jump to navigation

Πέντε χιλιάδες εξακόσιες σαράντα λέξεις για το Iσραήλ(ΜΑΙΟΣ 2006) Ιουλίου 20, 2008

Posted by mariandr in Θρησκεία, Παλαιά κείμενα του 2006, PAGOSMIOPOIISI.
trackback

Από τη: Μαριάννα Ανδρούτσου

Έτρεφα ανέκαθεν μία συμπάθεια για τους Εβραίους. Όσοι με ξέρουν καλά, υποθέτουν πως η συμπάθεια μου αυτή εξηγείται από τις διηγήσεις των δικών μου και από τις τοποθετήσεις των Πανεπιστημιακών μου δασκάλων για το τι πέρασαν οι Ελληνοεβραίοι στην Κατοχή, καθώς και από τη μεγάλη «ευαισθησία» μου έναντι σε κάθε μορφής βίας, άρα και έναντι του Ολοκαυτώματος. Για μένα, που… με ξέρω καλύτερα, η έλξη μου για την εβραϊκή ιστορία και τον εβραϊκό πολιτισμό, οφείλεται κυρίως σε δύο –διαφορετικά μεταξύ τους -πράγματα: Το πρώτο, σχετίζεται με τον «έρωτα» των Εβραίων απέναντι στη διήγηση. Λατρεύουν να λένε ιστορίες και εγώ λατρεύω να τις ακούω. Πιστεύω πως αυτός που λέει ιστορίες «κρατώντας σε ξύπνιο», είτε είναι «κακός» είτε είναι «καλός», μια φορά, τυχαίος δεν είναι, και πολύ περισσότερο, δεν είναι ασήμαντο το πέρασμα του από τη Γη.

Προσέξτε τη λέξη: είπα εβραϊκές ιστορίες, δεν τις χαρακτήρισα «παραμύθια», ούτε «αντικειμενικές αλήθειες», απλώς και μόνο ιστορίες, περιστρεφόμενες γύρω από τις περιπέτειες της «οικογένειας» και της «κοινότητας» και της σχέσης που αυτή διαμορφώνει με το Θεό. Η Βίβλος, είναι η πρώτη και αιώνια ιστορία των Εβραίων, η κατεξοχήν αφήγηση της ζωής και της πορείας τους στον κόσμο, και, με όλον το σεβασμό προς τους «κοσμικούς» Εβραίους, (μετά , άλλωστε, και από αυτό το ταξίδι μου στο Ισραήλ, δικαιούμαι μίας γνώμης), η παραμικρή πολιτική και κοινωνική πράξη σήμερα στη «μοναδική δημοκρατία της Μέσης Ανατολής», (πρέπει να) νομιμοποιείται στη συνείδηση της κοινής γνώμης ,αφού πρώτα περάσει από το «κόσκινο» του νόμου των Γραφών.

Αρκεί να θυμίσω το τι έπαθε ο βραβευμένος με Νόμπελ για την ειρήνη, Σιμόν Πέρες, το 1994, τότε Υπουργός Εξωτερικών και νυν Υπουργός Ανάπτυξης. Απευθυνόμενος στην Κνεσέτ, είπε « η ιδέα του Ιουδαϊσμού δεν συμπερικλείει την κατοχή των άλλων ανθρώπων». Όταν , από την πτέρυγα των ακροδεξιών κομμάτων ακούστηκε «ο βασιλιάς Δαυϊδ το χε κάνει όμως αυτό» και ο Πέρες ανταπάντησε « ό,τι έκανε ο Δαυϊδ δεν σημαίνει πως είναι αποδεκτό από τον κάθε Ιουδαίο», βγήκαν στους δρόμους οι υπερορθόδοξοι Εβραίοι κατηγορώντας τον Πέρες και τους συν αυτώ για «αίρεση».

Ο δεύτερος λόγος που με κάνει να συμπαθώ την εβραϊκή φυλή, είναι θρησκευτικός αλλά και φιλοσοφικός: ο Κύριος ήταν Εβραίος. Αυτό είναι το πρώτο κοινό Χριστιανισμού και Ιουδαϊσμού. Από κει κι ύστερα, βρίσκω μία μεγάλη, για να μην πω τεράστια, αντίθεση. Στον Χριστιανισμό, ο άνθρωπος , είναι κάποια στιγμή μόνος, με τη ψυχή του απογυμνωμένη και αποστασιοποιημένη από τον κοινωνικό περίγυρο , σε αναζήτηση του Θείου. Στον ιουδαϊσμό, είναι σπάνιες οι στιγμές που ο «ιουδαίος» μένει μόνος. Όπως προείπα, σε κάθε πτυχή της ζωής, πολιτική, κοινωνική, ακόμα κι ερωτική, παντού και πάντα , το άτομο προσδιορίζεται σε σχέση με την «οικογένεια» και την «κοινότητα». Όταν λοιπόν με ρώτησε, απρόσμενα, σχεδόν «ξεκάρφωτα» ένας Άραβας στην παλιά πόλη της Ιερουσαλήμ και εν μέσω σκληρού παζαριού για ένα πολύχρωμο χαλάκι που μου χε γυαλίσει: «θα θελες να σουν Εβραία;» και του απάντησα «όχι, γλεντάω καθημερινά που είμαι Ελληνίδα», δεν είμαι και τόσο σίγουρη πως θα κατάλαβε ο καημένος τι εννοούσα. Μάλλον θα με πήρε για «φίλη των παλαιστινίων και όχι των σιωνιστών» ή απλώς για ένα ακόμα άτομο με έντονη αίσθηση της εθνικής του ταυτότητας.

Για μένα όμως, η απάντηση μου ήταν κυρίως απότοκος αυτής της «ανθρώπινης» διαπίστωσης: ο Έλληνας αρέσκεται και τιμά ιδιαίτερα την οικογένεια και τη θρησκεία του, αλλά, άλλο τόσο ερωτεύεται τη μοναξιά του, μητριά της αυτονομίας και της περισυλλογής. Επίσης τιμά την απαξίωση των «τύπων»: μπορεί να κάνει να πατήσει σε Θεία Λειτουργία τριάντα χρόνια, αλλά θα ανάψει το κεράκι του ¨όταν του ρθει¨ στο πρώτο εκκλησάκι που θα βρει, δεν θα περιμένει «την Κυριακή» για να το κάνει. Στο μέσο Εβραίο, κοσμικό ή θρησκευόμενο, η προσευχή είναι κυρίως ζήτημα «του Σαββατιάτικου οικογενειακού δείπνου» και κατόπιν της Συναγωγής. Πρόκειται για την απαρχή και τη θεμελίωση δύο εκ διαμέτρου αντίθετων φιλοσοφιών και στάσεων ζωής, και μένα με συναρπάζει η ανακάλυψη και αποκάλυψη των αντιθέσεων στη ζωή.

