Το λημέρι

«Ο ισλαμικός φονταμενταλισμός μεταφέρεται και στην Αφρική, αποδεικνύοντας ότι η δραστηριοποίηση της Αλ Κάϊντα στο βόρειο κυρίως τμήμα της ηπείρου, είναι πραγματικότητα». Κατά πόσο η δήλωση αυτή αμερικανού αξιωματούχου είναι άραγε ένα ψήγμα προπαγάνδας στο πλαίσιο του αντιτρομοκρατικού αγώνα;

Ας πάρουμε το παράδειγμα της Αλγερίας. Πριν δυο μήνες, το Αλγέρι συνταρασσόταν από βόμβες και μέτραγε νεκρούς. Όπως πάντα, η βάση για την οποιαδήποτε απόπειρα ερμηνείας των γεγονότων, είναι η γνώση της ιστορίας: Δεν μπορεί ως εκ τούτου, να προξενεί εντύπωση ο φονταμενταλισμός των ισλαμιστών της Αλγερίας, όταν οι ίδιοι θυμούνται πως το 1991 νίκησαν μεν , ηττήθηκαν δε από το στρατό που δεν τους επέτρεψε παρ όλα αυτά να πάρουν την εξουσία που εδικαιούντο. Οι βόμβες του Απριλίου 2007 , δεν είναι λοιπόν παρά η δικαιολογημένη κατά τους ισλαμιστές κατάληξη της αδικίας που διεπράχθη το 1991, αδικίας που τους οδήγησε στην ίδρυση της οργάνωσης των Σαλαφιστών για το Κήρυγμα και τη Μάχη –( GSPC) το 1999. Από κει κι ύστερα, τι συνέβη στις αρχές αυτού του χρόνου; Τίποτε εκτός από αυτό που έτρεμαν οι Αμερικανοί να μην συμβεί: Τον Ιανουάριο, το GSPC μετονομάστηκε σε Αλ Κάιντα του ισλαμικού Μαγκρέμπ, «ακολουθώντας τα βήματα της οργάνωσης του νεκρού πλέον Αμπού Μουσάμπ Αλ Ζαρκάουι στο Ιράκ», όπως έγραφε χαρακτηριστικά το Εκόνομιστ..

Από αυτά, προκύπτει ότι δεν είναι καθόλου εύκολο να υιοθετηθεί η άποψη ότι η αμερικανική προπαγάνδα είναι αυτή που γεννά φίλους του Λάντεν στην Αφρική.

Ας σταθούμε ωστόσο στην Αλγερία , η οποία κατ ουσίαν εξακολουθεί να σπαράζει λόγω του εμφυλίου μεταξύ στρατού και φονταμενταλιστών. Πρόκειται για χώρα όπου ένας σημερινός 35αρης, ζει υπό το φόβο του θανάτου, είτε δηλαδή γιατί σκέπτεται ότι μπορεί ανά πάσα στιγμή «να πάει» από «αδελφούς» (μουσουλμάνους) είτε από «οπλισμένες ομάδες» (κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας). Η κατάσταση του ανθρώπου αυτού, δεν είναι παρά μακρινή απόρροια της (γαλλικής)αποικιοκρατίας, που τον εγκλωβίζει σε νοοτροπίες ισλαμικού αυταρχισμού και μίσους για ο,τιδήποτε δυτικόφερτο. Επιπλέον, η φτώχεια, είναι κάτι περισσότερο από έκδηλη, και έκδηλη, σε έναν τόπο όπου ο μαύρος χρυσός είναι άφθονος…

Αντιμέτωποι με το παρελθόν

Το πιο ενδιαφέρον εντούτοις, είναι η συνειδητοποίηση –για μας τους «δυτικούς», ότι για τον μέσο Αλγερινό, ο νούμερο ένα εχθρός, δεν είναι οι ΗΠΑ (γιατί , αφού υπάρχει αφρικανική τζιχάντ, λογικό και αυτονόητο είναι να σκεφτούμε ότι το αντιαμερικανικό λάβαρο είναι αυτό που κατ εξοχήν σηκώνουν οι οργισμένοι νέοι της Αλγερίας). Είναι η Γαλλία. Πώς είναι δυνατόν, παρ ό,τι σήμερα δεν υφίσταται αποικιοκρατία, να ξεχάσει ποτέ ο Αλγερινός τα βασανιστήρια της γαλλικής ηγεσίας στον πόλεμο της ανεξαρτησίας, ειδικά από τη στιγμή κατά την οποία ουδείς Γάλλος πολιτικός δεν είχε ποτέ το θάρρος να πει ανοικτά κι επίσημα «συγγνώμη»; Από την άλλη,μ πώς μπορεί ο Γάλλος των 60 και των 70 ετών να ξεχάσει τα βασανιστήρια των Αλγερινών; Το ουσιώδες εδώ, είναι ότι η ιστορική αυτή εκκρεμότητα είναι που παρεμπόδισε τον ουσιαστικό εκδημοκρατισμό των Αλγερινών, με όλα τα παρεπόμενα. Και φυσικά, ευνόησε δευτερευόντως την έλευση της Αλ Κάϊντα. Αλλιώς; – Έχει και η ΕΕ μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση στην Αλγερία, μερίδιο που μεγεθύνεται , από τη στιγμή που η ΕΕ αρνείται να συνειδητοποιήσει ότι ο ισλαμικός φονταμενταλισμός στην Αφρική (και δη στη Μεσογειακή) θα εξελιχθεί βάσει της δικής της ικανότητας να επανατοποθετηθεί έναντι του Ισλάμ, το οποίο, προφανέστατα, δεν εξαντλεί την παρουσία του μόνο στην (αραβική)Μέση Ανατολή.

Αν η Αφρική σήμερα λιμοκτονεί, η διαφθορά καλά κρατεί, ο μαύρος χρυσός είναι δέλεαρ για τη Δύση και αναρωτιόμαστε πλέον ανοικτά πόσο βαθιά στην ήπειρο αυτή έχει διεισδύσει ο Λάντεν, τότε η προτεραιότητα της ΕΕ –και των ΗΠΑ- θα πρέπει να είναι ο συνδυασμός οικονομικής βοήθειας και ειλικρινούς διάθεσης παρέμβασης στον εκδημοκρατισμό των αφρικανικών χωρών.

Η πολιτική της ΕΕ στην Αφρική χρήζει επαναθεώρησης

Το παράδοξο είναι όμως , πως η ΕΕ –που, ας μην κρυβόμαστε, πέραν της τρομοκρατίας, πολύ θα ήθελε ευκολότερη πρόσβαση στο αφρικανικό πετρέλαιο και πολύ θα ήθελε να μην αγωνιά για την τύχη των εργαζομένων της στα διυληστήρια της Νιγηρίας που απάγονται κάθε τόσο από τους νιγηριανούς φονταμενταλιστές- λειτουργεί υποκριτικά όσο και αντιφατικά: Μειώνει την οικονομική βοήθεια στην Αφρική, αδυνατώντας να δει ότι οι χώρες της ηπείρου αυτής, δεν είναι καθόλου μα καθόλου ομογενοποιημένες, τουλάχιστον ως προς την οικονομική τους κατάσταση: Το κατά κεφαλήν εισόδημα στη Μοζαμβίκη, φτάνει τα 60 δολάρια, την ίδια στιγμή που στο Μαρόκο φτάνει τα 1030! Στην υποσαχάρεια Αφρική , η παιδική θηνησιμότητα σε χώρες όπως η Κένυα φτάνει το ποσοστό του 69/1000 , ενώ στο Μαλάουϊ, 143/1000. Τι σημαίνει αυτό; Ότι αν η Ευρώπη ελάμβανε υπόψην της τις διαφοροποιήσεις αυτές στο κατά κεφαλήν εισόδημα , άρα και στο ποσοστό ανάπτυξης , άρα και στη δυνατότητα καταπολέμησης του λιμού και της φτώχειας, θα αποδέσμευε κεφάλαια και θα εκπονούσε προγράμματα αναπτυξιακής βοήθειας τέτοια, που θα απέβαιναν προς όφελος και της Αφρικής και της ίδιας της ΕΕ που τώρα αρχίζει να είναι παθητικός θεατής μπροστά στην έλευση των …Κινέζων στην Αφρική, και συγχρόνως , πετάει το μπαλάκι –σε ποιον άλλον-; στις ΗΠΑ για να «διαχειριστούν συνολικά την κατάσταση».

«Δεν είμαστε ιδιοκτησία κανενός»: από τη «Γκάρντιαν» στην «Αμερικανική Διοίκηση Αφρικής» και στον Μπόνο

Προχθές, ο Μπάφουρ Ανκόμαχ, ένας από τους διασημότερους Αφρικανούς δημοσιογράφους, από τη στήλη του « Baffour s Beefs», ξεσηκώθηκε κατά των Βρετανών αρχής γενομένης από την έγκριτη «Γκάρντιαν». Ειρωνευόμενος το μόττο στην πρόσοψη του κτιρίου όπου στεγάζεται η εφημερίδα, και το οποίο λέει « Δεν είμαστε ιδιοκτησία κανενός, είμαστε ελεύθεροι να λέμε ο,τιδήποτε», ο Ανκόμαχ στηλίτευσε τη βρετανική πολιτική (και τακτική του Βρετανικού Τύπου) των δύο μέτρων και των δύο σταθμών στο ζήτημα της καταγραφής και ερμηνείας της πολιτικής κατάστασης στη Ζιμπάμπουε και στη Γκάνα: «οι Βρετανοί στηρίζουν τη Γκάνα και αδιαφορούν ή καταγγέλλουν τη Ζιμπαμπουε» ,γράφει ο Ανκόμαχ, που, σημειωτέον, γεννήθηκε στη Γκάνα. Και συνεχίζει: «μόνο που η Γκάνα , έχει έναν προϋπολογισμό, του οποίου το 50% προέρχεται από εξωτερική βοήθεια. Στην περίπτωση του λαού της Ζιμπάμπουε, εξωτερική βοήθεια δεν υπάρχει, πλην ..κυρώσεων που της έχουν επιβληθεί από το 2001. Πώς να εκσυγχρονιστεί αυτός ο λαός;».

Υποθέτω πως τα αισθήματα, η νοοτροπία και τα παράπονα του Ανκόμαχ για τον τρόπο που αντιμετωπίζεται η Αφρική εν προκειμένω από τη Βρετανία, είναι ολοφάνερα, και ενδεικτικά του «πόση δουλειά πρέπει ακόμα να γίνει για να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου», χασμα που προφανώς , δεν είναι μόνο οικονομικό.

Οι ΗΠΑ από την άλλη, κάνουν το λάθος να εστιάζονται στο πώς και αν και πότε θα φτιάξουν τη Διοίκηση της Αφρικής ως απάντηση στον ισλαμικό φονταμενταλισμό στη Σομαλία, στην Αλγερία, στη Νιγηρία, στη Μαυριτανία, αφήνοντας τον τραγουδιστή Μπόνο να ασχολείται με την «εκστρατεία κατά του Έϊτζ» ώστε να αχνοφαίνεται κι ένα ανθρωπιστικό αμερικανικό προφίλ.

-«Υπάρχει ασφαλώς επίγνωση της στρατηγικής σημασίας της Αφρικής» δηλώνει ο αντιπλοίαρχος Τζο Κάρπεντερ, εκπρόσωπος του Πενταγώνου, και από κει κι ύστερα..that s it! Η στρατηγική για την αντιμετώπιση των όσων διαδραματίζονται στην Αφρικανική ήπειρο σταματά εκεί. Ή, για να είμαστε ακριβοδίκαιοι, οι ΗΠΑ δεν λησμονούν να προειδοποιήσουν τη Σύμμαχο ΕΕ πως «δεδομένης της ανάμειξης αφρικανικών τρομοκρατικών πυρήνων σε επιθέσεις επί ευρωπαϊκού εδάφους, η Ουάσιγκτον ανησυχεί ότι οι αχανείς και ουσιαστικά ακυβέρνητες εκτάσεις της Σαχάρας μετατρέπονται σε φωλιές εξτρεμιστών».

Η ΕΕ από την πλευρά της, ευχαριστεί για την ενημέρωση(!) και κατόπιν στήνει φόρουμ για το πώς θα πείσουμε τις Αφρικανές να παίρνουν αντισύλληψη, την ίδια ώρα που(ας το επαναλάβουμε με…. ρατσισμό και χαιρεκακία και φόβο!) οι … «κιτρινιάρηδες» καταλαμβάνουν υπολογίσιμο χώρο στην Αφρική!

Το χρώμα του νέου ιμπεριαλισμού: κίτρινο!

Σταματάμε δώ, κι αφήνουμε να «μιλήσει» ο Lucien van der Walt και Michael Schmidt, του οποίου το άρθρο « Κίνα , ο νέος ιμπεριαλιστής κατά της Αφρικής», δημοσιεύθηκε στο anarkismo.net.
«…Αλλά η διεθνής σκηνή αλλάζει και σήμερα μπορούμε να δούμε την άνοδο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας ως μία από τις ισχυρότερες δυνάμεις στην Αφρική, είτε υποστηρίζοντας τη γενοκτονία του σουδανικού λαού από την πλευρά και με τις ευλογίες του καθεστώτος του Χαρτούμ είτε θέτοντας σε εφαρμογή μεγάλης κλίμακας κατασκευαστικά προγράμματα συμπεριλαμβανομένου και του νέου αερολιμένα της Λουάντα (σε αντάλλαγμα 10.000 βαρέλια ακατέργαστου πετρελαίου ημερησίως) καθώς και του Σταδίου «Νούμερο Ένα» στην Kinshasa, μια πόλη που, με το γιγαντιαίο χρυσό άγαλμα του παχουλού, όπως ο Μάο, Laurent-Desire Kabila, μοιάζει με μια πόλη στον ποταμό Yangtze αντί στο Κογκό. Σημειώνουμε ακόμα την απομίμηση της σημαίας της DRC (Democratic Republic of Congo) με την κινεζική σημαία, πριν το Κονγκό υιοθετήσει νέα σημαία το 2006.

….Η Κίνα έκανε λαθραίο εμπόριο με το καθεστώς του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, παρά τη χρηματοδότηση εκ μέρους της των απελευθερωτικών κινημάτων στη χώρα αυτή καθώς και στις γειτονικές χώρες όπως η Ζιμπάμπουε. Οι επίσημες σχέσεις με τη Νότια Αφρική αποκαταστάθηκαν το 1998.

Σύμφωνα με τον Martin Davies, διευθυντή του Κέντρου Κινεζικών Μελετών του πανεπιστημίου Stellenbosch (και επιχειρηματία με ενδιαφέροντα στη Σαγκάη), τον τελευταίο χρόνο (2005) το εμπόριο μεταξύ Κίνας και χωρών της Αφρικής έφτασε στα $35 εκατομμύρια ΗΠΑ, με τις κινεζικές επενδύσεις κυρίως στη βιομηχανία πετρελαίου, ειδικά στη Νιγηρία, την Αγκόλα, το Σουδάν και την Ισημερινή Γουινέα.

Έτσι, δεν αποτελεί έκπληξη ότι ο οπλισμός των κινεζικών ελικοπτέρων έχει χρησιμοποιηθεί ενάντια σε πολίτες στην Darfur (του Σουδάν), σύμφωνα με αγωνιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Κίνα – η οποία διατηρεί μια ηλεκτρονική βάση παρακολούθησης στις Κομόρες – προσέφερε στο Σουδάν πολύ μεγάλη στρατιωτική ενίσχυση στο διάστημα 1996-2003, συμπεριλαμβανομένων αεριωθούμενων μαχητικών αεροσκαφών. Επίσης, έστειλε τόνους όπλων στην Αιθιοπία και την Ερυθραία, πριν από το ξέσπασμα του συνοριακού πολέμου μεταξύ τους το 1998, ενώ έχει πουλήσει αεριωθούμενα αεροπλάνα, άλλα στρατιωτικά αεροσκάφη και ραδιοφωνικό εξοπλισμό παρακολούθησης στο καθεστώς της Ζιμπάμπουε.

Η Νότια Αφρική εξάγει στην Κίνα σιδηρομετάλλευμα και άλλες πρώτες ύλες και εισάγει διάφορα βιομηχανοποιημένα αγαθά, ενώ, με μια νέα εμπορική συμφωνία ανάμεσα στις δύο χώρες, αναμένεται αύξηση των εξαγωγών κινεζικών υφαντουργικών προϊόντων, αλλά και ενίσχυση της συνεργασίας για την πυρηνική ενέργεια. Εν τω μεταξύ, την ίδια στιγμή, το εμπόριο της Νότιας Αφρικής με τους παραδοσιακούς εταίρους, όπως η Μεγάλη Βρετανία, συρρικνώνεται.

Το ενδιαφέρον της Κίνας στην άμεση εξασφάλιση των προμηθειών πρώτων υλών – όπως η προμήθεια πετρελαίου έξω από τα πλαίσια του καρτέλ του ΟΠΕΚ – σημαίνει ότι μπορούμε να περιμένουμε τη ένταση αυτών των σχέσεων και οι αφρικανικές ελίτ να σταθεροποιήσουν τη σύνδεσή τους με την ανατολικο-ασιατική αυτή δύναμη. Η Κίνα καλύπτει τώρα περίπου το 30% των εισαγωγών πετρελαίου της από την Αφρική»..

Αυτά τα ολίγα περί Αφρικής, Κίνας , ΗΠΑ και ΕΕ. Δεν ξέρω αν κινδυνεύω να «κατηγορηθώ» ως ..«αναρχική», το σίγουρο είναι ότι ,κατόπιν αυτών, δεν μπορώ να μην αναρωτηθώ: Σίγουρα δεν είναι αμερικανική προπαγάνδα το περί ισλαμικής τρομοκρατίας στην Αφρική. Μήπως όμως συμφέρει περισσότερο πολυδιάστατα τη Δύση να παραμερίσει για λίγο την αντιτρομοκρατική ρητορεία και να επιδοθεί σε σημαντικότατες …πολιτισμικές ανταλλαγές, ακριβώς όπως κάνουν οι κινεζικές πρεσβείες στην αφρικανική ήπειρο;

M AΝΔΡΟΥΤΣΟΥ, ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2007