jump to navigation

TO METEΩΡΟ ΒΗΜΑ ΕΝΟΣ «ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΟΣ» Ιουνίου 2, 2008

Posted by mariandr in DIETHNIS POLITIKI, PALAIA KIMENA TOU 2008, TOURKIA.
trackback

Της: ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ*

Το «άτυπο δικαστικό πραξικόπημα» στη γείτονα Τουρκία που πλέον εξελίσσεται σε ..άκρως τυπικό και πιθανόν να θέσει εκτός λειτουργίας το κυβερνών κόμμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δικαιώνει όσους υποστηρίζουν ότι η μεγάλη πλειοψηφία των Τούρκων σήμερα δεν επιθυμεί στην πραγματικότητα την ένταξη της χώρας της ΕΕ. Κι αυτό, επειδή, παρά το γεγονός ότι η ΕΕ έχει καταστήσει σαφές πως οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας θα τορπιλλιστούν αν το τουρκικό Συνταγματικό Δικαστήριο καταδικάσει τον Ερντογαν και το κόμμα του με την αιτιολογία πως η πολιτική του υπονομεύει το κοσμικό κράτος, εντούτοις οι δικαστικοί και ο στρατός αδιαφορούν για το αν η ΕΕ δυσανασχετεί με τις δικαστικές παρεμβάσεις στην τουρκική πολιτική.

Για την ακρίβεια, ούτε καν αδιαφορούν, αλλά λειτουργούν σαν να επιδιώκουν την απομάκρυνση της Τουρκίας από την ΕΕ. Αυτό φαίνεται από δύο εξελίξεις της περασμένης εβδομάδας:

Πρώτον, από την ίδια τη δήλωση του σώματος των Εφετών, η οποία προκάλεσε την οργή και την αντιδήλωση Ερντογάν. Σύμφωνα με τη δήλωση αυτήν, «…το κυβερνών κόμμα , πέραν του να πιέζει τους δικαστές για ευνοϊκή ετυμηγορία, ζητά και τη συμβολή ξένων οργανισμών για να φέρει σε πέρας τις επιδιώξεις του».

Από τη δήλωση αυτή, συνάγεται ότι «ξένοι οργανισμοί» είναι η ΕΕ.

Δεύτερον, η πιθανότατη καταδικαστική απόφαση (εντός του Ιουνίου ή του Φθινοπώρου) για τον Ερντογάν και την κυβέρνησή του, σηματοδοτεί και την ουσιαστική τελμάτωση των τουρκικών ενταξιακών διαπραγματεύσεων, διότι οι ίδιοι οι Τούρκοι δικαστές εξέφρασαν την αγανάκτησή τους για το γεγονός ότι ο Ερντογάν κατέστρωσε το Προσχέδιο της Στρατηγικής της Δικαστικής Μεταρρύθμισης χωρίς να συμβουλευτεί τους ίδιους, αλλά τους Ευρωπαίους , παρ ό,τι θεωρητικά απευθύνθηκε (και)σε ομάδα νομικών για να εκπονήσουν το συγκεκριμένο Σχέδιο.

Αναφορικά τώρα με την άποψη πως «η όποια κρίση στην Τουρκία ξεσπάσει μετά την πτώση του Ερντογάν θα αφορά την Τουρκία και μόνο», αυτή, ηχεί αρκετά τραγελαφική, καθώς, μια σειρά στρατηγικών, αποφάσεων και δράσεων που υιοθέτησε ο ισλαμιστής πρωθυπουργός μέχρι σήμερα, θα ανατραπεί εκ των πραγμάτων. Η ανατροπή αυτή θα φανεί πρωτίστως στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, καθώς, εκλιπόντος του Ερντογάν, οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναζητήσουν εναλλακτική λύση προκειμένου να υπάρξει εγγύηση μη αλλαγής τακτικών και στρατηγικών στο κουρδικό ζήτημα. Σημαντική δε παράμετρος είναι και η μελλοντική δράση των Κούρδων, που, είτε ως «ορεσίβιοι Τούρκοι» εντός τουρκικών συνόρων, είτε ως «αντάρτες» εκτός, είναι ωστόσο σαφές ότι λειτουργούν πολύ διαλλακτικότερα με τους «μετριοπαθείς ισλαμιστές» του Ερντογάν.

