Τάϊμ, 50 ισοβίτες πέθαναν, όταν έκοψαν τους αστραγάλους τους, διαμαρτυρόμενοι για τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης τους. Ο ίδιος ο διευθυντής, δήλωσε εύλογα λοιπόν ευχαριστημένος από τις 286 επιθέσεις: το 1995, όταν πρωτοήρθα, ήταν 1061, εκείνη η χρονιά ήταν τρομερή..», σχολίασε, επισημαίνοντας ότι κύριος στόχος του είναι να βρουν οι φυλακισμένοι του την προσωπική τους αυτό-εξιλέωση διά της χριστιανικής οδού και της ανάπτυξης της ευγενούς μεταξύ τους άμιλλας, αλλά, όταν υπάρχει παραβίαση των κανόνων, «η απομόνωση στο camp J των φυλακών δεν είναι ό,τι καλύτερο, αλλά είναι το επόμενο βήμα..».

Ο βρετανός ρεπόρτερ Μαρτιν Φλέτσερ, μιλώντας με εγκλείστους των φυλακών αυτών, κατέγραψε σε ένα συγκλονιστικό ρεπορτάζ, πως οι περισσότεροι εξ αυτών, σε γενικές γραμμές θεωρούν το διευθυντή και το σύστημα του κάτι ως σανίδα σωτηρίας, και τον ίδιο ως εκπρόσωπο του Θεού στη γη , γιατί με την αγάπη του και την επίμονή του να τους εισαγάγει στην έννοια του παιχνιδιού, της καθημερινής εργασίας και των δημιουργικών ενασχολήσεων χωρίς να τους θεωρεί «κατώτερους» και «ξοφλημένους», τους ενθαρρύνει να σκέπτονται πως η ζωή τους, έστω μέσα από τη φυλακή , ή, έστω πλησιάζοντας προς τα τέλη της, δεν πήγε τζάμπα εντελώς».

Σε μία από τις δημοσιευμένες από το Φλέτσερ συνεντεύξεις του με καταδίκους, ο πρώην ντι-τζέϊ και κατόπιν καταδικασθείς για βιασμό , γνωστός ως «Τέρνερ», μιλώντας για το νόημα που απέκτησε η ζωή του μετέχοντας στην έκδοση μιας εφημερίδας μέσα στη φυλακή και πουλώντας εμφιαλωμένο νερό και χοτ ντογκς στους θεατές τις ημέρες του ροντέο, ξέσπασε σε κλάματα λέγοντας: «το δικό μου μήνυμα είναι ότι είμαστε υπεύθυνοι για τις πράξεις μας, αλλά και για τις συνέπειες των πράξεών μας στους ανθρώπους που αγαπάμε. Έπαθα σοκ όταν μια μέρα ήρθε στην Ανγκόλα ένας καινούριος, και είδα ότι ήταν το ίδιο μου το παιδί, καταδικασμένο για φόνο, στην ίδια φυλακή με μένα.. Εγώ με τις δικές μου πράξεις έκανα το παιδί μου δολοφόνο… Μόνο η σκέψη πως ίσως ο Θεός να μπορεί όντως να συγχωρήσει τα φρικτά μου λάθη απαλαίνει το ψυχικό μου βάσανο»….

* Απογευματινή της Κυριακής”, 11-05-08