-«Δεν έχεις κι άδικο. Οι Έλληνες είναι πιο ‘άναρχοι και πιο ατομικιστές από μας. Για σας, έχει περισσότερη σημασία το τι πιστεύετε, για μας, το τι πρέπει να κάνουμε. Για μας, ακόμα και τα γκέτο στα οποία μας εγκλώβιζαν, «έβγαζαν» το θετικό της διατήρησης της αίσθησης της ταυτότητας και της κοινότητας μας», μου σχολίασε η φίλη μου η Ρέϊτσελ, Ισραηλινή, κάτοικος Αθήνας την τελευταία διετία, ακούγοντας τις εντυπώσεις μου από τη δημοσιογραφική αποστολή μου στο Ισραήλ. «Σχετικά πάντως με τις ιστορίες που λες Μαριάννα, παρατηρώ πως τις λέμε στον κόσμο ελπίζοντας πως αυτός θα μας καταλάβει και θα μας αγαπήσει ,αλλά ο καθένας έχει το δικό του χωνευτήρι ιστοριών, και άλλος αντιδρά με αγάπη, άλλος με μίσος, άλλος με αδιαφορία».

-Και πώς το αντιμετωπίζουν αυτό οι Ισραηλινοί και οι Εβραίοι γενικότερα αυτό;, τη ρώτησα.

-Είναι απλό, προσπαθούμε να μην τιναχθούμε στον αέρα από αυτό το μίγμα των αντιδράσεων! , μου πε η Ρέϊτσελ, συμπληρώνοντας: «πάντως λέω και γω ανελλιπώς στον μικρό μου γυιο ιστορίες ,κι όχι μόνο από τη Βίβλο, είναι ο μόνος τρόπος Μαριάννα για να μείνουμε οι Εβραίοι ενωμένοι και δυνατοί. Μην ξεχνάς πως το Ισραήλ είναι μικρό κράτος και πλήττεται πρωτίστως ψυχολογικά»…

Ορίστε! Η τελευταία φράση της Ρέϊτσελ, φράση που άκουσα και στο Τελ Αβίβ και στην Ιερουσαλήμ όχι μία φορά, μου ενέτεινε τον προβληματισμό που ήδη είχα. Μα είναι δυνατόν να ισχυρίζεται το Ισραήλ πως πλήττεται, ακόμα και ψυχολογικά, και να έχει ανασφάλεια γιατί είναι μικρό κράτος; Τότε τι να πουν οι Παλαιστίνιοι, οι οποίοι –ας ξεχάσουμε για λίγο το εδαφικό- αν μη τι άλλο, λιμοκτονούν αυτήν τη στιγμή;

Ο Παπανούτσος, ο Θεός να τον αναπαύει, ήταν ο εισηγητής του όρου «ενσυναίσθηση», αγγλιστί “empathy’. Σας εκμυστηρεύομαι πως προσπάθησα , καθόλη τη διάρκεια της αποστολής στο Ισραήλ, είτε μόνη είτε όταν ήμουν με την υπόλοιπη παρέα των συναδέλφων, να απομονώσω από το μυαλό μου «το Μεσανατολικό» και να λειτουργήσω υπό το Παπανούτσειο πρίσμα, να «μπω» λίγο στη ψυχολογία του μέσου Ισραηλινού, που-όσο κι αν αυτό με έκανε αρχικά να απορήσω- ναι, νιώθει ακόμα πως η Δύση τον «δακτυλοδείχνει» ως υπεύθυνο για όλα τα κακά που πλήττουν την ανθρωπότητα.

Μεταφέρω τα λόγια της Όνρα Στάϊνφιλντ, διευθύντριας του Κέντρου Ενημέρωσης για τον Αντισημιτισμό στο Μουσείο του Ολοκαυτώματος, το Γιαντ Σαλέμ, μία έκταση 4200 τμ που μένει ανεξίτηλα χαραγμένη μέσα σου όταν την περπατήσεις: «υπήρξαν σκίτσα που δειχναν τον Σαρόν να καταβροχθίζει παιδιά (Παλαιστινίων). Είδατε εσείς μετά τα επεισόδια στο Παρίσι γελοιογραφίες που να απεικονίζουν τον Σιράκ να καταβροχθίζει νεαρούς διαδηλωτές; Μας λέτε ότι κανείς δεν καταδικάζει τον ισραηλινό λαό, αλλά την πολιτική της κυβέρνησης του, και σεβόμαστε αυτήν την άποψη. Ίσως πράγματι αυτό να το πιστεύετε ειλικρινά. Εμείς όμως είμαστε στην τελική ανάλυση , ούτως ή άλλως οι πληττόμενοι. Γιατί είμαστε Ισραηλινοί, και νιώθουμε να μας δαιμονοποιείτε μόνο και μόνο για αυτό, για το παραμικρό…»

Μεταξύ μας, εγώ συμπατριώτες μου, ήμουν «εντάξει». Της επεσήμανα διακριτικά και άκρως συνειδητά της Όνρα, πως, έχει μεν όλα τα δίκια του κόσμου να μιλά για αντισημιτισμό αν και ο Χίτλερ είναι πάνω από μισός αιώνας που δεν ζει πια, αλλά πως δεν μπορεί να λέει με ευκολία «για αυτό κι εμείς πολεμάμε τους κακούς» αφού είναι πολύ δύσκολη υπόθεση να βρεις και εν συνεχεία να αντιμετωπίσεις «τον κακό»=τον αντισημίτη. Έχεις το ρίσκο να κάνεις λάθος και μετά να σου καταλογίσουν «παράπλευρες απώλειες»… Κι η ελευθερία της έκφρασης είναι υπόθεση πολύ ιερή για να μπει στο ίδιο τσουβάλι «απλώς» με μια «απλή» νομοθεσία περί αντισημιτισμού. Αλλά, μεταξύ μας, το ξαναλέω. Αν ζητάμε από τους Ισραηλινούς –εύστοχα ή μη θα προβληματιστούμε για αυτό το επόμενο Σάββατο- αλλαγή «ρότας» σχετικά με τη στάση τους στο Παλαιστινιακό, κι αν τους βομβαρδίζουμε με διαβεβαιώσεις (που είναι και λίγο απολογητικές και γι αυτό εξ ορισμού απορριπτέες κατ εμέ)του τύπου «σας αγαπά η Ελλάδα κι όλη η Δύση, αρκεί να πείτε στους ηγέτες σας να φύγουν από τα Κατεχόμενα», πρέπει κι εμείς, όλοι οι εχέφρονες δημοκρατικοί πολίτες της Δύσης, να απαλλαγούμε από κάποια στερεότυπα και προκαταλήψεις ετών, για να μην πω αιώνων, που προσβάλλουν άδικα την εβραϊκή , κι όχι μόνο την ισραηλινή-ούτως ή άλλως τραυματισμένη από το Ολοκαύτωμα- ψυχοσύνθεση. Αναφέρομαι στην καθημερινότητα μας.

Ακούω συνεχώς , επί παραδείγματι, πως οι «Εβραίοι είναι τσιγκούνηδες». Τι να σας πω, είναι τσιγκούνηδες «όσο οι Έλληνες αγαπούν τη φασολάδα». Τα δικά μας τα παιδιά , εμείς οι ίδιοι, οι νεοέλληνες του 2006, ως πρώτο κι αγαπημένο μας πιάτο έχουμε τη φασολάδα; Δεν θα ορκιζόμουν για αυτό… Οι Εβραίοι πάντως που εγώ «ζω», (και δεν μιλώ για την Αμερικανοεβραίκή Επιτροπή που προσκάλεσε εμάς τους δημοσιογράφους και συνεπώς, ήταν αυτονόητο πως θα μας έδειχναν τα φιλόξενα αισθήματα τους), οι Εβραίοι της ηλικίας μου, μόνο τσιγκούνηδες δεν είναι. Μπορεί να τσακώνομαι μαζί τους γιατί μου μιλούν για την ανάγκη χωρισμού Εκκλησίας –Κράτους και γω «τα παίρνω» υπενθυμίζοντας τους πως οι ραββίνοι είναι «η κινητήριος δύναμις» εντός κι εκτός Κνεσέτ και τα κόμματα τους είναι «κλειδί» στις πολιτικές εξελίξεις…

Μπορεί να παλεύω εις μάτην να τους πω πως πρέπει να αλλάξουν στάση έναντι της Χαμάς γιατί η παγκοσμιοποίηση και η ανεκτικότητα είναι ωραίο πράγμα, αλλά δεν ξέρω πολλούς «παγκοσμιοποιημένους» που θα θελαν να δουν την «ισλαμοποίηση» της Μέσης Ανατολής να εξαπλώνεται….Ωστόσο, τσιγκούνηδες οι φίλοι οι δικοί μου, δεν είναι! Ουδεμία σχέση έχουν με τη «μόδα» των «δικών μας» που συνηθίζουν τώρα τελευταία το «παμε για καφέ, γιατί δεν τρώω το βράδυ»!

Ακούγεται αστείο, αλλά δεν είναι. Οι αντιλήψεις και τα στερεότυπα που διαμορφώνουν συνειδήσεις και επηρεάζουν την κοινή γνώμη, είναι περισσότερο υπόθεση καθημερινότητας παρά πολιτικής. Α, και κάτι άλλο: να μην ξανακούσω ότι οι Εβραίοι ρουφούν το αίμα των μωρών. Αν κάποιος επιδιώκει να καλλιεργήσει στο παιδί του σώνει και καλά την εικόνα του εβραίου ως «κακού», δεν έχει παρά να του περιγράφει την εμφάνιση ενός θρησκευόμενου Ρωσοεβραίου! Χάζευα αμέριμνη στα στενά της Παλιάς Πόλης το προπερασμένο Σάββατο, και ξαφνικά βλέπω να κατηφορίζει μια παρέα νέων Εβραίων ντυμένων στα μαύρα (κάτι γυαλιστερές , μαύρες καπαρτίνες) με τεράστια γούνινα καπέλα, σαν αυτά των Κοζάκων. Μουπαν πως ήταν φερμένοι από τη Ρωσία και πως πρόκειται για θρησκευτική υπερορθόδοξη ομάδα. Όταν με προσπέρασαν φουριόζοι (προφανώς πήγαιναν για τη Συναγωγή) και μιλώντας δυνατά μεταξύ τους, χμ…δεν μπορώ να πω ότι αισθάνθηκα και πολύ άνετα! Το κοντό –για τα δεδομένα των υπερορθόδοξων Εβραίων- τιρκουάζ φόρεμά μου, με το τεράστιο και μοντέρνο μενταγιόν μου αλλά και το καταφανές Σταυρικό σχήμα του, χμ… φαντάζομαι πως δεν θα ήταν το καλύτερο θέαμα και για αυτούς… Ο ισραηλινός οδηγός του πούλμαν μου τοχε πει άλλωστε: απόφευγε να περπατάς μόνη σου το Σάββατο αν δεν ξέρεις καλά τις συνοικίες. Δεν είναι ό,τι καλύτερο αν βρεθείς σε εβραϊκή συνοικία με υπερορθόδοξους Εβραίους που τρέχουν να προσευχηθούν»..

Πάντως, ασχέτως του αν εγώ λειτούργησα αυτοκαταστροφικά, αφού το ελληνικό μου γονίδιο με οδήγησε εκεί όπου δεν έπρεπε θεωρητικά να πάω, και ασχέτως του πώς γούρλωσα τα μάτια μου βλέποντας ολόμαυρες φιγούρες με κοζάκικα γούνινα καπέλα, η αλήθεια είναι πως οι νέοι αυτοί, γελαστοί ξεκίνησαν , γελαστοί συνέχισαν την πορεία τους. Κοινώς, έδειξαν –και καλά έκαναν-πως αδιαφορούσαν για την τιρκουάζ παρουσία μου…. «Ιερουσαλήμ, μια ανοικτή πόλη», σκέφτηκα.

-«Ανοικτή πόλη…εννοείς πολυπολιτισμική και ανεκτική…Δηλαδή θα μπορούσες να πεις ότι αλλάζει συνεπώς κι η ισραηλινή κοινωνία; Κι η νεολαία; Είναι φιλόδοξοι γιάπις που αδιαφορούν για την πολιτική ή «κολλημένοι» στο «Μεγάλο Ισραήλ;», με ρώτησε ο πάλαι ποτέ οπαδός της «Οργάνωσης για τη Σοσιαλιστική Επανάσταση» φίλος μου και παλιός συμφοιτητής Γιάννης, αφού πρώτα «μου τα σουρε», «γιατί ρε χαζή, σουδειξαν τη θετική πλευρά» (ενώ εμείς ;;;; θα τους πηγαίναμε στη χωματερή αν τους προσκαλούσαμε στην Ελλάδα αντί να τους πάμε στην Ακρόπολη ή στο Μέγαρο Μουσικής;, )

-Το πολιτικό γίγνεσθαι στο Ισραήλ, θα στο πω τελευταίο, Γιάννη. Για την εικόνα και για τη μεταβατική γενικώς περίοδο που κατά τη γνώμη μου διάγει η ισραηλινή κοινωνία όμως, ραντεβού το άλλο Σάββατο!, ήταν –και παραμένει -η απάντησή μου.

«Μυρίζει» «Ισραήλ και μαζί αποπνέει πολυεθνικότητα και πολυπολιτισμικότητα. Μιλάω φυσικά για την Ιερουσαλήμ, τη μεγαλύτερη πόλη του σημερινού ισραηλινού κράτους και πνευματική του πρωτεύουσα (διοικητική είναι το Τελ Αβίβ). Χιλιάδες άνθρωποι καταφθάνουν κάθε χρόνο εδώ, στην αποκαλούμενη –για κοινωνικούς και πολιτικούς λόγους-«ανοικτή πόλη», έναν τόπο που χρειάστηκε να ρεύσει πολύ αίμα το 1967 για να ενωθεί και που, παρόλα αυτά, παρουσιάζει σήμερα θαυμαστή πολυμορφία: Είτε περαστικοί είτε ντόπιοι, όλοι αισθάνονται πως εδώ «κάτι δικό τους» υπάρχει. Είναι η Ιερουσαλήμ των θρησκευόμενων Εβραίων που τρέχουν να προσευχηθούν στο Τείχος των Δακρύων , είναι η γοητευτική και γραφική πόλη που αγαπούν οι ξεμανίκωτες δυτικές τουρίστριες που ξεπροβάλλουν από την Πύλη της Δαμασκού, είναι το κέντρο για γιάπις και δημόσιους υπαλλήλους με κάζουαλ λόγω της ζέστης ντύσιμο που πηγαινοέρχονται μεταξύ Κνεσέτ (ισραηλινής βουλής), Ανωτάτου Δικαστηρίου και Υπουργείων.

Είναι η περιοχή όπου βλέπει κανείς εργάτες να δουλεύουν ασταμάτητα στο πλαίσιο μιας ισραηλινής μανίας ανέγερσης οικοδομών. Μαντηλοφόρες μουσουλμάνες που δεν φοβούνται ωστόσο να σε κοιτάξουν στα μάτια , κατευθύνονται όλο το πρωϊνό από και προς το Τέμενος του Ομάρ. Πιστεύουν πως από κει ο Μωάμεθ ανελήφθη στον παράδεισο , αλλά με τον ίδιο ενθουσιασμό επισκέπτονται και το τέμενος του Αλ Ακσά, εξίσου ιερός για τους ισλαμιστές τόπος με τη Μέκκα.

Ιερουσαλήμ…Είναι η πόλη του βασιλιά Δαυίδ, αλλά και το πνευματικό καταφύγιο των Χριστιανών όλου του κόσμου: απ΄όλες τις μεριές του πλανήτη, εκεί, στην Οδό του μαρτυρίου του Ιησού, προσκυνητές απ όλα τα κράτη μπερδεύονται μεταξύ τους, περπατώντας όλοι μαζί στην πλακόστρωτη ανηφόρα, μέχρι να φτάσουν στο Ναό της Αναστάσεως και να καταθέσουν στον τάφο του Κυρίου ελπίδες,, χαρμολύπες, όνειρα κι αμφισβητήσεις.

Ο Αγιοταφείτης –φύλακας φρουρός του Παναγίου Τάφου, φωνάζει να τηρείται η σειρά: « πρώτα το γκρουπ των Ρώσων και μετά εσείς», λέει σε άπταιστα …Ελληνικά σ ένα γκρουπ ..Ισπανών. «Περιμένουν μια ώρα», συμπληρώνει, και κανείς δεν δείχνει να μην καταλαβαίνει ούτε και να διαμαρτύρεται. Οι περισσότεροι κλαίνε. Την ψυχή ενός ανθρώπου , είναι τραγικά δύσκολο ως ανέφικτο να τη διαβάσεις. Από την άλλη, κοιτώντας λίγο πιο προσεκτικά ορισμένους γύρω σου, νομίζεις πως η ψυχολογική τους ένταση και η συγκίνηση κάτι «γράφουν» πάνω τους. Άλλου το κλάμα μοιάζει θυμωμένο, κάνοντας -σε να πιστεύεις πως αυτήν την ώρα ο άνθρωπος αυτός ήρθε από μακριά μόνο και μόνο για να τα «βάλει με τον Χριστό» για όλα τα βάσανα της ζωής του. Είσαι σχεδόν σίγουρος πως σε λίγο θα «εισβάλει» στον Τάφο και θα διαμαρτυρηθεί: «εσύ που είσαι ο Θεός των ανθρώπων, γιατί επέτρεψες να συμβεί αυτό σε μένα;»

Σε άλλου το μέτωπο διαβάζεις «μεταμέλεια», και σε άλλου βλέπεις τον καημό, αυτόν που ήρθε να ψελλίσει στον Κύριο ξεκινώντας για ένα ταξίδι από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Θυμήθηκα τα ραβασάκια στον Τάφο της Παναγίας, ένα δεκαπεντάλεπτο περπάτημα μακριά από το Ναό της Αναστάσεως. Όταν είχα πάει εκεί για να προσκυνήσω, μπαίνοντας στο ιερό κουβούκλιο του Τάφου Της, θυμάμαι –σαν να ταν τώρα- ένα Καθολικό παιδί από την Ουκρανία, που μόλις είχε αποθέσει το ..ραβασάκι του στη κόγχη, δίπλα στο προσκέφαλο της Μεγάλης Κυρίας. Η ανίερη περιέργειά μου για το τι είδους σημείωμα μπορεί να άφηνε ένα παιδί στην Παναγία, ξεδιπλωνόταν μπροστά μου, σε όλο της το μεγαλείο. Σηκώθηκε σιγά-σιγά , με κοίταξε, και σε άπταιστα Αγγλικά, μου είπε δακρυσμένο: «με συγχωρείτε, δεν έχετε χώρο για να προσευχηθείτε, είναι στενά εδώ…να, τώρα, βγαίνω. Έκατσα λίγο παραπάνω, γιατί η μαμά έχει καρκίνο και είπα στην Παναγία να την αφήσει να ζήσει μέχρι να γυρίσει ο μπαμπάς τουλάχιστον». Τόλμησα να ρωτήσω «τι είναι αυτά τα χαρτάκια που βλέπω εδώ;» δείχνοντας προς το μνήμα που ήταν «ανθόσπαρτο» από …μικρά ραβασάκια.

-«Α, να της γράψετε και σεις. Νομίζω πως η Παναγία δεν θα ξεχάσει με τίποτα αυτό που θα της ζητήσετε αν το χει και γραμμένο».

Όχι, δεν θα πω λέξη για την Πίστη του μικρού από την Ουκρανία. Μπορώ να πω ειλικρινέστατα όμως πόσο ηλίθια κι αχάριστη αισθάνθηκα μετά από αυτήν την ολιγόλεπτη γνωριμία μου μέσα στον Τάφο της Παναγίας, και πόσο ανίκανη ήμουν μετά από αυτήν τη συνάντηση να «ζητήσω» με τη σειρά μου το ο,τιδήποτε από Εκείνη. Ποιο δικό μου αίτημα θα μπορούσε να χει την αξία της παιδικής αυτής προσευχής; Ένα παιδί μουχε βάλει τα γυαλιά. Ή, με είχε βοηθήσει να βγάλω τις παρωπίδες, διαλέγετε και παίρνετε…Το σίγουρο είναι ένα: Μπροστά του, είχα την αίσθηση πως φάνταζα απλώς γελοία…

Φίλοι και συνάδελφοι με ρωτούν ανελλιπώς αν βρήκα την Ιερουσαλήμ «γεμάτη στρατό». Ούτε αυτήν, ούτε στο Τελ Αβίβ, ούτε στη Χάϊφα είδα στρατιώτες καταμεσίς του δρόμου, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Δεν ξέρω να πω αν έτυχε. Άλλωστε , αυτό άπτεται και της πολιτικής, για την οποία, έχω καταγράψει πολλά που τα φυλώ για αργότερα. Ξέρω όμως –μια που υποσχέθηκα να πω περισσότερα για την «κοινωνία» που συνάντησα, πως η φράση της συνταγματάρχου εν αποστρατεία, και στελέχους της Μοσάντ, Μίρι Εϊσέν, δηλοί πολλά ,και εγείρει ζητήματα προς προβληματισμό ακόμα περισσότερα: « Τα τακτικά μας στρατεύματα είναι λίγα κι ευέλικτα. Η πραγματική μας δύναμη είναι οι έφεδροι, γιατί τους καλούμε συνεχώς για εκπαίδευση και υπηρεσία. Συνεπώς, στρατός και λαός είμαστε μια γροθιά, γιατί τηρούμε τις εναλλαγές : για λίγο καιρό είσαι πολίτης, μετά βάζεις στολή και αυτή η τακτική επαναλαμβάνεται»…. Σημείωση: οι άνδρες υπηρετούν υποχρεωτικά στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις για τρία χρόνια και οι γυναίκες για 21 μήνες. Αν κάποιος δηλώσει θρησκευόμενος και άρα δεσμευμένος να μην υπηρετήσει, υπάρχει κοινωνική θητεία που τον περιμένει.

Και για να «σβήσω» από το μυαλό όσων έχουν μπροστά τους την εικόνα ισραηλινών πόλεων όπου το φως του ήλιου πέφτει πάνω στο γυμνό όπλο του στρατιώτη που περιπολεί εν μέση οδώ, προτείνω να φανταστούμε μια άλλη εικόνα: αυτήν των ..γκέϋς, που θα παρελάσουν στην Ιερουσαλήμ στις 10 Αυγούστου, στο πλαίσιο των «γκέϋ παρέϊντ» που πραγματοποιούνται σε διάφορες πόλεις του κόσμου. Ε ναι , λοιπόν, συμβαίνει και εδώ..

Πριν αναφερθώ στη νεολαία του Ισραήλ, στο κέντρο μεταναστών και στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας (για την οικονομική ανάπτυξη δεν θα πω λέξη. Θα πω μονάχα πως το προσδόκιμο ζωής είναι τα 81,2 για τις γυναίκες και το 77,3 έτος για τους άνδρες. Το βιοτικό επίπεδο είναι κάτι παραπάνω από ανεπτυγμένο… ) δεν θα μπορούσα να παραλείψω μια μικρή αναφορά στο Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και στον Μακαριότατο Πατριάρχη Θεόφιλο: το Πατριαρχείο στεγάζεται σε ένα παλιό –και λιτό στο εσωτερικό του, για τα σύγχρονα, παγκόσμια θρησκευτικά και κοσμικά δεδομένα- κτίριο, σε μία απόσταση δύο λεπτών από το Ναό της Αναστάσεως. Απλός, σαφής, μετριοπαθής και ήρεμος, ο Πατριάρχης επανέλαβε ενώπιον των Ελλήνων βουλευτών, ημών των δημοσιογράφων και των εβραϊκής καταγωγής διοργανωτών της αποστολής μας, το –αυτονόητο –παράπονό του: «… ο προκάτοχός μου είναι περασμένη ιστορία…εμένα, γιατί τώρα δεν με αναγνωρίζουν; Λένε συνεχώς πως δυσαρεστήθηκαν στο παρελθόν και πως μας εκτιμούν σήμερα… Δεν δικαιούνται βίζας οι αγιοταφείτες μας σε ένα κράτος Δικαίου; Ακόμα παρακρατείται η πατριαρχική αλληλογραφία και υπάρχει στρατιωτική φρουρά εντός του κτιρίου… Ναι, κάποιοι ακροδεξιοί ισραηλινοί σχηματισμοί εκμεταλλεύθηκαν αντικειμενικά υπαρκτές αδυναμίες του πατριαρχείου μας. Τώρα όμως η κρίση πέρασε… Ζητάμε το αυτονόητο για να συνεχίσουμε απρόσκοπτα την εσχατολογική μας αποστολή».

Στο σημείο αυτό, δεν μπορώ να αποφύγω την παρεμβολή μιας υπόπικρης εντύπωσης, αυτής που μου προκάλεσε το σχόλιο του ραβίνου Ντέϊβιντ Ρόζεν. Αναφέρομαι σε έναν άκρως κοινωνικό , ευγενή κι ευφυέστατο ραβίνο με τον οποίο συνομιλήσαμε στο πλαίσιο μιας διαθρησκειακής συνάντησης (συμμετείχε και μια Καθολική καλόγρια καθώς και ένας Σούφι). Κληθείς να σχολιάσει την «ομηρία του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου) και ερωτηθείς πώς εκείνος, ως θρησκευτικός εκπρόσωπος της εβραϊκής θρησκείας που μεριμνά και για το διαθρησκειακό διάλογο, ενεργεί και συμβάλλει στο εκκρεμούν ζήτημα της αναγνώρισης του Θεόφιλου, είπε χαμογελώντας: « η εθνική ταπείνωση που υπέστη το Ισραήλ με τον Ειρηναίο, ήταν μεγάλη. Δεν σας κάνει κακό να περιμένετε λίγο».

Ακόμα κι αν δεν θαύμαζα το κράτος του Ισραήλ για το γεγονός ότι γνωρίζει καλά πώς να είναι «κράτος», ακόμα και τότε ,θα παραδεχόμουν με την ίδια ευκολία που το παραδέχομαι και τώρα, πως το Ισραήλ είναι πολύ δυνατό για να υπόκειται τόσο εύκολα σε «εθνικές ταπεινώσεις» και μάλιστα τέτοιου είδους! Αδυνατώ να αντιληφθώ γιατί «ταπεινώθηκε» «εθνικά» το Ισραήλ στην περίπτωση του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου, και αρκούμαι στο εξής απλό και αδιαφιλονίκητα αληθές: Με ή χωρίς πατριαρχικές αναγνωρίσεις, με ή χωρίς «εσωτερικές αδυναμίες», το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων , προώρισται να παραμένει φυσική και στρατηγική συνέχεια του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας, εκεί, στους Αγιους Τόπους , φύλακας άγρυπνος των ιερών χριστιανικών προσκυνημάτων. Και κυρίως: η 2000 ετών πίστη του ,η Τριαδική πίστη των πατέρων του, θα τον φέρνει πάντοτε τον Ορθόδοξο Χριστιανό, προσκυνητή νοερό ή κατά κυριολεξία, στον Τάφο του Χριστού και της Παναγίας, εκεί στα Ιεροσύλυμα. Είτε ο εκάστοτε Πατριάρχης αναγνωρίζεται , είτε όχι, ο Ορθόδοξος Έλληνας πάντα θα τιμά και θα σέβεται και θα πονά τους «θεόφιλους» που μέλλουν να έρθουν στο πατριαρχικό κτίριο, ανεξάρτητα από υπαρκτά κι ανύπαρκτα σκάνδαλα, ασχέτως των αποφάσεων του Ανώτατου Ισραηλινού Δικαστηρίου. Από κει κι ύστερα όμως, ο Χριστιανός τιμά πάνω απ΄ όλα την Πίστη , υπόθεση ολότελα διαφορετική της εκκλησιαστικής διοίκησης. Οι Αγιοταφείτες μοναχοί , είναι δεμένοι με τον ιερό όρκο να φυλάνε τελικά μόνο τον Χριστό, όχι τον Ισραηλινό φρουρό, ούτε εκκλησιαστικά πρόσωπα. Υπακούουν σε θεσμούς, αλλά δεν εξαρτάται , ούτε η φύλαξη των προσκυνημάτων, ούτε η πίστη και η σωτηρία της ψυχής από τη διαγωγή πολιτικών και εκκλησιαστικών προσώπων. Κι ο Χριστιανός, πονά όταν το Πατριαρχείο του πονά, αλλά δεν απελπίζεται ποτέ. Το πρώτο και στερνό του βλέμμα, το έχει πάντα στραμμένο στη σχισμή του Αγίου Φωτός, εκεί, στην κολώνα του ναού…

Αγιο Φως. Μια που ο λόγος για αυτό, κατά καιρούς, ξέρετε, έχουν γίνει απόπειρες και από άλλα δόγματα να «βγάλουν» το ‘Αγιο Φως το Μεγάλο Σαββατο από τον Πανάγιο Τάφο, αλλά αυτό στάθηκε αδύνατον. Για παράδειγμα το 1549μ.Χ. σύμφωνα πάντα με ιστορικές καταγραφές, οι Αρμένιοι δωροδόκησαν τον σουλτάνο Μουράτ για να τους δώσει την άδεια να εισέλθουν στον Πανίερο Ναό της Αναστάσεως και να βγάλουν αυτοί από τον Πανάγιο Τάφο το ‘Αγιο Φως. Πράγματι ο σουλτάνος τους έδωσε την άδεια και οι Αρμένιοι μπήκαν μέσα στον Ναό και τον κλείδωσαν. Γεμάτος απελπισία ο Ορθόδοξος Πατριάρχης, όταν είδε τους Αρμένιους να βρίσκονται μέσα στον Πανάγιο Τάφο, γονάτισε έξω στην είσοδο του Ναού κοντά σε μία από τις κολόνες. Ξαφνικά η κολόνα σχίστηκε και βγήκε το ‘Αγιο Φως ανάβοντας τις λαμπάδες του Πατριάρχη. Ο Αγαρηνός Εμίρης παρακολουθούσε τα γεγονότα από τον μιναρέ του τζαμίου που βρίσκονταν απέναντι από τον Ναό. Μόλις είδε τα γεγονότα φώναξε «Μεγάλη η πίστη των Χριστιανών! ‘Ενας είναι ο αληθινός Θεός, ο Θεός των Χριστιανών. Πιστεύω στον Αναστάντα εκ νεκρών Χριστόν. Τον προσκυνώ ως Θεό μου». Μετά από αυτή την ομολογία του πήδησε από τον μιναρέ. Κατά την πτώση του όμως δεν έπαθε τίποτα. Τότε οι μουσουλμάνοι τον έπιασαν και τον αποκεφάλισαν. Το άγιο λείψανο του φυλάσσεται μέχρι και σήμερα στην Ιερά Μονή της Μεγάλης Παναγίας των Ιεροσολύμων.

-Εγώ δεν πιστεύω στα παραμύθια, μου πε ο φίλος μου ο Γιάννης που έχει «λυσσάξει» να του μιλήσω για τη νεολαία και την πολιτική του Ισραήλ. Θα το κάνω. Πρώτα όμως, θα επαναλάβω ότι το Ισραήλ, είναι αρκετά αγέρωχος λαός για να υπόκειται τόσο «εύκολα» «εθνικές ταπεινώσεις». Θυμίζω, την τελευταία , θαυμαστή εβραϊκή πράξη αντίστασης εναντίον της Ρώμης, στο οχυρό της Μασάντα. Εκεί, το 73μΧ , μαχόμενοι και αμυνόμενοι για τη γη και την πίστη των πατέρων τους, αυτοκτόνησαν οι 1000 Εβραίοι. Αυτό τα λέει όλα.

Ο ψυχισμός του μέσου Ισραηλινού, και ιδιαίτερα, ο ψυχισμός του κατοίκου της Ιερουσαλήμ, είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος του στενά συνδεδεμένος όχι απλώς κι αορίστως με το πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας του-ένα «γίγνεσθαι» διαρκές και «ζωντανό» όσο σε καμία άλλη σύγχρονη χώρα-αλλά κυρίως και πρωτίστως με το Τείχος που βλέπει μπροστά του κάθε πρωί που ξυπνά.

Αναφέρομαι στο «φράκτη ασφαλείας», όπως τον ονομάζουν οι Ισραηλινοί, που έκτισαν για να χωρίσουν την ανατολική (αραβική ουσιαστικά) Ιερουσαλήμ από τη δυτική. Οι Ισραηλινοί δεν κουράζονται να επαναλαμβάνουν πως «αυτό το τείχος που εσείς αποκαλείτε αντιαισθητικό, είναι προσωρινό και κρατά μακριά τους καμικάζι και δεν ταυτίζεται με τα μελλοντικά πολιτικά σύνορα του ισραηλινού κράτους». Οι Παλαιστίνιοι ανταπαντούν πως είναι ένα κατασκεύασμα που συμβολίζει τον ισραηλινό επιθυμητό συνοριακό διαχωρισμό, πως αποκόπτει Παλαιστίνιους από Παλαιστινίους αφού «μπλοκάρει» την είσοδο των Παλαιστινίων στο κέντρο της Ιερουσαλήμ και κατακερματίζει τη Δυτική Όχθη στερώντας από τους αγρότες την πρόσβαση στα χωράφια τους:

Θυμάμαι τα λόγια του Ααρών, νεαρού εργαζόμενου σε ξενοδοχείο ( και μάλιστα της Χάϊφα , όχι της Ιερουσαλήμ, όπου η θέα του Τείχους είναι δεδομένη , καθημερινή, ορατή εμπειρία για κάθε κάτοικο της):

-«Εγώ κυρία με την πολιτική δεν πολυασχολούμαι. Θέλω να γίνω αστροναύτης και είμαι ήδη φοιτητής. Έχω πολύ δρόμο μπροστά μου ακόμα. Αλλά για το Τείχος, μην στραβομουτσουνιάζετε. Σας λένε την αλήθεια. Από τότε που άρχισε η κατασκευή του, η τρομοκρατία έχει ελαττωθεί. Κυκλοφορούμε με λιγότερο άγχος στο δρόμο».

Δεν του πα λέξη,για δύο λόγους:πρώτον, γιατί ο νεαρός αυτός , όπως οι περισσότεροι Ισραηλινοί, κι αν ακόμα δεν είχαν την ατυχία να δουν συγγενή ή φίλο τους να πέφτει θύμα καμικάζι εν μέση οδώ, όμως σίγουρα θα είδαν τον γείτονά τους να τους διηγείται για το θάνατο ενός δικού του την ώρα που ψώνιζε σε σούπερμαρκετ. Τι είδους επιχείρημα λοιπόν να αντιτάξω σε ένα παιδί του οποίου το πρόσωπο συσπάται όταν σου μιλά για το τείχος συνδέοντας το με τη λέξη «ασφάλεια» και τη λέξη «άγχος»; Ο δεύτερος λόγος είναι ότι, αντιτίθεμαι τόσο απόλυτα και «κάθετα» στην ιδέα –και πολύ περισσότερο στην ανέγερση – του οποιουδήποτε τείχους, που αν του μίλαγα, θα τσακωνόμασταν στα σίγουρα. Ανήκω σε μία γενιά –«άχρωμη και άοσμη» για πολλούς , αλλά άλλο τόσο «ευλογημένη». Ήμουν ανάμεσα σε αυτούς που ριγούσαν από συγκίνηση και ενθουσιασμό όταν έπεφτε το Τείχος του Βερολίνου το 1989 και ήξερα πολύ καλά ότι θα ήταν ανώφελο στον κάθε Ααρών , ο οποίος στα δέκα λεπτά συνομιλίας μου μαζί του, ανέφερε τέσσερις φορές τη λέξη «ασφάλεια» και δύο τη λέξη «άγχος», να του μεταφέρω την πολιτική, κοινωνική και ψυχολογική εμπειρία και σημασία της «πτώσης ενός τείχους».

Το σίγουρο είναι ότι ο νεολαίος του Ισραήλ, είτε θρησκευόμενος είτε κοσμικός, είτε ακροδεξιός είτε του «συνασπισμένου» «Καντίμα», στο βάθος του μυαλού του, είτε κάνει ποδήλατο είτε διασκεδάζει σε μπαρ είτε , ακόμα και την ώρα που φιλάει την αγαπημένη του στον κορμό ενός δέντρου που έχει «ξεμείνει» να πρασινίζει τη τσιμεντένια γειτονιά πάνω στο πεζοδρόμιο, πάντα «κουβαλάει» το φόβο πως είναι εν δυνάμει στόχος ενός βομβιστή αυτοκτονίας. Υπό την έννοια αυτή, η θέση της νεολαίας αυτής είναι τραγική και καθόλου ζηλευτή. Καλείται να πεισθεί ότι το «Τείχος είναι μια πρακτική λύση», απωθώντας το ουσιώδες, πως το Τείχος είναι στην πραγματικότητα ο ψυχολογικός του εγκλωβισμός, το σύμβολο εκείνο που εξισώνει τον Ισραηλινό και τον Παλαιστίνιο ως προς τούτο: τους καθιστά και τους δύο, το ίδιο, «ελεύθερους πολιορκημένους»…

Στο σημείο αυτό, θυμάμαι τον Ραββίνο Σεγκάλ, σαφέστατα εκφραστή της θρησκευτικής ακροδεξιάς του Ισραήλ. Ευγενικός και συγκροτημένος, οι θέσεις που εξέφραζε όμως στην παρέα μας ήταν εμφανέστατα δομημένες σε αυτό που οι δικές μας δυτικές κοινωνίες θα αποκαλούσαν ξεπερασμένη και γραφική (αλλά και για αυτό άλλο τόσο επικίνδυνη πολιτικά) «γεωστρατηγική και γεωπολιτική της Βίβλου». Καθώς μιλούσε και τον παρατηρούσα, έλεγα πως κάπως έτσι θα έπρεπε να ήταν η φιγούρα του βιβλικού Νεεμία: « και είπον προς εμέ, οι υπόλοιποι, οι εναπολειφθέντες εκ της αιχμαλωσίας εκεί εν τη επαρχία, είναι εν θλίψει μεγάλη, και ονειδισμώ, και το τείχος της Ιερουσαλήμ καθηρέθη, και αι πύλαι αυτής κατεκαύθησαν εν πυρί»…

Τι νόημα θα είχε να τον ρωτούσα –αν και πανεπιστημιακός καθηγητής ο ίδιος καθώς και συγγραφέας- πώς μπορεί να ανέχεται την εικόνα αυτού του απαίσιου τείχους να ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια του κάθε μέρα; Για αυτόν θα ήταν σίγουρα αέναο ψυχολογικό τραύμα το «καθαιρεθέν τείχος» του Νεεμία…Τον ρώτησα να μου πει «τηλεγραφικά» τι και πόσα πράγματα θα ευχόταν για τη χώρα του, αφού του είπα πως τα λόγια του θα τα μετέφερα στη δική μου χώρα , όχι σε πολιτικούς, αλλά σε απλούς πολίτες. Μου απάντησε με εκπληκτική ταχύτητα λόγου: « θέλω να πεθάνω εδώ, στην Ιερουσαλήμ, δεν θέλω να βλέπω τα παιδιά μας να πυροβολούνται, θέλω να μην χαθεί η κουλτούρα μας, δεν την αρνούμαι στους Άραβες. Να την κρατήσουν. Αλλά και εμείς πρέπει να κρατήσουμε τη δική μας». Η τελευταία δήλωση του Ραββίνου περί «ταυτότητας» και του φόβου απώλειάς της, είναι θέμα που απασχολεί βαθύτατα τους πολιτικούς του Ισραήλ και τους πολίτες του, και είχα την δυνατότητα να το εμπεδώσω πολύ καλά αυτό, την 25η Μαΐου, την «Ημέρα της Ιερουσαλήμ», μέρα γιορτής για τους Ισραηλινούς που τιμούν την ένωση της πόλης της Ιερουσαλήμ, η οποία έλαβε χώρα το 1967.

Είχα κατέβει από τους πρώτους για πρωϊνό στο ξενοδοχείο εκείνη την ημέρα, και εντρυφούσα με άκρατη περιέργεια στο άρθρο του Ισραέλ Χαρελ, δημοσιευμένου στην αγγλόφωνη έκδοση της «Χααρέτζ»: «..Σήμερα , τιμούμε το 1967.. Τριανταεννέα χρόνια μετά, η πρωτεύουσα μας είναι ακόμα χωρισμένη, όχι μεταξύ Εβραίων και Αράβων, αλλά μεταξύ Εβραίων και Εβραίων…Γιατί η αίσθηση χαλάρωσης της εθνικής και συναισθηματικής αλληλεγγύης εντός της πρωτεύουσας εντείνεται, μειώνοντας την επιθυμία μιας μάχης για την ένωσή της…. Απομακρύνεται η σύνδεση ισραηλινής και εβραϊκής ταυτότητας..»

Το κείμενο «μου μύριζε» απόηχο και απόρροια του Ολμερτικού σχεδίου «σύγκλισης» στη Δυτική Όχθη. Μιλάω για την κληρονομιά Σαρόν, τη συνέχιση δηλαδή από το σημερινό πρωθυπουργό υλοποίησης του μονομερούς σχεδίου απόσυρσης που ξεκίνησε πέρυσι και που οδήγησε στην απομάκρυνση 9000 εβραίων εποίκων από τους οικισμούς. Με τη Χαμάς στην παλαιστινιακή εξουσία, ουδεμία ελπίδα για άμεση διαπραγμάτευση. «Σύγκλιση»= διαχωρισμός και όχι αρμονική συμβίωση ισραηλινών-παλαιστινίων, είναι το πρόγραμμα που εφαρμόζει το κυβερνών Καντίμα, και όσο κι αν οι Μπους , Σιράκ και Μέρκελ «δείχνουν» προς την ανάγκη μιας «κατόπιν διαπραγμάτευσης συμφωνία», τόσο περισσότερο οι Ισραηλινοί –πολιτικοί κι αρθρογράφοι- φωνάζουν: εδώ εμείς αποσυρθήκαμε και σεις ζητάτε κι άλλα; Οι Άραβες θα μας πνίξουν, δημογραφικά το Ισραήλ πλήττεται..»

Θυμήθηκα τα λόγια του Σιμόν Πέρες:«Μικρή μου, δεν νιώθω την ανάγκη να απολογηθώ σε κανέναν. Το Ισραήλ ενεργεί με γνώμονα τα εθνικά του συμφέροντα». Πόσο απείχαν νοηματικά τα λόγια του από αυτά του Προέδρου της Δημοκρατίας, του Μοσέ Κατσάβ; «χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες, είναι απλώς Πρόεδρος», μας τον κουτσομπόλεψαν λάθρα και δημοσίως, αλλά η θέση του ήταν πολιτικά σαφής και ουσιώδης, όταν κλήθηκε να απαντήσει στο γιατί η χώρα του αρνείται πεισματικά την ιδέα του διαλόγου με τη δημοκρατικά ΄εκλεγμένη παλαιστινιακή Χαμάς : «Οι Ράμπιν και Αραφάτ είχαν συμφωνήσει πως στις εκλογές δεν θα υπήρχαν τρομοκρατικές οργανώσεις. Ρωτήστε εσείς την ΕΕ: είναι ή όχι η Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση;»

Φυσικά, η αποστολή μας στο Ισραήλ δεν συνέπεσε με το θάνατο των λουομένων Παλαιστινίων στην παραλία της Γάζας. Ναι, σαφώς και ο ισραηλινός στρατός αρνήθηκε επανειλημμένα να αναλάβει την ευθύνη για τους θανάτους αυτούς, αλλά η Ευρώπη δεν επείσθη για την αλήθεια των λόγων και των στρατιωτικών αναφορών, και αυτό είναι κοινό μυστικό… Εννοώ μ αυτό –κι όσο αν «αυτό» πικραίνει τόσο Εβραίους όσο και Παλαιστινίους- πως ο Ευρωπαίος ή ο Αμερικανός , ο Κινέζος ή ο Ιάπωνας, από τη στιγμή που δεν «ζει»ο ίδιος –το μεσανατολικό «στο πετσί του» ή μη μόνο προσπαθεί να αντιληφθεί τις έμμεσες , διεθνείς συνέπειες από τη συνεχιζόμενη, άλυτη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, μοιραία και αναπόφευκτα, έχει κουραστεί! Ανθρωπιστικά πρώτα, λογικά κατόπιν, με τον «κοινό νου» για ιδεολογικό μοναδικό του πλέον στυλοβάτη, στέλνει και στα δύο μέρη το μήνυμα « δεν μας λένε τίποτα τα ραπόρτα, συνεννοηθείτε γιατί μας κουράζετε και είναι αδιανόητο να αλλλοσκοτώνεστε». Αλλιώς; Έχει περάσει ανεπιστρεπτί ο καιρός που ο «κόσμος» θα έμπαινε στο λούκι του να επιλέξει , του να υποστηρίξει , είτε «τον δολοφόνο Σιωνιστή» είτε «τον Παλαιστίνιο –θύμα». Οι επικοινωνιακές αστοχίες των Ισραηλινών και η Βιβλοκεντρική παρουσίαση και αντίληψη της σύγχρονης (γεω)πολιτικής, οι αψυχολόγητες κατά καιρούς ενέργειες των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, ο ισλαμοφασισμός των ανθρώπων της Χαμάς και η εμμονή στη δημιουργία ενός κόσμου «μαρτύρων» που απομυθοποίησε με αυτοκαταστροφικό για τους παλαιστινίους τρόπο –όσο κι αν ακούγεται σκληρό- τη γοητεία της γενναιότητας μιας Ιντιφάντα, αποθαρρύνουν τον μέσο Δυτικό πολίτη από οιαδήποτε επιθυμία «στήριξης» είτε του ενός, είτε του «άλλου» μέρους».

Διάβαζα το άρθρο του Μπέντζαμιν Νέμπεργκερ, τιτλοφορούμενο « Τα Πρωτόκολλα στην έκδοση του 21ου αιώνα», όπου διαμαρτυρόταν για το ότι οι βρετανικοί πανεπιστημιακοί κύκλοι λειτουργούν αντισιωνιστικά, αρνούμενοι να καταλάβουν «την πολυπλοκότητα της Αραβοϊσραηλινής σύγκρουσης». Ένας Αμερικανός που καθόταν στο διπλανό τραπέζι και φλέρταρε με την εφημερίδα μου, οργίστηκε όταν του διάβασα το «ζουμί» του άρθρου: «έχουν καταλάβει οι Ισραηλινοί ότι το Ισλάμ έρχεται να μας πνίξει; Μας λένε συνέχεια για τη Χαμάς. Να δώσουν λεφτά στους παλαιστινίους να δεις την επόμενη μέρα πώς φεύγουν όλοι από τη Χαμάς και γίνονται μετριοπαθείς. Αυτή τη στιγμή οι Παλαιστίνιοι πένονται. Τι να χάσουν οι άνθρωποι; Αυτό που δεν έχουν; Δώσε τους βοήθεια, ώστε να χουν στο κάτω-κάτω το φόβο ότι αν «δεν παίξουν» σωστά, μπορεί να τη χάσουν. Να αισθάνονται τέλος πάντων ότι έχουν κάτι να χάσουν!».

Μεταξύ μας, την αμερικανική φοβία για τον πλήρη πολιτικό εξισλαμισμό της Παλαιστίνης (και κατ επέκταση της Μέσης Ανατολής με πρώτη μάλιστα στη λίστα τη σύμμαχο των Αμερικανών Αίγυπτο) την είδα έκδηλη και στις τοποθετήσεις δύο ανταποκριτών αμερικανικών εφημερίδων. Ο συνάδελφος ειδικά των Νιου Γιορκ Τάϊμς, εξέφρασε αυτόν το φόβο με μια απίστευτη φυσικότητα στο ύφος, με την ίδια ηρεμία και φυσικότητα, με την οποία θα μας υπεδείκνυε σε ποιο κλαμπ της Ιερουσαλήμ μπορούσαμε να πάμε το βράδυ…

Και μια που ο λόγος για κλαμπ: εννοείται πως, ως επιπόλαιοι και τολμηροί Έλληνες, μπήκαμε στο πρώτο κλαμπ που μας άρεσε, αδιαφορώντας για τα περί «φύλαξης» και φόβου για χτυπήματα καμικάζι. Ο Νταν, δεκαεξάρης Εβραίος από το Αζερμπαϊτζάν που ζει στο Κέντρο μεταναστών του Τελ Αβίβ, ένας από τους πολλούς νέους που μετανάστευσαν στο Ισραήλ μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού επιζητώντας την ισραηλινή υπηκοότητα, μου το χε ξεκαθαρίσει: «α, καλά, άμα κοιτάς να κυκλοφορήσεις με γνώμονα το πού φρουρείται τι, δεν θα βγεις ποτέ από το σπίτι σου. Πρέπει να ζούμε σαν άνθρωποι όμως, όχι σαν ρομπότ με εντολές και οδηγίες.»

Τον συγκεκριμένο νεαρό, τον ρώτησα αν γνωρίζει τον Ραβίνο Πίντο, τον 35αρη «γκουρού» που λατρεύουν σαν Θεό τους δεκάδες (αμερικανοεβραίοι) πολιτικοί, δικηγόροι, επιχειρηματίες και άνθρωποι του διεθνούς τζετ –σετ.

-Τι ακριβώς κάνει αυτός; Με ρώτησε με τη σειρά του.

-Δίνει συμβουλές, από το αν μπορείς να παντρευτείς την τάδε ή τον τάδε, μέχρι το πώς να παίξεις στο χρηματιστήριο. Και εδώ, αλλά κυρίως στο Μανχάταν, του αποδίδουν ως και θαυματουργικές ιδιότητες.Λέγεται ότι θεράπευσε μια καρκινοπαθή…

-Ουάου, είναι σαν τον Ροναλντίνιο… δηλαδή…μάγος! Μου ανταπάντησε, με εκείνο το χαρακτηριστικό, μοναδικό ύφος όλων των δεκαεξάρηδων που λατρεύουν το ποδόσφαιρο, είτε είναι εβραίοι, είτε άραβες, είτε ιάπωνες…Απλώς, δεκαεξάρηδες που παίρνεις χαμπάρι ότι είναι κάπου κει τριγύρω σου, όταν ακούσεις ξαφνικά αυτό ακριβώς το «ουάου», της ανεμελιάς και της αθωότητας, αλλά και της αισιοδοξίας και της δημιουργικότητας, της πάλης για το καλύτερο…

*Το κείμενο δημοσιεύθηκε σε συνέχειες στην «Α» το Μαϊο του 2006 ως προϊον αποστολής μου στο Ισραήλ. Η φιλοξενία όσων ισραηλινών γνώρισα, ήταν θερμότατη, ισάξια εκείνης του Ξένιου Δία της χώρας μου, και τους ευχαριστώ.

Advertisements

Σχόλια»

No comments yet — be the first.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: