Το λημέρι

Διάβασα το παρακάτω τηλεγράφημα στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων:

«Ο επικεφαλής των ισραηλινών στρατιωτικών ιερέων, ο ραβίνος Αβισάι Ρόνσκι, κάλεσε τους στρατιώτες να μην δείχνουν έλεος στους εχθρούς τους και εγκωμίασε τη διαγωγή τους κατά την επίθεση του ισραηλινού στρατού στη Γάζα το Δεκέμβριο του 2008 και τον Ιανουάριο 2009, αναφέρεται σε σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας Χααρέτζ.

“Αυτοί που δείχνουν έλεος προς τον εχθρό ενώ αυτός ο τελευταίος δεν αξίζει οίκτο, θα είναι καταδικασμένοι”, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ο ραβίνος Ρόνσκι, ο οποίος έχει βαθμό στρατηγού, μιλώντας σ’ έναν οργανισμό που συνδυάζει θρησκευτικές σπουδές και στρατιωτική υπηρεσία, στον εβραϊκό οικισμό Καρνέι Σομρόν στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη του Ιορδάνη.

“Σε καιρό πολέμου, όποιος δεν μάχεται με όλη την καρδιά του και με όλη την ψυχή του είναι καταδικασμένος αν απομακρύνει το ξίφος του από το αίμα”, πρόσθεσε επικαλούμενος τον σχολιασμό ενός κειμένου της Βίβλου για τον πόλεμο από τον εβραίο φιλόσοφο του Μεσαίωνα Μαϊμονίδη.

“Ευχαριστείτε τον Θεό που ο λαός του Ισραήλ ενώθηκε πρόσφατα όσον αφορά τον τρόπο που πρέπει να μάχεται (…). Οι στρατιώτες μας πολέμησαν (στη Γάζα) με όλη την καρδιά τους και με όλη την ψυχή τους και το Ισραήλ κινητοποίησε όλα τα μέσα του για να εξασφαλίσει τη νίκη”, συνέχισε.

Κατά την επιχείρηση του ισραηλινού στρατού τον περασμένο χειμώνα στη Γάζα σκοτώθηκαν 1.400 Παλαιστίνιοι, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν άμαχοι, και 13 Ισραηλινοί, οι δέκα από τους οποίους ήταν στρατιώτες. Έκθεση του ΟΗΕ κατηγόρησε τον ισραηλινό στρατό για “εγκλήματα πολέμου” στη Γάζα.»

Θα έλεγα ψέμματα αν υποστήριζα ότι το προσπέρασα αδιάφορα. Άλλωστε, αν το προσπερνούσα δεν θα το αναδημοσίευα στο Λημέρι. Πραγματικά, γέμισα λύπη για τα όσα είπε κι έκανε ο υποστράτηγος αυτός, αν κρίνω δε κι αν βλέπω και ξέρω καλά από κάτι σηματάκια στη φωτογραφία-πορτρέτο του, πρέπει να ήταν αλεξιπτωτιστής και στην ομάδα των ανιχνευτών. Εν πάση περιπτώσει, δεν είναι εκεί το θέμα. Στο κάτω-κάτω, πρέπει να ναι κανείς ή πολύ χαζός, ή πολύ ασχετος ή πολύ εμπαθής (αλλά για ποιο λόγο;) για να μη βλέπει ότι άσχετα με τα όσα λένε οι ισραηλινοί εδώ κι εκεί, άθεοι κι ένθεοι, υπερορθόδοξοι εβραίοι και μη, γνωρίζουν πολύ καλά-για να μη πω επιθυμούν- πως δεν υπάρχει κράτος για αυτούς αν δεν υπαρχει ιουδαϊσμός ως θρησκεία. Κράτος και θρησκεία είναι άρρηκτα δεμένα , και είναι και πολύ λογικό αυτό, αφού μιλάμε για ένα «βιβλικό λαό», «περιούσιο» του οποίου η συγκρότηση σε κράτος σε συγκεκριμένη εδαφική περιοχή το 1948 ξεκινά ως διήγηση και ιστορική καταγραφή από ..την εποχή των προπατόρων. Πόλεμος των ισραηλινών το 2025 να γίνει ( ο μη γένοιτο) , θα συνδεθεί με κάποιον τρόπο με τον Αβραάμ. Το θέμα λοιπόν δεν είναι η ιδιαίτερη σχέση του ισραηλινού πολίτη με τη θρησκεία του και πώς αυτή εμπλέκεται στις λειτουργίες του κράτους αλλά και στην εξωτερική πολιτική. Δικαίωμα τους και απολύτως σεβαστό.

Το «θέμα» αφορά ΕΜΑΣ, εννοώντας με αυτό το ΕΜΑΣ , όλους όσους φρικάραμε (γιατί αυτό είναι το ρήμα) με τα όσα είπε ο ραββίνος Ρόνσκι επικαλούμενος μαλιστα το Μαϊμονίδη.

Το «θέμα μας», είναι λοιπόν ότι θα έπρεπε να μη μας προξενεί εντύπωση η «είδηση» γιατί ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΙΔΗΣΗ. Και επειδή στοιχηματίζω ότι θα σπεύσουν κάποιοι να με χαρακτηρίσουν «μη καλή Χριστιανή», διευκρινίζω: μα , αυτά που είπε ο ραββίνος είναι απολύτως σύμφωνα με τις θρησκευτικές παραδόσεις του και συνεπώς, απολύτως συμβατά και σύστοιχα και με την κουλτούρα και με αυτό που αποκαλείται «δέουσα στάση των στελεχών των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων». Απλούστερα, τα λόγια και τα –ας μου επιτραπεί η λέξη- κηρύγματα του ραββίνου, είναι άκρως ηθικά σύμφωνα με την εβραϊκή βιβλική αντίληψη. Μάλιστα, να τονίσω πως δεν προσπερνώ διαφωνίες –αναφορικά με τις βιβλικές ερμηνείες και τα φιλοσοφικά σχόλια πολλών επιφανών εβραίων στοχαστών για την ιστορία και την κοσμοθεωρία και το ρόλο του εβραϊκού λαού στην Ιστορία των ίδιων των εβραίων. Εννοώ, σίγουρα, θα υπάρχουν ισραηλινοί πολίτες που διαφωνούν με τον ραββίνο, δίνοντας πιθανότατα τη δική τους θεολογική ερμηνεία στη βιβλική αντίληψη περί πόλέμου. Μήπως στην Ελλάδα οι Ορθόδοξοι δεν είναι παλαιοημερολογίτες, νεοημερολογίτες, νεορθόδοξοι; Έχουν όμως ένα κοινό σημείο: Και οι τρεις αυτές «κατηγορίες», πιστεύουν πχ στο «αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν». Έτσι και στην ιουδαϊκή θρησκεία. Υπάρχουν πάρα πολλές θεολογικές και φιλοσοφικές ερμηνείες της Βίβλου, μα-και παρακαλώ τους φίλους μου εβραίους στο θρήσκευμα αν με διαβάζουν να το σχολιάσουν αυτό που γράφω- όλες συμφωνούν σε ένα: Ο Θεός εκδικείται μέσω των ανθρώπων (δικαίων) τους αδίκους εφαρμόζοντας το οφθαλμόν αντί οφθαλμού.

Αν όμως αυτή είναι βασική αρχή (τους) , τότε τι ακριβώς μας κάνει να φρικάρουμε –και γω πρώτη- με τις δηλώσεις του ραββίνου στρατιωτικού; Το ότι δημοσιεύθηκαν αυτά σε μια εφημερίδα; Ή ότι εμείς δεν έχουμε συνειδητοποιήσει και αγνοούμε το πώς ζει και βιώνει ο κάθε λαός εντός της εδαφικής του επικράτειας , την πολιτική, κοινωνική, θρησκευτική καθημερινότητα του και πώς πορεύεται κατόπιν βάσει της «συνολικής» κοσμοαντίληψής του όπως αυτή εφαρμόζεται στο πολιτικοκοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο;

Ακούγεται ίσως παράλογο για κάποιους από μας, αλλά ο ραββίνος είναι απολύτως ΟΚ με τον «κόσμο» του, το «περιβάλλον» του και , για αυτούς στους οποίους απευθύνεται, μιλά… σωστά! Για μένα φρικιαστικά, αλλά για τα βιβλικά δεδομένα του περιούσιου λαού , απολύτως «φυσικά και φυσιολογικά». Και μάλιστα, τόσο πολύ φυσιολογικά και φυσικά, ώστε η φυσικότητα αυτή ξεπερνά κατά πολύ το Μαμοϊνίδη που ο ίδιος ο Ρόνσκι επικαλείται.

Από την άλλη, θα θελα πολύ να απαντήσει κάποιος –όχι δίκην «ταπώματος» σε μένα και στη δική μου πίστη, την ορθόδοξη, αφού δεν είναι πρόθεση και στόχος μου να αποδείξω την Αλήθεια και τη Μοναδικότητα της δικής μου θρησκείας, αλλά στο πλαίσιο μιας απόπειρας εξεύρεσης μιας «μέσης οδού» στο ακόλουθο που θα σας επισημάνω: Ίσως όσοι από σας , ασχολείστε με τα θρησκευτικα και τα θρησκειολογικά, να θυμάστε ότι το καλοκαίρι το φετινό, για πρώτη φορά, συνήλθε στη Μονή Δανιήλ Μόσχας, η Ανώτατη Επιτροπή Διαθρησκειακού Διαλόγου της Ουνέσκο. Αυτή συστήθηκε με πρωτοβουλία της Ρωσικής Εκκλησίας με αποστολή αν αποτελεί σταθερά συμβουλευτικό όργανο μεταξύ του ΟΗΕ και των μεγάλων παραδοσιακών θρησκειών του κόσμου. Στη συνάντηση αυτή, μετείχαν διεθνείς προσωπικότητες και μεταξύ αυτών εκπρόσωποι από τις τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες. Φυσικό κι επόμενο, ένας εκ των εκπροσώπων ήταν ο Αρχιραββίνος του Ισραήλ Γιόνα Μέτζγκερ.

Γιατί διακρίνω ειδικά αυτόν; Ο εν λόγω , είναι γνωστό –και αν θυμάμαι ορθά (το αναφέρω με επιφύλαξη γιατί δεν είμαι σίγουρη)πρέπει να έχει δώσει και συνέντευξη κάποτε στην «Ε» – πως αγωνίζεται , κατά δηλώσεις του, για έναν «ΟΗΕ των θρησκειών».

Με τον όρο αυτόν, εννοεί την υλοποίηση του ονείρου να ειρηνεύσει ο κόσμος μέσω της γλώσσας των θρησκειών!!! Στις «θρησκείες» ο Μέτζγκερ περιλαμβάνει με χαρά και τον ινδουϊσμό και το βουδισμό.

Προς Θεού, μακριά από μένα όποια προσπάθεια επίκρισης-κατάκρισης του κάθε ραββίνου Μέτζκερ, αν τυχόν υποπτευθεί κανείς ότι «στοχεύω»στον συγκεκριμένο άνθρωπο. Αυτό πιστεύει κι οραματίζεται, δικαίωμα του. Διαφωνώ –ως ορθόδοξη Χριστιανή –μαζί του εφόσον δεν πιστεύω ότi γίνεται να  προσεγγίζουμε το Θεό ορθά και αυθεντικά όταν το κάνουμε  στη “λογική”του αβραμικού kishkes, αλλά αυτό είναι προσωπική μου και άσχετη και αδιάφορη προς το θέμα που θέτουμε από το Λημέρι πεποίθηση.

Όμως, ως μη θεολόγος, παρά μόνο ως φιλελεύθερη και παγκοσμιοποιημένη πολίτης του 21^ου αιώνα, που τυχαίνει να έχω δει το «2012» , να ανήκω στην Ορθόδοξη Χριστιανική Θρησκεία, και να έχω το δικαίωμα να έχω ως μοναδική μου απαίτηση να μου αναγνωρίσετε όλοι όσοι λημεριάζετε τώρα μ αυτό το κείμενο πως γράφω όλο αυτό το κατεβατό από και με μοναδικό κριτήριο την καλή και διαλογική μου προαίρεση: Πώς στο καλό είναι δυνατόν να ονειρευόμαστε διάλογο των θρησκειών και να μιλάμε για ειρήνευση του κόσμου μέσω των θρησκειών, όταν ερμηνεύουμε τις θρησκείες ( ή δεν τις ερμηνεύουμε, αλλά έτσι είναι από μόνες τους) με γνώμονα το «μη έλεος» στον εχθρό μας; Πώς μπερδεύεται και πώς ξεκαθαρίζει, πού βρίσκει έδαφος και πού θάπτεται η έννοια της ανεκτικότητας του άλλου όταν απουσιάζει από το διαθρησκειακό διαλογο η αναφορά στο ΕΛΕΟΣ των ανθρώπων ,( ούτε καν του Θεού);

Με όλο το σεβασμό στην εβραϊκή θρησκεία, και σε απόλυτη γνώση του ότι μπορούν χιλιάδες, κι όχι εκατοντάδες εβραίοι, Καθολικοί, ινδουϊστές, προτεστάντες,ροδοσταυρίτες, ναϊτες, και δεν ξέρω πόσοι άλλοι διαφορετικών θρησκειών, θρησκευμάτων και μεταφυσικών εις –μάτων οπαδοί να μου καταγγείλουν «εγκλήματα του χριστιανισμού» , μήπως τελικά, όλοι όσοι πιπιλίζουμε τώρα τελευταία εντυπωσιακά μανιωδώς την πιπίλα του «διαλόγου μεταξύ των θρησκειών», είμαστε λίγο ως πολύ –και βάζω και τον εαυτό μου μέσα και το εννοώ- «καφρίμ»;

Πώς είπατε; Δεν ξέρετε τι σημαίνει η λέξη καφρίμ; Συγγνώμη, αλλά τότε δεν σας απασχολεί ο διάλογος, και δεν πρέπει να λάβετε μέρος και σ αυτόν, γιατί ο διαθρησκειακός διάλογος απαιτεί γνώσεις ιστορίας και βασικών αρχών των θρησκευμάτων. Αν πάλι, πιστεύετε πως η γνώση είναι περιττή γιατί το μεταφυσικό στηρίζεται στο υπέρλογο και όχι στο ορθό-λογο, και πως η (όποια) πίστη στηρίζεται στο βίωμα και στην προσωπική σχέση με το Θεό, τότε να σας πω ευχαρίστως ότι «καφρίμ» σημαίνει «προδότης».

Μου ρχεται και κάτι άλλο να πω ,-και θα το πω- αλλά θα κατηγορηθώ πως δίνω πόντους στην Ορθοδοξία και πως … μισώ τις άλλες δόξες: Αφού είμαστε ανήμποροι να βιώσουμε την Αγάπη , όπως το επιτάσσει ο Χριστιανισμός, και συνεπώς, αφού είμαστε , υπό αυτήν την έννοια , όλοι αιρετικοί και κανείς μας κάτοχος της Αλήθειας παρά μόνο γνώστες(λίγο-πολύ) της, είναι εντιμότερο, τουλάχιστον να μην προδίδουμε ο καθένας τις επιλογές και σταθερές του και τελικα και τις (θρησκευτικές)παραδόσεις του. Οι διαθρησκειακοί διάλογοι είναι εξ ορισμού και από κάθε πλευρά αυτοαναιρούμενοι και αντιφατικοί , όσο τουλάχιστον υπάρχουν πόλεμοι πάνω στη γη. Και το μόνο κοινό, που έχουμε οι άνθρωποι, προσερχόμενοι σε αυτούς τους διαλόγους, η μόνη «θρησκεία του ΟΗΕ» που μπορούμε να πούμε πως έχουμε και μοιραζόμαστε, είναι αυτή του ΕΓΩΙΣΜΟΥ. Αλλά Εγώ και «καφρίμ», εν προκειμένω, είναι έννοιες ταυτόσημες.