jump to navigation

«Δεν δεχομαι τιμές για κάτι που γράφτηκε με αίμα» Αύγουστος 5, 2008

Posted by mariandr in Ανθρώπινα δικαιώματα, Κοινωνία, PALAIA KIMENA TOU 2008.
trackback

Απογευματινή, 4-12-08

Από τη: Μαριάννα Ανδρούτσου

Eίχε επιλέξει μόνος του τον χώρο ταφής του, αντιμετωπίζοντας το θάνατο «ως το φυσικό, αλλά όχι ως το τελευταίο ορόσημο του βίου» του: Ο Ρώσος Νομπελίστας, συγγραφέας του «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ» , ο Αλέξανδρος Σολζενίτσιν, πέθανε χθες, σε ηλικία 89 ετών, στη Μόσχα, από καρδιακή ανεπάρκεια. Ο διεθνώς σεβαστός λογοτέχνης και βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1970, ο οποίος έγινε το σύμβολο κατά της καταδυνάστευσης των ολοκληρωτικών καθεστώτων με αφορμή τη δημοσίευση των προσωπικών βιωμάτων του στη διάρκεια της εξορίας του στην πάλαι ποτέ ΕΣΣΔ, θα ταφεί με όλες τις πρέπουσες τιμές ,αύριο στο κοιμητήριο της μονής Ντονσκόϊ, στη Μόσχα: «Είναι μια μεγάλη απώλεια για τη Ρωσία. Είμαστε περήφανοι που ήταν συμπατριώτης μας και σύγχρονός μας. Θα τον θυμόμαστε για το θάρρος και την ευπρέπειά του. Ήταν προσηλωμένος στα ιδανικά της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και του ανθρωπισμού», δήλωσε περίλυπος ο Ρώσος πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν, ενώ χαρακτηριστικό του πόσο πολύ δημοφιλής για τις φιλελεύθερες θέσεις και τα αντικομμουνιστικά βιβλία του ήταν ο Σολζενίτσιν, είναι το συλλυπητήριο τηλεγράφημα που απέστειλε στον Ρώσο Πρόεδρο Μεντβέντεβ ο Ουκρανός Βίκτορ Γιούσενκο: « Στο όνομα του ουκρανικού λαού και προσωπικά επιθυμώ να εκφράσω εγκάρδια συλλυπητήρια για το θάνατο του εξέχοντος Ρώσου συγγραφέα και νομπελίστα», έγραψε.

Ο «άνθρωπος με ένα μοναδικό πεπρωμένο», όπως τον είχε αποκαλέσει ο Μιχαήλ Γκορμπατσώφ, γεννήθηκε στον Καύκασο το 1918 και σπούδασε Φυσική και Μαθηματικά. Στρατιώτης στη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου, ο συγγραφέας φυλακίστηκε επί οκταετία όταν αμφισβήτησε τις πολεμικές ικανότητες του Στάλιν, και αφέθηκε ελεύθερος λίγο πριν το θάνατο του «πατερούλη», το 1953, για να εξοριστεί όμως στην Κεντρική Ασία, όπου βάλθηκε να γράφει: τα πολιτικά του βιβλία «Ο πρώτος κύκλος», «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ» έγιναν ανάρπαστα ως «παράνομα βιβλία που πουλήθηκαν μόνο στο εξωτερικό». Το 1974 του αφαιρέθηκε η σοβιετική υπηκοότητα και έζησε στη Γερμανία, στην Ελβετία και στις ΗΠΑ. Επέστρεψε στη Ρωσία το 1994.

Όταν τον ρώτησαν για ποιο λόγο αρνήθηκε να βραβευθεί από την κυβέρνηση Γκορμπατσώφ (1990), απάντησε: Το βραβείο θα ήταν για το Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ». Το αρνήθηκα γιατί δεν μπορούσα να δεχθώ τιμές για ένα βιβλίο γραμμένο με το αίμα εκατομμυρίων ανθρώπων». Η απάντηση του αυτή, δικαιώνει το Γάλλο Πρόεδρο Νικολά Σαρκοζύ , που χθες , τόνισε, συλλυπούμενος –όπως και πολλοί ευρωπαίοι ηγετες και αξιωματούχοι-τη ρωσική κυβέρνηση :« Ήταν μια από τις μεγαλύτερες συνειδήσεις στη Ρωσία του 20ου αιώνα».

Με τα βιβλία του ανάγκασε εκατομμύρια Ρώσων να επαναθεωρήσουν τη στάση τους απέναντι στην Ιστορία της χώρας του, και στη διάρκεια της ζωής του, αγωνίστηκε όχι μόνο για την απαλλαγή των συμπατριωτών του από την κομμουνιστική καταπίεση, αλλά και για τη «νέα Ρωσία» μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού», επεσήμανε ο πρώτος μετασοβιετικός ηγέτης , Μιχαήλ Γκορμπατσώφ, εκφράζοντας , όπως είπε «το σεβασμό του» στη μνήμη του συγγραφέα, ο οποίος όμως όμως δεν είχε διστάσει να πει για τον ίδιο και την κυβέρνηση του: « Ο Γκορμπατσώφ , και όχι ο Γιέλτσιν, έδωσε πρώτος την ελευθερία του λόγου στους συμπολίτες μου. Όμως η κυβέρνηση του ήταν απίστευτα αφελής , άπειρη και ανεύθυνη για τη χώρα».

Πράγματι, ο Σολζενίτσιν έζησε και πέθανε με γενναιότητα , όχι μόνο επειδή βασανίστηκε και ταλαιπωρήθηκε από τους κομμουνιστές, αλλά γιατί δεν φοβήθηκε να ασκήσει κριτική και στον «μετασοβιετικό άνθρωπο»: «..Ο Πούτιν κληρονόμησε μια λεηλατημένη και σαστισμένη χώρα από ένα ηττοπαθή λαό..», είχε επισημάνει σε παλιότερη συνέντευξή του στο Γερμανικό περιοδικό Ντερ Σπίγκελ, για να συμπληρώσει: «..κατόπιν κάθε εξουσία συγκεντρώθηκε γύρω από αυτόν..»

Ο Σολζενίτσιν ήταν ο πρώτος Ρώσος διανοούμενος του 20ου αιώνα που τόλμησε να πει πως « μόνο η εθελοντική και συνειδητή αποδοχή από ένα λαό του σφάλματός του μπορεί να εξασφαλίσει την επούλωση του έθνους του. Αντιθέτως, οι αδιάκοπες παρατηρήσεις από το εξωτερικό είναι αντιπαραγωγικές».

Καταλυτική ήταν η στάση του, όταν το 1998, έτος κατάρρευσης για την άλλοτε οικονομικά πανίσχυρη Ρωσία, αποφάσισε να γράψει το βιβλίο «Η Ρωσία σε κατάρρευση». Η τότε κυβέρνηση Γιέλτσιν, αποπειράθηκε να τον τιμήσει με το ανώτατο κρατικό βραβείο, αλλά αυτός αρνήθηκε λέγοντας: «Δεν μπορώ να δεχθώ βραβείο από μια κυβέρνηση που οδήγησε τη χώρα στην καταφρόνια και στο χάος».

Η πνευματική και πολιτική κληρονομιά που αφήνει στην ανθρωπότητα ο Σολζενίτσιν δεν είναι απλώς και μόνο μία αόριστη υπόμνηση ελευθεροφροσύνης. Στο δίτομο έργο του, «200 χρόνια μαζί», ο Σολζενίτσιν, ήταν σαφής: «…Κάθε λαός πρέπει να απολογείται ηθικώς για όλο του το παρελθόν, συμπεριλαμβανομένου και του παρελθόντος που είναι ντροπιαστικό, να απολογείται κατανοώντας το…. Να απολογείται όχι ενώπιον των άλλων λαών, αλλά ενώπιον της συνείδησης του και του Θεού… Όπως και μεις οι Ρώσοι πρέπει να απολογηθούμε για τους αδίστακτους εμπρηστές-χωρικούς, τους τρελλούς επαναστάτες-στρατιώτες, τους βάρβαρους ναύτες…»

«Μοναδική» ήταν και η αντίδραση του όταν ο ρεπόρτερ του Ντερ Σπίγκελ του ευχήθηκε «Χρόνια Πολλά και Δημιουργικά»:

-«Όχι, όχι. Μη το κάνετε..Αρκετά…»

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: