Το λημέρι

Της: ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ**

Η σύλληψη των μελών της τουρκικής τρομοκρατικής οργάνωσης Εργκενεκόν στην Τουρκία με τη βασική κατηγορία της απόπειρας ανατροπής της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης Ερντογάν, έφερε στο φως την ανάγκη διερεύνησης του αυτονόητου: Ποια είναι η ιδεολογική πλατφόρμα της εν λόγω οργάνωσης ;

Την απάντηση έδωσε σε ένα αποκαλυπτικό του δημοσίευμα στη Ζαμάν ο Μπουλέντ Κενές: Η οργάνωση πρεσβεύει τον νέο-εθνικισμό στην εσωτερική πολιτική σκηνή της χώρας και τον ευρασιανισμό στην ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής. Υπάρχουν δε, διάφορες οργανώσεις στην Τουρκία και ομάδες που προωθούν τον τουρκικό ευρασιανισμό, ενώ ο Ερντογάν, έχει αναγκαστεί εκ των πραγμάτων να λάβει θέση έναντι του ευρασιανισμού, ως ενός πλαισίου στρατηγικής για τη χώρα που για πολλούς συνιστά «και τη μόνη επιλογή για την Τουρκία του 21^ου αιώνα».

Η Ευρασία, είναι η περιοχή που εκτείνεται στα ανατολικά των Ουραλίων. Στο παρελθόν , «αποτέλεσε καταφύγιο για Τούρκους, Μογγόλους, Σλάβους, Ούγγρους και Φινλανδούς. Είναι, σήμερα, όλη η περιοχή των τουρκογενών κρατών της κεντρικής Ασίας, ο τουρκικός κόσμος», γράφει σχετικά και η Τέρκις Ντέϊλυ.

Μέχρι και σήμερα, ο τουρκικός ευρασιανισμός, ανταγωνίζεται τον ρωσικό. Ο ρωσικός, με βασικό εκφραστή τον Αλεξάντερ Ντάγκιν, προσπαθεί να ενώσει όλα τα κρατίδια της Κεντρικής Ασίας υπό τον έλεγχο της Μόσχας, ώστε να εδραιωθεί η γεωπολιτική ισχύς της Ρωσίας σε μια περιοχή στην οποία θα λειτουργεί εκείνη και μόνο ως γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης, «ερεθίζοντας» τις ΗΠΑ και τη Δύση γενικότερα. Υποστηρίζεται όμως από πολλούς αναλυτές, ότι η συμβουλή που έδωσε ο Πούτιν στον Ερντογάν κατά το πρόσφατο ταξίδι του πρώτου στην Τουρκία, «να απομακρυνθεί από την επίμονη προσέγγιση με την ΕΕ», ήταν ουσιαστικά μια μεταστροφή της ρωσικής –επεκτατικής-πολιτικής που τώρα ζητεί συνεργασία με την Τουρκία στην προώθηση μιας κοινής , σλαβοτουρκικής καταγωγής ευρασιανικής πολιτικής.

Ο τουρκικός ευρασιανισμός πάλι, που τονίζει την ανάγκη ένωσης του τουρκικού κόσμου με την ενοποίηση όλων των τουρκικών ασιατικών δημοκρατιών (παλαι ποτέ σοβιετικών)στην πραγματικότητα, δεν επιθυμεί ρωσική ανάμιξη. Επιπλέον, ο αμερικανικός «δάκτυλος» σε μια τέτοια υπόθεση, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει. Ας μη ξεχνάμε, ότι ο Δημοκρατικός Μπρεζίσνκι, ήταν αυτός που συνέλαβε την ιδέα των «ευρασιατικών Βαλκανίων», εννοώντας με τον όρο την ανάγκη ένωσης των πλουσιότατων σε πετρέλαιο των περιοχών πέριξ του Καυκάσου και της Τουρκίας. Έτσι, για τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, η ενοποίηση της Ευρασίας έχει χαρακτήρα γεωπολιτικής κυριαρχίας, ενώ για την Τουρκία, έχει τον πρόσθετο χαρακτήρα της δόμησης μιας νέας, τουρκικής ταυτότητας για τον 21^ο αιώνα.

Για ορισμένους Τούρκους αναλυτές, ο Ερντογάν, δεν έχει καταστήσει ακόμα σαφές το αν επιθυμεί την ένωση των τουρκογενών και σλαβογενών πληθυσμών στην Ευρασία ή αν πιστεύει με τη σειρά του στην προώθηση μιας ευρασιανικής ατζέντας αυστηρά «τουρκικής». Το τι πραγματικά επιθυμεί, καθίσταται ακόμα δυσκολότερο από τη στιγμή που «κάστρο» του ευρασιανισμού εμφανίζεται μια τρομοκρατική οργάνωση, ενώ παράλληλα, τα γκάλοπ δείχνουν πως η τουρκική κοινωνία αδιαφορεί για την ένταξή της στην ΕΕ, αν και κατά τα λοιπά επιθυμεί τον εκσυγχρονισμό της.

Τι ακριβώς όμως αναφέρεται στο δημοσίευμα της Ζαμάν για την ιδεολογική πλατφόρμα της Εργκενεκόν;

Ο Κενές, στην πραγματικότητα «αντιγράφει» τη συνέντευξη που παραχώρησε πρόσφατα στην ίδια εφημερίδα ο απόστρατος στρατηγός Νεγιάτ Εσλέν, ο οποίος ανοικτά υποστηρίζει ότι δεν είναι ο εκδημοκρατισμός το μείζον ζήτημα για την Τουρκία , αλλά η αναζήτηση νέας στρατηγικής που θα οδηγήσει στην αυτονόμηση της Τουρκίας από τη Δύση. Συγκεκριμένα, υποστηρίζει:

-«… τα τουρκικά συμφέροντα δεν συμβαδίζουν πλέον με τα αμερικανικά. Μερικές ομάδες προβάλλουν τον ευρασιανισμό σαν κάτι κακό, όμως οι ΗΠΑ είναι οι πρώτες που θέλουν την ευρασία, επειδή εκεί υπάρχουν οι ενεργειακοί πόροι. Αλλά, αν η Αμερικανική και ευρωπαϊκή κίνηση προς τα εκεί, είναι λογική, γιατί δεν είναι λογικό να κινηθεί και η Τουρκία προς τα εκεί;»

-«…Δίνουμε μεγάλο κομμάτι της πολιτικής μας ενέργειας στην ευρωπαϊκή μας ένταξη. Γιατί δεν ασχολούμαστε με τα πλούτη της Ευρασίας όπως κάνουν οι μεγάλες δυνάμεις:», αναρωτιέται, ενώ επισημαίνει : «Αναπόφευκτα η Τουρκία θα επανακαθορίσει τη γεωπολιτική ταυτότητα της. Μπορούμε να μπούμε στην Ευρασία με τη ν Ρωσία, την Κίνα, τις ΗΠΑ ή την ΕΕ . Η «Ομάδα του Μαρμαρά» θέλει να μπούμε με τις ΗΠΑ. Η ομάδα «Ντογκού Περιντσέκ» θέλει να το κάνουμε με τη Ρωσία. Έγκλημα είναι να δοκιμάσουμε και άλλες επιλογές;»

Και καταλήγει, λέγοντας τη γνώμη του ειδικά για την υπόθεση Εργκενεκόν: « Είναι ένα παιχνίδι της Δύσης η οποία ανησυχεί μήπως η Τουρκία μετακινήσει το γεωπολιτικό άξονα της προς ανατολάς μέσω των τουρκικών νεοεθνικιστικών οργανώσεων και συνεργαστεί με τον Οργανισμό της Σαγκάης ή με τη Ρωσία»…

Επανερχόμενοι στο ζήτημα του Ερντογάν και του Ευρασιανισμού, ο Αλί Κιουλεμπί, του Εθνικού Ερευνητικού Κέντρου Στρατηγικής της Τουρκίας, υποστηρίζει ότι ο τουρκικός ευρασιανισμός θα πρέπει να ξεκινήσει από το Τουράν, όπου οι τουρκογενείς πληθυσμοί πλειοψηφούν, ενώ «αξίζει να συζητηθεί» η πλήρης αφομοίωση του Αζερμπαϊτζάν. Ο Κιουλεμπί τονίζει ότι η Τουρκία πρέπει να συνεργαστεί στενά στον οικονομικό τομέα με τους πληθυσμούς αυτούς «για να καταστεί η ενεργειακή γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και Κεντρικής Ασίας».

Από πλευράς του, ο Ερντογάν, έχει προεξαγγείλει σχέδιο για την «κοινοπολιτεία των τουρκικών κρατών» ,αλλά αυτό προσκρούει στα σχέδια του Καζακστάν, μιας μικρής χώρας, η οποία όμως έχει το πάνω χέρι στα ενεργειακά αποθέματα και η οποία εύλογα δεν επιθυμεί την «ομπρέλα» της Τουρκίας. Αν τελικά ο τουρκογενής κόσμος δεν ενωθεί υπό την εποπτεία του Ερντογάν, αναγκαστικά ο Τούρκος πρωθυπουργός θα πρέπει να συνεργαστεί με το Καζακστάν, για τη δημιουργία μιας «Κεντρικής Ασιατικής Ένωσης».Η τελευταία, είναι ιδέα του Καζάκου Προέδρου Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ, η χώρα του οποίου-ειρήσθω εν παρόδω- κατοικείται κατά 50% από Χριστιανούς, στο βόρειο τμήμα της, ενώ ο εβραϊκός πληθυσμός της είναι πολύ ισχυρός οικονομικά.

Τέλος, η Τουρκία του Ερντογάν, δείχνει να ενστερνίζεται τη συλλογιστική περί «πρωταγωνιστικού ρόλου στην Εγγύς και Μέση Ανατολή», υπό τις ευλογίες μάλιστα της ΕΕ: «Η Τουρκία παίζει ζωτικό ρόλο στη δαιχείρηση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και αυτό αλλάζει την εικόνα που έχει η Δύση για την Τουρκία», τόνισε ο Πορτογάλος ΥΠΕΞ Αμάντο σε συνέντευξή του στη Ζαμάν, συνέστησε μάλιστα στην Τουρκία να μην εστιάζει τη διπλωματία της μόνο στο Κυπριακό. Πράγματι, η Τουρκία παλεύει τον τελευταίο καιρό να δείξει πως είναι διαμεσολαβητής στη συρο-ισραηλινή διένεξη, ενώ , ενώπιον της επικείμενης επίσκεψης του Ιρανού Αχμαντινετζάντ στην Τουρκία, ακόμα και στυγνοί κεμαλιστές θεώρησαν «απλή λεπτομέρεια» το ότι ο Ιρανός ηγέτης αρνήθηκε προκαταβολικά να επισκεφθεί το μαυσωλείο του Κεμάλ Ατατούρκ…

Φυσικά και είναι λεπτομέρεια, όταν ο Ιρανός ηγέτης φθάνει στις 14 Αυγούστου στην-συνεργαζόμενη ενεργειακά με τη Βαγδάτη- Άγκυρα, φέρνοντας μαζί του μια πυρηνική ατζέντα…