Παρεμπιπτόντως: Η αμερικανική «χλιαρή» αντίδραση στις αφόρητες δικαστικές (και στρατιωτικές)πιέσεις που δέχεται ο Ερντογάν συνεπάγεται και μία ήδη κατεστρωμμένη «εναλλακτική λύση» από πλευράς ΗΠΑ για την Τουρκία και το πετρελαιοφόρο Κιρκούκ; Το ερώτημα δεν είναι του παρόντος.

«Toυ παρόντος», είναι –για την εσωτερική τουρκική πολιτική σκηνή- το ερώτημα , κατά πόσο μπορεί ο Πρόεδρος Αμπντουλαχ Γκιουλ να θεωρεί ουσιαστική τη διαλογική του παρέμβαση στο θέμα (ως γνωστόν, συναντήθηκε με τον Πρόεδρο του Εφετείου όπως και με άλλους πολιτικούς και δικαστικούς) για την αναζήτηση ενός συμβιβασμού, αφού και ο ίδιος περιλαμβάνεται στη λίστα των κατηγορουμένων ως « υπονομεύων τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους».

Το ερώτημα καθίσταται κυρίαρχο, αν συσχετιστεί με την αντιδήλωση Ερντογάν στις δικαστικές αιτιάσεις: «Να πάψει επιτέλους η Δικαιοσύνη να ανακατεύεται στην πολιτική ζωή της χώρας».

Πραγματικά, αν το κόμμα του Ερντογάν απαγορευθεί (ορισμένοι εύχονται να μην απαγορευθεί το Κόμμα αλλά μόνο ο ίδιος να παυθεί από πρωθυπουργός ώστε να γίνει πρωθυπουργός ο Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης), τότε «θα πρόκειται για το πέμπτο κατά σειράν κόμμα που θα έχει το ίδιο δυστυχές τέλος, είτε λόγω ετυμηγορίας είτε λόγω πραξικοπήματος», όπως σχολιάζει ο αρθρογράφος Γιουσούφ Κανλί θυμίζοντας στους αναγνώστες της «Τέρκις Ντέϊλι» ότι στην πραγματικότητα, το πρόβλημα της αντιπαράθεσης Ερντογάν- στρατηγών (και δικαστικών) είναι πολύ βαθύτερο, αφού οι ρίζες του ανάγονται στην αντιπαράθεση κοσμικού κράτους-Ισλάμ της δεκαετίας του 1970.

Πώς κρίνουν όμως οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι της Τουρκίας το γεγονός της πιθανής απαγόρευσης ενός κόμματος που τυχαίνει να έχει ωστόσο με το μέρος του το 47% των Τούρκων ψηφοφόρων και ατύπως , ικανή μερίδα του κουρδικού πληθυσμού στο τουρκικό έδαφος;

Οι κεμαλικοί μιλούν για «δικτατορία» του Ερντογάν, οι περισσότεροι όμως κατανοούν ότι στην Τουρκία του 21ου αιώνα δεν υπάρχει η πολυτέλεια της ανόδου και πτώσης κυβερνήσεων με «βελούδινα» ή μη πραξικοπήματα. Οι περισσότεροι συμφωνούν στην ανάγκη εξεύρεσης μιας «εθνικής συμμαχίας» μεταξύ αυτών που ζητούν μεγαλύτερη θρησκευτική ελευθερία και μεταξύ αυτών που θέλουν το Ισλάμ μακριά από την πολιτική.

Για την τουρκική νοοτροπία όμως, το μείζον είναι η « διασφάλιση της ομπρέλας εθνικής ασφαλείας», όπως είπε προσφάτως και ο Τούρκος στρατηγός Μπουγιουκανίτ (στον Έλληνα αρχηγό ΓΕΕΘΑ Δημήτρη Γράψα κατά την πρόσφατη επίσκεψη του τελευταίου στην Άγκυρα), και υπό την έννοια αυτήν, είναι πολύ δύσκολος ένας συμβιβασμός από πλευράς κεμαλικών. Το μόνο σίγουρο είναι , πως ΕΕ, ισλαμιστές και κεμαλικοί, αντιλαμβάνονται όλοι πολύ διαφορετικά τον όρο «δημοκρατικός σεκουλαρισμός» που ζητούσε το χειμώνα για και από την Τουρκία ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τη διεύρυνση, Όλι Ρεν. Χώρια ότι, ακόμα κι όταν , φιλελεύθεροι Τούρκοι διανοούμενοι, βιομήχανοι που ανησυχούν για την πορεία της οικονομίας και άνθρωποι των ΜΜΕ, μιλούν για την απεγνωσμένη ανάγκη να επέλθει μια εθνική συνεννόηση –με τη βοήθεια «συμβουλίου σοφών από όλα τα κόμματα και τις τάξεις του στρατού- λένε ,ωστόσο, δικαιολογώντας ενώπιον της ΕΕ την κίνηση ενός εισαγγελέα να αποτολμήσει δίωξη μιας δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης: « … Στις δυτικές χώρες, οι δικαστές, διορίζονται από την κυβέρνηση, αλλά είναι πλήρως ανεξάρτητοι. Αντίθετα, οι εισαγγελείς δίωξης, αναφέρονται στην εκάστοτε κυβέρνηση, δεν έχουν το προνόμιο της ανεξαρτησίας. Το δικό μας σύστημα, είναι μοναδικό, υπό την εννοια ότι χορηγεί ισότητα σε δικαστές και εισαγγελείς, γιαυτό η ΕΕ εκπλήσσεται όταν ο Γενικός Εισαγγελέας στην Τουρκία στοιχειοθετεί κατηγορίες με στόχο την παύση του κυβερνώντος ΑΚΡ»… ( Ιλτερ Τιρκμέν, 27-05-08).

Aπό πλευράς του, ο Τούρκος πρωθυπουργός, αυστηρά προσηλωμένος στην υλοποίηση προηγούμενων δεσμεύσεών του στο λαό, απάντησε στα σενάρια απαγόρευσης του κόμματος του και διαδοχής του, με την εξαγγελία της έναρξης του Σχεδίου Δράσης για την Ανάπτυξη της Ανατολίας. Στόχος του, με τη δημιουργία αγροτικών και τεχνολογικών υποδομών στην περιοχή, να αυξηθεί το κατά κεφαλήν εισόδημα κατά 209% «εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή», όπως ο ίδιος τόνισε. Ασήμαντη λεπτομέρεια: το κρατικό κανάλι θα μεταδίδει τις ειδήσεις στους κατοίκους αυτούς της Νοτιοανατολικής Τουρκίας στην Κουρδική γλώσσα, καθώς και σε άλλες διαλέκτους…

* «Απογευματινή της Κυριακής», 1-06-08

Το «άτυπο δικαστικό πραξικόπημα» στη γείτονα Τουρκία που πλέον εξελίσσεται σε ..άκρως τυπικό και πιθανόν να θέσει εκτός λειτουργίας το κυβερνών κόμμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δικαιώνει όσους υποστηρίζουν ότι η μεγάλη πλειοψηφία των Τούρκων σήμερα δεν επιθυμεί στην πραγματικότητα την ένταξη της χώρας της ΕΕ. Κι αυτό, επειδή, παρά το γεγονός ότι η ΕΕ έχει καταστήσει σαφές πως οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας θα τορπιλλιστούν αν το τουρκικό Συνταγματικό Δικαστήριο καταδικάσει τον Ερντογαν και το κόμμα του με την αιτιολογία πως η πολιτική του υπονομεύει το κοσμικό κράτος, εντούτοις οι δικαστικοί και ο στρατός αδιαφορούν για το αν η ΕΕ δυσανασχετεί με τις δικαστικές παρεμβάσεις στην τουρκική πολιτική.

Για την ακρίβεια, ούτε καν αδιαφορούν, αλλά λειτουργούν σαν να επιδιώκουν την απομάκρυνση της Τουρκίας από την ΕΕ. Αυτό φαίνεται από δύο εξελίξεις της περασμένης εβδομάδας:

Πρώτον, από την ίδια τη δήλωση του σώματος των Εφετών, η οποία προκάλεσε την οργή και την αντιδήλωση Ερντογάν. Σύμφωνα με τη δήλωση αυτήν, «…το κυβερνών κόμμα , πέραν του να πιέζει τους δικαστές για ευνοϊκή ετυμηγορία, ζητά και τη συμβολή ξένων οργανισμών για να φέρει σε πέρας τις επιδιώξεις του».

Από τη δήλωση αυτή, συνάγεται ότι «ξένοι οργανισμοί» είναι η ΕΕ.

Δεύτερον, η πιθανότατη καταδικαστική απόφαση (εντός του Ιουνίου ή του Φθινοπώρου) για τον Ερντογάν και την κυβέρνησή του, σηματοδοτεί και την ουσιαστική τελμάτωση των τουρκικών ενταξιακών διαπραγματεύσεων, διότι οι ίδιοι οι Τούρκοι δικαστές εξέφρασαν την αγανάκτησή τους για το γεγονός ότι ο Ερντογάν κατέστρωσε το Προσχέδιο της Στρατηγικής της Δικαστικής Μεταρρύθμισης χωρίς να συμβουλευτεί τους ίδιους, αλλά τους Ευρωπαίους , παρ ό,τι θεωρητικά απευθύνθηκε (και)σε ομάδα νομικών για να εκπονήσουν το συγκεκριμένο Σχέδιο.

Αναφορικά τώρα με την άποψη πως «η όποια κρίση στην Τουρκία ξεσπάσει μετά την πτώση του Ερντογάν θα αφορά την Τουρκία και μόνο», αυτή, ηχεί αρκετά τραγελαφική, καθώς, μια σειρά στρατηγικών, αποφάσεων και δράσεων που υιοθέτησε ο ισλαμιστής πρωθυπουργός μέχρι σήμερα, θα ανατραπεί εκ των πραγμάτων. Η ανατροπή αυτή θα φανεί πρωτίστως στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, καθώς, εκλιπόντος του Ερντογάν, οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναζητήσουν εναλλακτική λύση προκειμένου να υπάρξει εγγύηση μη αλλαγής τακτικών και στρατηγικών στο κουρδικό ζήτημα. Σημαντική δε παράμετρος είναι και η μελλοντική δράση των Κούρδων, που, είτε ως «ορεσίβιοι Τούρκοι» εντός τουρκικών συνόρων, είτε ως «αντάρτες» εκτός, είναι ωστόσο σαφές ότι λειτουργούν πολύ διαλλακτικότερα με τους «μετριοπαθείς ισλαμιστές» του Ερντογάν.

Παρεμπιπτόντως: Η αμερικανική «χλιαρή» αντίδραση στις αφόρητες δικαστικές (και στρατιωτικές)πιέσεις που δέχεται ο Ερντογάν συνεπάγεται και μία ήδη κατεστρωμμένη «εναλλακτική λύση» από πλευράς ΗΠΑ για την Τουρκία και το πετρελαιοφόρο Κιρκούκ; Το ερώτημα δεν είναι του παρόντος.

«Toυ παρόντος», είναι –για την εσωτερική τουρκική πολιτική σκηνή- το ερώτημα , κατά πόσο μπορεί ο Πρόεδρος Αμπντουλαχ Γκιουλ να θεωρεί ουσιαστική τη διαλογική του παρέμβαση στο θέμα (ως γνωστόν, συναντήθηκε με τον Πρόεδρο του Εφετείου όπως και με άλλους πολιτικούς και δικαστικούς) για την αναζήτηση ενός συμβιβασμού, αφού και ο ίδιος περιλαμβάνεται στη λίστα των κατηγορουμένων ως « υπονομεύων τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους».

Το ερώτημα καθίσταται κυρίαρχο, αν συσχετιστεί με την αντιδήλωση Ερντογάν στις δικαστικές αιτιάσεις: «Να πάψει επιτέλους η Δικαιοσύνη να ανακατεύεται στην πολιτική ζωή της χώρας».

Πραγματικά, αν το κόμμα του Ερντογάν απαγορευθεί (ορισμένοι εύχονται να μην απαγορευθεί το Κόμμα αλλά μόνο ο ίδιος να παυθεί από πρωθυπουργός ώστε να γίνει πρωθυπουργός ο Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης), τότε «θα πρόκειται για το πέμπτο κατά σειράν κόμμα που θα έχει το ίδιο δυστυχές τέλος, είτε λόγω ετυμηγορίας είτε λόγω πραξικοπήματος», όπως σχολιάζει ο αρθρογράφος Γιουσούφ Κανλί θυμίζοντας στους αναγνώστες της «Τέρκις Ντέϊλι» ότι στην πραγματικότητα, το πρόβλημα της αντιπαράθεσης Ερντογάν- στρατηγών (και δικαστικών) είναι πολύ βαθύτερο, αφού οι ρίζες του ανάγονται στην αντιπαράθεση κοσμικού κράτους-Ισλάμ της δεκαετίας του 1970.

Πώς κρίνουν όμως οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι της Τουρκίας το γεγονός της πιθανής απαγόρευσης ενός κόμματος που τυχαίνει να έχει ωστόσο με το μέρος του το 47% των Τούρκων ψηφοφόρων και ατύπως , ικανή μερίδα του κουρδικού πληθυσμού στο τουρκικό έδαφος;

Οι κεμαλικοί μιλούν για «δικτατορία» του Ερντογάν, οι περισσότεροι όμως κατανοούν ότι στην Τουρκία του 21ου αιώνα δεν υπάρχει η πολυτέλεια της ανόδου και πτώσης κυβερνήσεων με «βελούδινα» ή μη πραξικοπήματα. Οι περισσότεροι συμφωνούν στην ανάγκη εξεύρεσης μιας «εθνικής συμμαχίας» μεταξύ αυτών που ζητούν μεγαλύτερη θρησκευτική ελευθερία και μεταξύ αυτών που θέλουν το Ισλάμ μακριά από την πολιτική.

Για την τουρκική νοοτροπία όμως, το μείζον είναι η « διασφάλιση της ομπρέλας εθνικής ασφαλείας», όπως είπε προσφάτως και ο Τούρκος στρατηγός Μπουγιουκανίτ (στον Έλληνα αρχηγό ΓΕΕΘΑ Δημήτρη Γράψα κατά την πρόσφατη επίσκεψη του τελευταίου στην Άγκυρα), και υπό την έννοια αυτήν, είναι πολύ δύσκολος ένας συμβιβασμός από πλευράς κεμαλικών. Το μόνο σίγουρο είναι , πως ΕΕ, ισλαμιστές και κεμαλικοί, αντιλαμβάνονται όλοι πολύ διαφορετικά τον όρο «δημοκρατικός σεκουλαρισμός» που ζητούσε το χειμώνα για και από την Τουρκία ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τη διεύρυνση, Όλι Ρεν. Χώρια ότι, ακόμα κι όταν , φιλελεύθεροι Τούρκοι διανοούμενοι, βιομήχανοι που ανησυχούν για την πορεία της οικονομίας και άνθρωποι των ΜΜΕ, μιλούν για την απεγνωσμένη ανάγκη να επέλθει μια εθνική συνεννόηση –με τη βοήθεια «συμβουλίου σοφών από όλα τα κόμματα και τις τάξεις του στρατού- λένε ,ωστόσο, δικαιολογώντας ενώπιον της ΕΕ την κίνηση ενός εισαγγελέα να αποτολμήσει δίωξη μιας δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης: « … Στις δυτικές χώρες, οι δικαστές, διορίζονται από την κυβέρνηση, αλλά είναι πλήρως ανεξάρτητοι. Αντίθετα, οι εισαγγελείς δίωξης, αναφέρονται στην εκάστοτε κυβέρνηση, δεν έχουν το προνόμιο της ανεξαρτησίας. Το δικό μας σύστημα, είναι μοναδικό, υπό την εννοια ότι χορηγεί ισότητα σε δικαστές και εισαγγελείς, γιαυτό η ΕΕ εκπλήσσεται όταν ο Γενικός Εισαγγελέας στην Τουρκία στοιχειοθετεί κατηγορίες με στόχο την παύση του κυβερνώντος ΑΚΡ»… ( Ιλτερ Τιρκμέν, 27-05-08).

Aπό πλευράς του, ο Τούρκος πρωθυπουργός, αυστηρά προσηλωμένος στην υλοποίηση προηγούμενων δεσμεύσεών του στο λαό, απάντησε στα σενάρια απαγόρευσης του κόμματος του και διαδοχής του, με την εξαγγελία της έναρξης του Σχεδίου Δράσης για την Ανάπτυξη της Ανατολίας. Στόχος του, με τη δημιουργία αγροτικών και τεχνολογικών υποδομών στην περιοχή, να αυξηθεί το κατά κεφαλήν εισόδημα κατά 209% «εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή», όπως ο ίδιος τόνισε. Ασήμαντη λεπτομέρεια: το κρατικό κανάλι θα μεταδίδει τις ειδήσεις στους κατοίκους αυτούς της Νοτιοανατολικής Τουρκίας στην Κουρδική γλώσσα, καθώς και σε άλλες διαλέκτους…

Advertisements

Σχόλια»

No comments yet — be the first.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: