jump to navigation

Η πατριωτική και κοινωνική πτυχή της δράσης των «ξεχασμένων» ορθοδόξων ιεραποστόλων στις γειτονιές του κόσμου. Φεβρουαρίου 26, 2008

Posted by mariandr in Γυναικεία Θεματα, Ελληνισμός στον Κόσμο, Θρησκεία, PAGOSMIOPOIISI, PALAIA KIMENA TOU 2008.
trackback

Η Θέκλα, είναι Ροδίτισσα, αλλά αυτή τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, η ίδια , μοιράζει βιταμίνες σε μητέρες παιδιών στο Καμερούν. Για την ακρίβεια, ζει στη ζούγκλα του Καμερούν, έχοντας αποφασίσει, εδώ και αρκετά χρόνια, πως θέλει να κηρύξει Χριστόν Εσταυρωμένο και να μάθει γράμματα στα παιδιά , που, ειρήσθω έν παρόδω, λιμοκτονούν στη μεγάλη τους πλειοψηφία.

Η γυναίκα αυτή, δεν ήξερε, δεν μπορούσε να το ξέρει αλλωστε, ότι τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη, κάποιοι έκαψαν την Ελληνική σημαία της εκκλησίας του Αγίου Θεράποντα , θεωρώντας ότι επιτελούν μια «πολιτική πράξη». Το ίδιο ξημέρωμα όμως, εκείνη, έκανε μέσα στη ζούγκλα, τη δική της πολιτική πράξη:

Ύψωσε την Ελληνική Σημαία στο φτιαγμένο από καλάμια υποτυπώδη ναϊσκο του οικισμού και χτύπησε την καμπάνα, μια καμπάνα φτιαγμένη από ζάντα αυτοκινήτου!

Από τη Θέκλα στον Ιωνά. Ο αρχιμανδρίτης Ιωνάς είναι αγιορείτης μοναχός και πτυχιούχος του Πολυτεχνείου. Μια μέρα, αποφάσισε να μάθει Κινέζικα. Τα έμαθε. Μετά, «του ήρθε» να πάει ως την Ταϊπέϊ της Ταϊβάν, όπου έφτιαξε κέντρο ιεραποστολής και ζει έκτοτε εκεί προσπαθώντας να κηρύξει το Ευαγγέλιο στους ανθρώπους και να μάθει Ελληνικά σε όσους φοιτητές της Ταϊβάν το επιθυμούν. Προσωπικά, δεν τον γνωρίζω. Όπως δεν γνωρίζω τον Νεκτάριο Μαδαγασκάρης, που παλεύει να κρατήσει τον Ελληνισμό σε μια ξεχασμένη «από τη Δύση» γωνιά της Αφρικής. Ούτε τον πατέρα Πλακίδα τον αγιορείτη που έφτιαξε ορθόδοξο μοναστήρι στην καρδιά της κοσμικής Γαλλίας γνωρίζω. Καταλαβαίνω όμως από όλα αυτά , πως η υπόθεση της ορθόδοξης εξωτερικής ιεραποστολής, υπόθεση που κάποτε, για τους πιστούς λαϊκούς ήταν καθαρά θρησκευτική, μια υπόθεση δηλαδή ευαγγελισμού του κόσμου από ανθρώπους και αγίους που ζητούσαν να κάνουν πράξη το «πορευθέντες ουν μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και τοΥ Υιού και του Αγίου Πνεύματος», σήμερα, είναι και κάτι άλλο ακόμα: Είναι μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της έννοιας της πολιτικής σε έναν παγκοσμιοποιημένο αιώνα, μια νοηματοδότηση του σύγχρονου ελληνικού πατριωτισμού, και μια αδιάκοπη προσπάθεια κοινωνικής αλληλεγγύης προς άτομα λιγοτερο ευνοημένα από αυτά που ζουν στη Δύση.

Αυτό δηλαδή το ζήτημα των ανθρώπων και των αγίων σαν τον Απόστολο των Εθνών Παύλο, που κήρυττε το Ευαγγέλιο με καθημερινό σύνθημά του το «αναγκη γαρ μοι επίκειται , ουαί δε μοι εστίν εάν μη ευαγγελίζομαι», σήμερα, στην εποχή του διεθνισμού , αφορά ένθεους και μη Έλληνες, ορθόδοξους και μη, και απαιτεί παλλαϊκή συνδρομή, αφού η διάσταση της ιεραποστολής δεν είναι μόνο θεολογική και μεταφυσική, αλλά βαθιά ελληνική και διεθνοτική ταυτόχρονα. Γιατί, τι κάνει η Θέκλα , τι κάνει ο Ιωνάς, ή ο Νεκτάριος, αν όχι , να προβάλουν και να συντηρούν τον Ελληνισμό εκτός των Ελλαδικών συνόρων; Συντηρούν άραγε εθνικιστικά κατάλοιπα υψώνοντας το εθνικό μας σύμβολο στην καρδιά της σαβάνας, ή ονειρεύονται το στήσιμο αποικιών του 19ου αιώνα όταν διδάσκουν τους αναλφάβητους του κόσμου ή παγκοσμιοποιούν αξίες και πρότυπα που μονοιάζουν τους ανθρώπους και εξυψώνουν την ανθρώπινη φυλή; Μάλλον επιτελούν, μόνοι και χωρίς επίσημη κρατική βοήθεια, τόσο εθνικό, όσο και κοινωνικό έργο, χωρίς να προσβάλλουν-αντίθετα ευνοώντας- τις κοινωνικές επιταγές της παγκοσμιοποίησης.

Η ορθόδοξη ιεραποστολή στον 21ο αιώνα, έχει εθνική και πολιτική διάσταση, γιατί σε μια εποχή που τα εθνικά σύνορα γκρεμίζονται, η εθνική συνείδηση υποχωρεί και η εθνική ταυτότητα ξεθωριάζει επιταχύνοντας την ευθανασία ψυχορραγούντων εθνικών πολιτισμών, και μαζί των αξιών που αυτοί υπηρετούν, κάποιοι άνθρωποι –της, σαν αυτούς που ανέφερα κι άλλους που δεν ανέφερα, κάνουν τη δική τους αντίσταση παλεύοντας να δείξουν την οικουμενική διάσταση του ελληνισμού.

Για την κοινωνική διάσταση του έργου των ορθοδόξων ιεραποστόλων, είναι επίσης περιττή η όποια επιχειρηματολογία. Ναι, δεν έχω γνωρίσει τον πατέρα Πλακίδα για να τον ρωτήσω πώς αντιλαμβάνονται τις ελληνικές αξίες και το βυζαντινό μυστικισμό οι σημερινοί Γάλλοι, να τον ρωτήσω πώς και αν αυτός ο ίδιος (συν)αισθάνεται ότι το έργο του, δεν αφορά μόνο τη σωτηρία της ψυχής, αλλά και την καλώς εννοούμενη «διαφήμιση» του ελληνισμού στη σύγχρονη Ευρώπη.

Ξέρω όμως τον νυν Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρο. Ο τελευταίος, πριν γίνει Πατριάρχης, ήταν μητροπολίτης Καμερούν. Το Καμερούν, είναι μια αφρικανική χώρα της οποίας η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων είναι υπερήφανοι που μπορούν και τρώνε..ποντίκια, γιατί αυτό σημαίνει πως ξέρουν να επιβιώνουν! Ο πρώην Καμερούν και νυν Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος λοιπόν, σε παλιότερη συνέντευξή του, περιγράφοντας σκηνές της ζωής του στο Καμερούν, έλεγε: «…Τις νύχτες, ανάβαμε φωτιά και έρχονταν στην καλύβα πολλοί άνθρωποι που τοχαν χαρά και ευλογία να κάθονται με τους ιεραποστόλους…Από τα βάθη της σαβάνας ακούγαμε μικρά παιδιά που άναβαν κι αυτά φωτιά και αρχιζαν να χορεύουν κυκλικά για ώρες, λέγοντας δικά τους τραγούδια. Ύψωναν τα χέρια τους στον ουρανό και χόρευαν ασταμάτητα. Πάντα ήξεραν ότι μέσα στο σκοτάδι θα πήγαινα κρυφά πίσω από το δέντρο και θα έριχνα στον αέρα καραμέλες που έχω σε μια σακούλα. Είναι υπέροχο το θέαμα, οι καραμέλες να πετούν στον αέρα, πάνω από τη φωτιά, και αυτή ήταν όλη η χαρά τους».

Μήπως, λοιπόν, στα λόγια του Πατριάρχη Αλεξανδρείας, μπορούμε να «δούμε» την έγνοια ενός ανθρώπου για τη σημασία της διεθνοτικής αλληλεγγύης σε ανθρώπινες ψυχές, που, όχι μόνο στερούνται το νερό και την τροφή, αλλά που στον 21ο αιώνα, εξακολουθούν να πιστεύουν ακόμα στη μαγεία; Γιατί ,περιττεύει να ειπωθεί το ότι , στο νότιο-κυρίως-τμήμα της αφρικανικής ηπείρου, οι ιεραπόστολοι, δυσκολεύονται να αλιεύσουν ψυχές στο ζώντα Θεό, όχι μόνο λόγω του αναλφαβητισμού ή της έγνοιας για τον άρτο τον επιούσιο που σκεπάζει κάθε άλλη πνευματική ανησυχία, αλλά κυρίως εξαιτίας των απειλών των μάγων των διαφόρων φυλών, που δεν σταματούν να επιτελούν πράξεις και τελετές μαύρης μαγείας.

Από ιεραποστόλους, κι όχι από πολιτικούς πρωτοέγινε γνωστό στα τέλη της δεκαετίας του 1980 ότι Αφρικανοί σε χωριά της Αγκόλα βίαζαν κοριτσάκια πιστεύοντας στους μάγους που έλεγαν ότι με τον τρόπο αυτό θα εξαγνιστεί η γη και θα καρποφορήσει. Τα μέλη της οργάνωσης «Φως Εθνών» παρακαλούν εμάς τους Ελλαδίτες για αποστολή κουτιών γάλακτος και βιταμινών. Την ίδια στιγμή, κάποιοι Αφρικανοί, που δεν έχουν την τύχη της κατανάλωσης φαρμάκων και βιταμινών, εξορκίζουν τις ασθένειες βιάζοντας βρέφη δύο και τριών μηνών, όσο κι αν αυτό ακούγεται απίστευτο και παραμυθένιο.

Η αδελφή Θέκλα, κάνοντας κάποτε τη δική της «αθόρυβη» εσκτρατεία στην Ελλάδα προκειμένου να ευαισθητοποιήσει τους συμπατριώτες μας για να βοηθήσουν στο κοινωνικό έργο των ιεραποστόλων στην αφρικναική ήπειρο, έλεγε , απευθυνόμενη σε μαθητές του γυμνασίου Νέου Σουλίου Σερρών: « Δεν υπάρχει πόσιμο νερό. Το άνοιγμα ενός πηγαδιού στοιχίζει από 1500 ως 4500 ευρώ. Στο Βόρειο Καμερούν που υπάρχει πολλή ξηρασία, τρώνε κάθε δύο ημέρες…καναβούρι.Στο ορφανοτροφείο της ιεραποστολής , στο υποτυπώδες μοναστήρι μας στο Γιαουντέ, τους δίνουμε γάλα αραιωμένο σε μικρή ποσότητα γιατί παθαίνουν δυσεντερία. Δεν είναι συνηθισμένα να τρώνε.Ακόμα και τις βιταμίνες τις δίνουμε σε μικρή ποσότητα για να μην τα πειράξει.. αλήθεια, βιταμίνες στείλτε μας και παυσίπονα, και λίγα τετράδια και μολύβια για το σχολείο…»

Η γυναίκα αυτή δεν απευθύνεται οπωσδήποτε σε ορθοδόξους που τους συνεπαίρνει η αποστολική μαρτυρία, αλλά και σε ανθρώπους που θέλουν να λέγονται μέλη «της διεθνούς κοινωνίας των πολιτών», σε ανθρώπους που δεν παύουν να στήνουν μη κυβερνητικές οργανώσεις υπέρ της προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών, υπέρ της αποτροπής των βασανιστηρίων, υπέρ της καταπολέμησης του αναλφαβητισμού, υπέρ της προστασίας κακοποιημένων γυναικών… Σε ανθρώπους βαθιά φιλελεύθερους και προβληματισμένους για την πορεία της ανθρώπινης φυλής που αυτοσπαράσσεται βάζοντας τα μισά παιδιά της να «τρώνε» με ποικίλους τρόπους τα άλλα μισά.

Δεν είναι τυχαίο ότι στο τελευταίο συνέδριο του Παγκόσμιου Συμβουλίου των Εκκλησιών (WWC), δόθηκε έμφαση από τους θρησκευτικούς ηγέτες όλων των θρησκειών στη θεραπευτική οπτική της σύγχρονης ιεραποστολικής διακονίας, και συγκεκριμένα στην ανάγκη διακονίας των ασθενών από Έιτζ αλλά και στη διακονία της συμφιλίωσης μέσα σε ένα βίαιο κόσμο. Αντιγράφω από την ιστοσελίδα του WWC περί της αντίληψης της «εκκλησίας ως θεραπευτικής κοινότητας»: «… οι σύγχρονοι ιεραπόστολοι βιώνουν, όντας κοντά στους ασθενείς, πώς διαμορφώνονται στους ανθρώπους οι πεποιθήσεις σχετικά με την υπευθυνότητα, την αμαρτία και την τιμωρία, πώς γίνεται αντιληπτή η υπεράσπιση των θυμάτων του ιού του Έιτζ και πώς επιδρούν τα προσωπικά ήθη και οι παραδόσεις στην αντίληψη για μια αρρώστεια… Ο ρόλος της εκκλησίας σε εμπόλεμες καταστάσεις και κυρίως στο θέμα της αποκατάστασης τω ν θυμάτων και της τραυματικής μνήμης τους είναι κρίσιμος, όπως κρίσιμος είναι και ο ιεραποστολικός λόγος στην ανάγκη συμφιλίωσης πρώην αντιπάλων…»

Κατανοώ και σέβομαι βέβαια τους ίδιους τους ορθόδοξους ιερωμένους και τους ιεραποστόλους, που αντιτάσσονται ενδεχομένως σε αυτή μου την προσέγγιση, υπό την έννοια ότι, ασχέτως και πέραν της όποιας εθνικής και κοινωνικής διάστασης του ποιμαντικού έργου των ιεραποστόλων, πρωτεύων και καταλυτικός ρόλος τους είναι –και πρέπει να είναι – η εφαρμογή στην πράξη του Αποστολικού φρονήματος, της μαρτυρίας δηλαδή του Χριστού. Το ορθόδοξο αποστολικό κήρυγμα είναι απαλλαγμένο από κάθε στοιχείο πολιτικής παρέμβασης και οι εκκλησιαστικές «εντολές» που παίρνουν οι κάθε λογής Θέκλες και Ιωνάδες σε διάφορες ηπείρους όπου ταξιδεύουν, δεν έχουν ως ουσιαστική κεφαλή το μητροπολίτη και τον επίσκοπό τους, αλλά το Αγιο Πνεύμα. Αυτό τουλάχιστον πιστεύουν εκείνοι και αυτός είναι και ο λόγος που ενδεχομένως διαφοροποιεί ιεραποστόλους άλλων εκκλησιών και δογμάτων (ρωμαιοκαθολικών κυρίως) από τους ορθοδόξους: Η πολιτική και οι πολιτικοί στη ρωμαιοκαθολική ιεραποστολή συνεργάζονται πολύ στενότερα απ ό,τι στην Ελλάδα οι «δικοί μας» πολιτικοί με τους ξεχασμένους ορθοδόξους ιεραποστόλους των εθνών.

Από την άλλη πλευρά, δεν είναι δυνατόν , για όλους εμάς που προσπαθούμε να ταξιδέψουμε είτε νοερά είτε στην πράξη στις γειτονιές του κόσμου, με στόχο την από κοινού καταπολέμηση της κοινωνικής αδικίας, των λιμών, των προλήψεων, των ανισοτήτων, να μην σταθούμε και στην κοινωνική προσφορά των ιεραποστόλων, συνδράμοντας έμπρακτα στον αγώνα τους. Καθήκον δικό τους βασικό, είναι αναντίρρητα η εξάπλωση του Ευαγγελίου. Καθήκον όμως και όλων ημών των υπολοίπων, ένθεων και μη, ορθοδόξων ή μη, είναι να επισημάνουμε αυτή τους τη διάσταση, με τον ίδιο ενθουσιασμό που συμμετέχουμε στις προσπάθειες και στο έργο των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Σε τελευταία ανάλυση, τι είναι αυτό που κάνει άλλα σύγχρονα κράτη να υπερασπίζονται με σθένος και να τιμούν το ιεραποστολικό έργο των προτεσταντών και ρωμαιοκαθολικών ιεραποστόλων και μοναχών, ασχέτως των κυβερνήσεων που έχουν και του βαθμού θρησκευτικού τους φρονήματος, ενώ στην Ελλάδα ξεχνάμε ότι υπάρχουν και «δικοί μας» απόστολοι που , ντυμένοι στα μαύρα λόγω σχήματος, ζουν και δρουν ως λευκοί άγγελοι για ανθρώπους πεινασμένους σωματικά και ψυχικά και απειλούμενους ποικιλότροπα σε διάφορες γωνιές του πλανήτη.

Ούτε και θα δηλητηριάσουμε το αίμα μας αν για μια φορά αποπειραθούμε να βάλουμε τα χέρια μας εις τον τύπον των ήλων: «Πριν έρθετε εσείς, δεν είχαμε το ευαγγέλιο, αλλά κρατούσαμε τη γη μας. Ήρθατε εσείς, μας μιλήσατε για Θεό, μας μάθατε να γράφουμε, αλλά μας πήρατε τη γη μας», έλεγαν τον περασμένο αιώνα οι φύλαρχοι στους μισιονάριους της Δύσης. Ας μη γελιόμαστε: Οι λαοί ξυπνούν είτε με είτε χωρίς τη δήθεν «λυτρωτική» «ανθρωπιστική» παρέμβαση κάποιων από μας τους «δυτικούς εκπολιτιστές». Απαιτείται ειλικρίνεια από εκείνους που μιλούν και δρουν ως «ποιμένες» και «διάκονοι» συνανθρώπων τους, άσχετα από το αν είναι ιερωμένοι ή λαϊκοί, άσχετα από το αν είναι Ελληνες, Ολλανδοί, Γερμανοί, Αμερικανοί. Η φράση του φυλάρχου αν παραμένει επίκαιρη, είναι γιατί οι απόγονοί του, εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικοί απέναντι στους «φερτούς» που τους μιλούν για μια άλλη αντίληψη του Θείου και που τους υπόσχονται ανάπτυξη, αφού θυμούνται ακόμα τα αποτελέσματα της αποικιοκρατικής δυτικής πολιτικής στα εδάφη τους. Ακόμα και η πρόσφατη υπόθεση απαγωγής 103 παιδιών στο Τσαντ από «ευαισθητοποιημένους» Ευρωπαίους που θα πουλούσαν στη συνέχεια τα παιδιά σε άτεκνους γονείς ή σε παιδεραστές, αναδεικνύει δυστυχώς την εξακολούθηση της υποκρισίας που κυριαρχεί στη Δύση σχετικά με «τα πάθη» των ανθρώπων των αναπτυσσόμενων κρατών. Πώς να αντιμετωπιστεί από τους ντόπιους και να γίνει αποδεκτό στη συνέχεια το έργο ιεραποστόλων, που φτάνουν στο σημείο να εγκαλούνται και να απολογούνται στους ιθαγενείς για τα «αμαρτήματα» ομοεθνών τους ενώ εκείνοι βρίσκονται εκεί για άλλο σκοπό;

Αυτά.. Ως προς την προβολή του σωτηριολογικού έργου, αλλά και της ελληνικότητας και της κοινωνικής πτυχής του έργου των ορθοδόξων ιεραποστόλων της Ελλάδας. Αποστόλων σαν τον αείμνηστο πατέρα Χρυσόστομο Παπασαραντόπουλο (+1903-1972), για τον οποίον, δίκαια ειπώθηκε: «Η παράτολμη κίνηση του να ταξιδέψει στην Αφρική, ήταν η απαραίτητη πέτρα για να ταράξει τα λιμνάζοντα νερά της ανυποψίαστης μακαριότητας της Ελλαδικής Ορθοδοξίας»…

Γενάρης 2008

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: