jump to navigation

Ο ΠΟΝΤΙΦΗΚΑΣ , Η ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΥ ΑΝΤΙΛΗΨΗ Μαΐου 1, 2008

Posted by mariandr in Ελληνική Διπλωματία, Θρησκεία, Παλαιά κείμενα του 2006, TOURKIA.
trackback

E, ναι λοιπόν, είμαι και γω μια «ζοζεφίνα»! Μια από τις χιλιάδες αποφοιτήσασες της «Σχολής του Αγίου Ιωσήφ» της Αθήνας, και θυμάμαι με πολύ αγάπη τις καλόγριες –δασκάλες μου, με κυρίαρχη, αξιαγάπητη φιγούρα, αυτήν της επιβλητικής και μαζί οικείας «σερ Ζοζέφ», της αδελφής που δεν κυκλοφορούσε στους διαδρόμους αν δεν κρατούσε βιβλία και κιμωλίες.

Κάθε φορά που είχαμε Θρησκευτικά, και που τα παιδιά μοιραζόμασταν για να παρακολουθήσουμε τη διδασκαλία στις αίθουσες των «ορθοδόξων» και στις αίθουσες των «καθολικών», η σερ Ζοζέφ, λίγο πριν χτυπήσει το κουδούνι που σήμαινε το τέλος του διαλείμματος, με ανακάλυπτε όπου κι αν βρισκόμουν χωμένη να αποτελειώνω το πεϊνρλί που προμηθευόμουν στο «εικοσάλεπτο διάλειμμα». Μου έδινε μια μεγάλη πλαστική κιμωλία, και με παρακαλούσε να γράψω στον πίνακα της αίθουσας των θρησκευτικών για τις Καθολικές μου συμμαθήτριες , ερωτήσεις, που σε λίγη ώρα θα τους απήυθυνε ως Θεολόγος:«κάνεις καλλιγραφία, και εγώ στα Ελληνικά παιδί μου δεν είμαι καλή στην καλλιγραφία, γράψε αυτά στον πίνακα και μετά φύγε», μου έλεγε. Ποτέ μα ποτέ, δεν θυμάμαι να ήταν η ωραία μου γραφή πρόσχημα από μέρους της για να με προσηλυτίσει στον Καθολικισμό. Ποτέ. Της έγραφα αυτά που ζητούσε, και έφευγα τρέχοντας να προλάβω τα «ορθόδοξα» θρησκευτικά στη δική μας αίθουσα.

Όταν στο σχολείο γινόταν Καθολική Λειτουργία, εγώ δεν συμμετείχα. Μια φορά πήγα από περιέργεια, και τσαντίστηκα πολύ που δεν μπορούσα να βήξω και να κάτσω όποτε ήθελα. Όλοι ανάσαιναν και κάθονταν στους πάγκους σαν ρομποτάκια. «Oλοι μαζί», κοιτώντας , άκαμπτοι μπροστά τους. Αυτή η τακτική της αποκαλούμενης «ευσέβειας» σε συνδυασμό με τους ήχους της χορωδίας που έψελνε ακαταλαβίστικα λατινικά, είτε με κοίμιζε είτε με εξερέθιζε. Από τότε είχα φανατιστεί υπέρ της παρατηρούμενης «αναρχίας» και του παραδοσιακού –ειδικά στα χωριά μας-«κουτσομπολιού» εντός των Ορθοδόξων εκκλησιών. Α, όλα κι όλα! Αν δεν βήξεις και δεν φταρνιστείς με το λιβάνι, αν δεν κάτσεις στην καρέκλα όταν κουραστείς, αν δεν κρυφοκοιτάξεις το φουστάνι της φιλενάδας και δεν της κλείσεις το μάτι , σημάδι ότι αργότερα πρέπει να τα πείτε, τότε πώς είναι ευχάριστη υπόθεση η ακολουθία; Το αυστηρό τυπικό των Καθολικών στις γυμνές από εικόνες εκκλησίες τους, ήταν κάτι που σθεναρά περιφρονούσα ως παιδί μπροστά στην ελευθερία της Ορθοδοξίας, ελευθερία που ξεκινούσε από την αρχή της διάκρισης: είναι άλλο πώς «πρέπει» να φερόμαστε στην εκκλησία, και άλλο πώς «μπορούμε» , αναλόγως των συνθηκών μας , να φερόμαστε. Ακόμα και σήμερα, που ..μεγάλωσα(!), αναρωτιέμαι, πώς μπόρεσα τότε να συγκρατήσω τον βήχα που μ έπιανε χωρίς να πνιγώ, από το φόβο μου μη μου γίνει παρατήρηση για τη διατάραξη της κοινής προσευχής!

Γιατί τα θυμήθηκα όλα αυτά; Αφορμή ήταν το περιλάλητο ταξίδι του Ποντίφηκα στην Τουρκία, ταξίδι που χαρακτηρίστηκε «ιστορικό», που «η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί μ ενδιαφέρον» και που «συμβάλλει στην παγκόσμια ειρήνη διά της προώθησης του διαθρησκειακού διαλόγου». Η αναπόληση των σχολικών μου χρόνων στις «ζοζεφίνες» με συνεπήρε. Ναι, οι δασκάλες μου , θυμάμαι, έτρεφαν ανείπωτη ευλάβεια και λατρεία προς το πρόσωπο του Πάπα. Δεν ειρωνεύομαι με αυτό που θα πω, αλλά, ακόμα κι αν μάθαιναν, που λέει ο λόγος, ότι ο Πάπας στο Βατικανό βήχει «εξαιρετικά αυτήν την εβδομάδα», ήταν σκυθρωπές στην τάξη, προβληματιζόμενες με την πορεία της υγείας του. Τον λάτρευαν. Αναρωτιέμαι, τι θα γινόταν στην Ιταλία και πώς θα εκλαμβανόταν η στάση που κρατάμε εμείς εδώ οι όψιμοι Αριστοφάνηδες με τον Χριστόδουλο, τον Αρχιεπίσκοπό μας. Κι αν δεν τον έχουμε σατιρίσει…και τι δεν έχει ακούσει ο καημένος… Αλλά αυτή είναι και η δύναμη κι η μαγεία του ορθόδοξου φρονήματος από την άλλη. Δεν ξέρω αν γίνομαι αντιληπτή: η ελευθερία της κριτικής, είναι συστατικό της Ορθοδοξίας.«Δεν με χαλάει» η όποια κριτική εναντίον του αρχιεπισκόπου μας. Θα με αγανακτούσε ο «άγραφος νόμος» που θυμίζει Ομερτά, αυτός της μυστικοπάθειας και της αδυναμίας άσκησης κριτικής έναντι του κάθε Χριστόδουλου, του κάθε Βαρθολομαίου, και του κάθε Πάπα.

Πώς να μαι λοιπόν Καθολική; Πώς να ασπαστώ τον ρωμαιοκαθολικισμό που έχει ύστατη αλήθεια του το «αλάθητο» του Πάπα; Αλάθητο, δηλαδή Θεό, αναγνωρίζω μόνο τον Τριαδικό Θεό, κανένα θνητό επί γης. Κι αν ένας θνητός είναι αλάθητος, άρα «λογικά», φυσικά και δεν μπορώ και να του ασκήσω κριτική. Ας λείπει το βύσσινο λοιπόν! Εκτός από Χριστιανή, είμαι και Ελληνίδα. Οι Πατέρες της εκκλησίας και πρώτος των πρώτων, ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός, έγραψαν και μίλησαν για τη σύνοψη της διαλεκτικής λογικής, σύμφωνα με την αρχαιοελληνική μέθοδο, κατά την οποία, η λογική, προηγείται της μεταφυσικής. Αν δεν μπορώ να ερευνήσω τας γραφάς και να ασκήσω την κριτική μου κατά του επίσημου ιερατείου, ας μείνει ο Πάπας στο αλάθητο του, και εγώ στο δικό μου λάθος! Άλλωστε, πάντα εκνευριζόμουν με αυτούς που ήθελαν με το ζόρι «το καλό μου». Πρέπει λοιπόν ο Πάπας της Ρώμης, ταπεινά να διορθώσει ΤΟ ΛΑΘΟΣ ΤΟΥ, αρνούμενος το νεοφανές δόγμα του αλαθήτου του, και το Φραγκοφερμένο δόγμα της εκπόρευσης του Αγίου Πνεύματος «και εκ του Υιού». Γιατί ένα τέτοιο δόγμα, όχι μόνο υποβιβάζει το Άγιο Πνεύμα έναντι των άλλων Θεϊκών Προσώπων, εισάγοντας δύο αρχές στη Θεότητα, αλλά επιπλέον προτάσσει την ουσία του Θεού αντί του προσώπου του Πατρός, οδηγώντας κάποιον στη λατρεία άλλου θεού, (θεού άβουλου), υποκείμενου στην αναγκαιότητα της ουσίας του.

Ας μιλήσουμε λοιπόν και «για την ταμπακιέρα»: ο Βενέδικτος 16ος , συζητώντας στο Φανάρι με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ελπίζει σε μία μελλοντική ένωση των αδελφών εκκλησιών, που θα θέσει τέρμα στις ψυχρές σχέσεις μεταξύ Βατικανού και πατριαρχείων της Ανατολής», γράφει η Κοριέρε ντελα Σέρα…

Άμποτε να γίνει η ένωση, όπως την εύχεται και η έγκριτη ιταλική εφημερίδα, άλλωστε, η Εκκλησία του Χριστού ήταν μία στους αποστολικούς χρόνους. Αλλά ο αιρετικός είναι αιρετικός. Όταν το Παπείο εμμένει στο Φιλιόκβε και στο Αλάθητο του Πάπα, ουδεμία ένωση είναι εφικτή, ασχέτως των αποφάσεων των ιερωμένων και των βαρυσήμαντων συμπερασμάτων θεολόγων, και τονίζω αυτό το «ασχέτως». Αν δηλαδή τώρα, βγει ο Πατριάρχης μας και πει «παιδιά μου, ενωνόμαστε», καθ ην στιγμήν ο Ράτζιγκερ δεν αποκηρύττει το αλάθητο και δεν αναιρέσει τη «λεπτομέρεια» του Φιλιόκβε, στη δική μου την καρδιά και τη συνείδηση, ένωση δεν υπάρχει. Χώρια η υποκρισία , που με κάνει να αγανακτώ διπλά: πώς μπορεί ο νυν πάπας να δηλώνει θαυμαστής του Βυζαντίου και του αρχαίου ελληνικού πνεύματος, απορρίπτοντας συγχρόνως την ησυχαστική παράδοση και θέτοντας τα αλάθητα πάνω από αυτά που θαυμάζει; Βέβαια, η ένωση των εκκλησιών, είναι σφοδρή επιθυμία και των πολιτικών της παγκοσμιοποίησης. Αυτό μη το λησμονούμε.

Ας το πούμε απλά, έως και υπεραπλουστευμένα: αν στόχος των ανθρώπων κατά τον 21ο αιώνα, είναι η αρμονική συμβίωση βάσει κοινών, δημοκρατικών και ουμανιστικών σταθερών, ο στόχος αυτός, καλώς ή κακώς , αυτή τη στιγμή (μας προβάλλεται πως) υπηρετείται από την πολιτική παγκοσμιοποίηση. Από την άλλη, λιθάρι βαρύ που μπαίνει εμπόδιο στην επίτευξη του στόχου αυτού, είναι η ισλαμική τρομοκρατία. Καλείται λοιπόν η θρησκεία, να παίξει τον αναγκαίο ειρηνοποιό ρόλο.Ποια θρησκεία όμως; Η ισλαμική; Η ιουδαϊκή; Η ορθόδοξη; Η καθολική; Η ινδουιστική; Για κάποιους ορθολογιστές που τελικώς δεν είναι παρά οικτρά αιθεροβάμονες πολιτικοί ηγέτες ή και πολίτες της Δύσης, η απάντηση είναι η καταφυγή σε μία «παγκοσμιοποιημένη θρησκεία», αυτήν που μπλέκει στοιχεία από όλα τα δόγματα , τις ομολογίες και αιρέσεις. Ουσιαστικά είναι μια πανθρησκεία των παγκοσμιοποιημένων κοινωνιών. Υπό την έννοια δε του ειρηνευτικού της ρόλου, η (αμερικανική)πολιτική, σαφώς και στηρίζει τους «ενοποιητικούς» στόχους του ταξιδιού του Πάπα στην Τουρκία, ως ένα βήμα προς την κατεύθυνση αυτή, με τον ίδιο τρόπο που έκλεισε τα μάτια όταν το Βατικανό χρηματοδοτούσε παράνομα την προμήθεια όπλων στον πόλεμο της Κροατίας, τον καιρό της διάσπασης της Γιουγκοσλαβίας ,θυμίζοντας μας τα φαντάσματα των σφαγέων Ουστασι στις αρχές της δεκαετίας του 40.

Σαφώς και το μέλλον των κοινωνιών είναι η επιστροφή στο Θεό, αυτό είναι αναπόφευκτο και ουδείς εχέφρων και χορτασμένος από πολιτικές ιδεολογίες πεθαμένες πια, το αμφισβητεί. Αλλά η επιστροφή στον Τριαδικό Θεό είναι το ζητούμενο. Η οικουμενικότητα της Ορθοδοξίας ουδεμία σχέση έχει με τον οικουμενισμό μιας πανθρησκείας, και μάλιστα, μιας πανθρησκείας δικτατορικής σε απόλυτα μεγέθη, που επιτρέπει τη λατρεία ενός «υπέρτατου όντος» μέσα στα σπίτια μόνο κι όχι σε δημόσιους χώρους».

Τι λέει όμως επ αυτού, ο συγκεκριμένος Παπας, ο ίδιος που προωθεί την ένωση των εκκλησιών ; Αντιγράφω τον ίδιο, υποστηρίζοντας πως οι απόψεις του, είναι σαφείς απαντήσεις και πηγή προβληματισμού, τόσο για τους νιου-έϊτζ οικουμενιστές, όσο και για τους ισλαμιστές και τους ορθοδόξους: «Η πρωτοκαθεδρία του Πάπα αποτελεί εγγύηση για την ενότητα της παρουσίας της Εκκλησίας έναντι κάθε ιδιόμορφης εξωεκκλησιαστικής εξουσίας. Για να μπορεί ο Σταυρός ναναι η σωτηρία του ανθρώπου, δεν επαρκεί, ούτε είναι επιτρεπτό να περιορίζεται η παρουσία του στους ιδιωτικούς χώρους εξαιτίας ενός αντιεκκλησιαστικού πνεύματος που πηγάζει από μια ολοκληρωτική λογική. Ο χριστιανισμός πρέπει να διεκδικεί πάντα νομικό καθεστώς εντός του κράτους…το κράτος θα πρέπει να κατανοήσει ότι υπάρχει σύνολο από αλήθειες που δεν υπάγονται στη συναίνεση ,αλλά αντίθετα προηγούνται της συναίνεσης και την καθιστούν εφικτή…οι διχογνωμίες των εκκλησιών και η αυτονομία τους, είναι βλαπτική για την ενότητα της καθολικής ιερατικής ηγεσίας..» και καταλήγει: «…η σύγχρονη ιδέα της ελευθερίας αποτελεί νόμιμο προϊόν του χριστιανικού βιοτικού χώρου. Θα ήταν αδύνατο μια τέτοια ιδέα να αναπτυχθεί έξω από αυτόν το χώρο», δηλαδή, για τον Βενέδικτο, που όταν τα έγραφε αυτά ήταν ο καρδινάλιος Ράτζιγκερ, η χριστιανική «διεκδίκηση» και η περί «ελευθερίας» αντίληψη, δεν συμβαδίζει με τη θέληση των Ορθοδόξων να αδιαφορούν για την ένωση ή τον χωρισμό εκκλησίας –κράτους, καθώς και με τη θέληση των ισλαμιστών να οικοδομήσουν κράτος βασισμένο στο Κοράνι( Joseph, cardinal Ratzinger, Eglise, oecumenisme et Politique, εκδόσεις Fayard, 1987).

Πώς αντιλαμβανόμαστε την θρησκευτική μας ταυτότητα και τον θρησκευτικό οικουμενισμό οι ορθόδοξοι; Άπαντα σε αυτό ο Οικουμενικός Πατριάρχης μας: «συνήθως οι Ορθόδοξοι παρεξηγούμεθα όταν ομιλούν διά το έθνος. Εντούτοις, τον ταυτισμόν μας προς το έθνος ημείς οι ορθόδοξοι τον εννοούμεν ως κριτικήν συνείδησιν του έθνους εν ονόματι του ευαγγελίου. Η εκκλησία είναι του έθνους η καρδία, άρα και η συνείδησις. Τοιουτοτρόπως, πάσα έννοια εθνολατρείας αίρεται και μένει όλως αντίθετος προς την ορθόδοξον εκκλησιολογίαν ( ομιλία προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβουλιο, 19-04-1994)

Αυτά περί οικουμενισμού λοιπόν, συνεπώς, και περί ένωσης. Όταν η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία επανέλθει στην προ του Σχίσματος δογματική και κανονική καθαρότητα που απαιτείται, η Ορθόδοξη Εκκλησία, λαός και κλήρος, θα ανοίξουμε την αγκαλιά μας να τους υποδεχθούμε και πάλι στο Σώμα του Χριστού.

Και τώρα η σειρά μου να θέσω τη δική μου-σχετική/ασχετη με το όλο θέμα, απορία: ας αφήσουμε για λίγο τον πάνυ ομολογουμένως ευγενή και μορφωμένο Ποντίφηκα στα όνειρα και στις επιδιώξεις του. Κάποιοι από μας, τους αποκαλούμενους Ορθοδόξους, που έχουμε αναγάγει σε μείζον θέμα για την ύπαρξη της Ορθοδοξίας το ζήτημα του χωρισμού της Εκκλησιας από το Κράτος, τον Πατριάρχη τον ακούμε τι λέει;Ακούσαμε τι είπε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο; Γιατί έχω την εντύπωση, πως οι μισοί, αυτοί που επιδιώκουν τον εν Ελλάδι χωρισμό της Εκκλησίας από το Κράτος, πιστεύουν ότι μόνο έτσι θα «τελειώνουν» οριστικά με το «βάσανο» της Ορθοδοξίας και του «Χομεϊνί» Χριστοδουλου και πως η αθεϊα τους θα θριαμβεύσει, οι άλλοι μισοί, θεωρούμε ότι η πεμπτουσία της Ορθοδοξίας συνίσταται στην αποκλειστική διαφύλαξη της ενότητας της Εκκλησίας και του Κράτους στην Ελλάδα… Ενδιαφέρον το ταξίδι του Πάπα, δεν λέω, αλλά ας προβληματιστούμε λίγο και για τη δική μας, την εν Ελλάδι «ορθόδοξη στάση και συμπεριφορά»…

Της ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ , δημοσιεύθηκε στην «Απογευματινή», στις 2 -11- 2006

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: