jump to navigation

Σαν αμάξι που πάει με όπισθεν ταχύτητα Σεπτεμβρίου 7, 2008

Posted by mariandr in DIETHNIS POLITIKI, Ελληνισμός στον Κόσμο, Ελληνική Διπλωματία, Ματωμένα Χώματα, Μνήμες του λαού μου, Ομογένεια, Παλαιά κείμενα του 2005.
trackback

Λημεριώτες και Λημεριώτισσες, Καλό Φθινόπωρο!

Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε «ο πόλεμος στον Καύκασο’, το μυαλό μου λειτουργούσε σαν αμάξι που πάει με όπισθεν. Μνήμες, εικόνες , λέξεις, συναισθήματα, όλα με καλωσόριζαν ξανά πίσω στο 2005, όταν «πήγα αποστολή’ στην Ουκρανία και στη Γεωργία. Έψαξα στο αρχείο και βρήκα τα κείμενα που είχα γράψει τότε όταν επέστρεψα από το ταξίδι εκείνο, και σας τα παρουσιάζω . Δημοσιεύθηκαν σε συνέχειες, στην Απογευματινή του Σαββάτου. Έχει ενδιαφέρον το πώς , πόσο , τί, ποιοι, «εμφανίζονταν» σε μένα που πήγα για πρώτη φορά στη ζωή μου «σε εκείνα τα μέρη» ,αλλά και πώς, μέσω των κειμένων μου στους αναγνώστες της εφημερίδας, και κυρίως, έχει ενδιαφέρον το πώς «εβλεπα» τότε, το ζήτημα των «δυνάμεων» και των ‘αγωγών» στην «περιοχή», αλλά και πώς έγραφαν μέσα μου άνθρωποι , άνθρωποι «¨εξόριστοι στο σήμερα’, όπως με γλυκειά πίκρα γράφω στο τέλος , μα άνθρωποι κι αυτοί… Στο τέλος -τέλος, έχει ενδιαφέρον αυτό που ο κάθε Λημεριώτης από σας θα βρει ενδιαφέρον για εκείνον και μόνο,  στις παρακάτω ιστογραμμές.. .

Αποστολή: ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ

ΜΟΣΧΟΛΙΒΑΝΑ

Δεν τα πήγαινα ποτέ καλά ούτε με αυτούς που ανάβουν μοσχολίβανα για τον Ελληνισμό ούτε με αυτούς που τον ειρωνεύονται κι αναρωτιούνται τάχα άδολα κι όλο απορία, «μα τι σημαίνει άραγε αυτή η λέξη». Οι πρώτοι μου προξενούν ύπνο γιατί το μοσχολίβανο είναι μυρωδάτο και σαφώς επιβεβλημένο στη μνήμη αυτών που μάτωσαν για να αναπνέουμε εμείς σήμερα ελεύθερα, αλλά άμα βάλεις παραπάνω απ όσο πρέπει «κοιμάσαι»=επαναπαύεσαι στις προγονικές δάφνες. Κι οι δεύτεροι, που έχουν τον εφιάλτη ότι ο Ελληνισμός σχετίζεται με τον εθνικισμό, μου προξενούν βαθύτατο οίκτο, γιατί , επιμένοντας συνειδητά να υποτιμούν την παγκοσμιοποιητική δύναμη του Ελληνισμού, είναι καταδικασμένοι από τις Μοίρες να κυνηγούν χίμαιρες που αργότερα γίνονται Σκύλες της μυθολογίας και τους καταβροχθίζουν. Όταν λοιπόν μου ανακοινώθηκε ότι θα ακολουθούσα μαζί με άλλους συναδέλφους, την αποστολή του Υφυπουργού των Εξωτερικών και των συνεργατών του στην Ουκρανία και στη Γεωργία «για να ενημερωθούμε για την κατάσταση των Ελλήνων εκεί», «δαγκώθηκα».Ήξερα για τους ‘Έλληνες της Μαριούπολης που ο Στάλιν έστελνε στο απόσπασμα όταν τολμούσαν να πουν ότι είναι από τη «Μαριούπολη» κι όχι από το «Ζντάνοφ», όπως το θελε εκείνος, γιατί «Μαρία=Θεοτόκος, άρα το «όπιο το λαού». Ήξερα για τη Τσάλκα «του 1993» και την επιχείρηση του «χρυσόμαλλου δέρατος», που στήθηκε για να απεγκλωβίσει τους εναπομείναντες Έλληνες. Χρειαζόταν στ αλήθεια «ένα ταξίδι ακόμα» για να ενημερωθεί κι ο Υφυπουργός και μεις κι ο καθένας για αυτονόητα κι οφθαλμοφανή; «225 χρόνια από την ίδρυση της Μαριούπολης», θα διάβαζα αργότερα στα κείμενα των Ελληνικών Συλλόγων της Ουκρανίας. Και τα χρόνια εκείνα των πόλεων της Φαναγόρειας, του Παντικαπαίου, της Θεοδόσιας, τα χρόνια από τον 6ο πΧ αιώνα μέχρι τον 13ο, που οι Έλληνες της Κριμαίας «έγραφαν» ιστορία, πού πήγαν; Τι κερδίζουμε και τι χάνουμε τοποθετώντας την Ελληνική ιστορία της Κριμαίας και της Αζοφικής διά παρθενογενέσεως «στα χίλια επτακόσια τόσο..» διαγράφοντας το πριν και κρύβοντας την αλήθεια από τα σχολικά εγχειρίδια: η Ελληνική παρουσία στην Κριμαία ξεκινά στις αρχές του 6ου πΧ αιώνα.

Ανταλλάσσοντας την πρώτη χειραψία με τον Υφυπουργό, τον Τάκη Σκανδαλάκη, «είδα» στο βλέμμα του με μεγάλη μου ανακούφιση, ότι δεν είχε καμία διάθεση να πάει και να γυρίσει «από κει» ομολογώντας σαν άλλος Σεφέρης « ήμουν κι εγώ στον πόλεμο τοξότης. Το ριζικό μου, ενός ανθρώπου που ξαστόχησε». Μόνο να «ξαστοχήσει», όπως φάνηκε στη συνέχεια, δεν ήταν αποφασισμένος. Στο σημείο αυτό να πω, πως ο δημοσιογράφος που ταξιδεύει «σε αποστολές», έχει το ευλογημένο-στο βαθμό που το νιώθει βέβαια-όσο και σπάνιο προνόμιο, να ζει για λίγες μέρες –και οφείλει να το πράττει- «αδελφωμένα» με την ομάδα του, την όποια ομάδα όπου συμμετέχει. ¨Όταν πας να μιλήσεις «για τον Ελληνισμό» και να «γνωρίσεις τον Ελληνισμό», δεν πας με κομματική ταυτότητα. Πας ως Έλληνας. Και, είναι πολύ νωρίς ακόμα «να δώσω την είδηση», γιατί ορισμένες επιτυχίες φανερώνονται συν τω χρόνω και το ταξίδι αυτό έγινε μόλις πριν 20 ημέρες, αλλά νομίζω ότι, τουλάχιστον υπό αυτήν την έννοια, η αποστολή μας ήταν άκρως επιτυχής: ήταν από τις σπάνιες φορές που ως δημοσιογράφος δεν κατέγραψα «κομματισμό» αλλά «έγνοια». Η ομιλία του Έλληνα Υφυπουργού στο Πανεπιστήμιο Μαριούπολης του οποίου αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας, δεν σε βύθιζε σε ύπνο, γιατί έβαζε το μαχαίρι στο κόκκαλο: «…οι ομογενείς, αν εργαστούν μεθοδικά κα ι με την κατάλληλη αρωγή από το Εθνικό Κέντρο, θα είναι οι τελευταίοι που θα φοβηθούν τους κινδύνους από τη νέα τάξη πραγμάτων, την παγκοσμιοποίηση και την αφομοίωση, γιατί είναι συνεχιστές του αρχαίου πολιτισμού…που έχει διαχρονικότητα κι αδελφώνει τους λαούς….τα προβλήματα ωστόσο της Ομογένειας διαφέρουν: είναι άλλα τα αιτήματα τρων μεταναστών, κι άλλα τα αιτήματα των ομογενών τρίτης και τέταρτης γενιάς…» τόνισε ο Σκανδαλάκης πιάνοντας ομολογουμένως, από την πρώτη μέρα αποστολής την άκρη του νήματος γιατί τα δικαιώματα των Ελλήνων της Ουκρανίας –και της Γεωργίας- ούτε αρχίζουν ούτε τελειώνουν ούτε και συνίστανται (μόνο) στο: «θέλουμε να έρθουμε στην Ελλάδα». Κάτι τέτοιο είναι συρρίκνωση και μιζέρια του Ελληνισμού. Αντίθετα, «η κοινωνική αναγνώριση των ομογενών εκεί όπου ζουν και η προάσπιση της πα΄σης φύσεως δικαιωμάτων τους ως Ευρωπαίων πολιτών ή ως πολιτών τρίτων χωρών, με τη δημιουργία θεσμών για την ενίσχυση των σχέσεων της ομογένειας με τη γενέτειρα, αυτό είναι η αταλάντευτη πολιτική μας», διατράνωσε ο Υφυπουργός και καλά έκανε.. Ο ελληνισμός της διασποράς και ειδικά αυτός της πρώην ΕΣΣΔ, πρέπει με κάθε θυσία να παραμείνει εκεί, θεριεμένος κι ελεύθερος, συνεχιστής κι οραματιστής το Οικουμενισμού σε πείσμα των γενοκτονιών, των κατοχών, των ιερόσυλων και των κοντόφθλαμων ηγετών παρωχημένων κι αποτυχημένων πολιτικών συστημάτων.

Η «λογική» , απαντούν κάποιοι, λέει πως , στη Μαριούπολη, στην πόλη των 600.000 κατοίκων αλλά και των 92.000 Ελλήνων, με τη βαριά μεταλλουργική βιομηχανία, όταν ο καρκίνος μεταξύ των εργατών θερίζει, οποιοσδήποτε θα ήθελε να «φύγει». «Λέει» ακόμα, πως όταν η οικονομική κατάσταση είναι τέτοια μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ είναι τέτοια , ώστε να θεωρείται πλούσιος ένας που έχει μηνιαίο εισόδημα 400 και 500 ευρώ (αν κάνουμε τον υπολογισμό με βαση το δικα μας νόμισμα), τότε βεβαίως οι Έλληνες δεν έχουν λόγο να ζουν εκεί, «τιμωντας τα 225 χρόνια από την εγκατασταση τους εκεί, στα 22 χωριά της Μαριούπολης» και σκορπώντας πολύτιμα λεφτά και χρόνο για «τη Μέγκα Γιορτή», σαν αυτήν που διοργανώθηκε στο Ελληνικό χωριό Στάριϊ Κριμ.

Υπάρχει όμως και η λογική «των άλλων». Είναι αυτή που δεν συγχωράει «το φευγιό» χάριν ενός «ειδικού δελτίου ταυτότητας για τον επαναπατρισμό στην Ελλάδα», όταν ακριβώς δεκάδες πρόγονοι του έλληνα της Αζοφικής έχουν χύσει το αίμα τους από τα σπαθιά Τατάρων, Οθωμανών, Σταλινικών, Ναζιστών. Όταν , στο Μαλινογιανισόλ, όπου οι κομμουνιστές γκρέμισαν πριν ογδόντα χρόνια την Ελληνορθόδοξη Εκκλησία και κεί ακριβώς, ογδόντα χρόνια μετά μπαίνει ο θεμέλιος λίθος του Αγίου Θεοδώρου, κανείς Έλληνας της περιοχής δεν μπορεί να προδώσει εκείνη την πατρίδα και να επιδιώκει να φύγει. Όταν σήμερα η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων Ουκρανίας μετρά 93 συλλόγους και 110 δασκάλους της Ελληνικής, τότε, απλούστατα,το πρόβλημα της επιβίωσης των Ελλήνων της Ουκρανίας που συγκινούνται και παραπονούνται πως η Ελλάδα τους θεωρεί ξένη σπορά κι όχι Ελληνική, δεν λύνεται με μια νομοθεσία για τον επαναπατρισμό τους. Λύνεται με την «λελογισμένη» πίεση προς την Ουκρανική κυβέρνηση και με την έμπρακτη υλική και ηθική στήριξη των Ελλαδιτών, ώστε να παραμείνουν εκεί όπου γεννήθηκαν , ελεύθεροι και ίσοι μεταξύ ίσων, μεγαλουργώντας σε κάθε τομέα της ζωής, και μιλώντας είτε τη διάλεκτο τη ρωμαίϊκη είτε την ουρούμικη.

Η αλήθεια είναι πως, αν αφεθείς στο «βαθύ» βλέμμα των γερόντων και των γεροντισσών που ζουν στα χωριά της Αζοφικής , σαν το βλέμμα αυτών που στέκονταν με τα φτωχικά τους κοστούμια και τις τριμμένες μπόλκες μιας άλλης εποχής μπρος στο Σταυρό που υψώθηκε στη λασπερή αλάνα του Μαλινογιανισόλ, εκεί όπου μπήκε η «πρώτη πέτρα¨για το ναό του Αγίου Θεοδώρου, θα αντιληφθείς με την πρώτη πως μόνο να φύγουν ο άνθρωποι αυτοί δεν έχουν διάθεση από κει. Είναι ένα βλέμμα θλίψης, περηφάνειας, νοσταλγίας, θύμησης, πόνου, χαράς , αξιοπρέπειας. Βλέμμα ταξιδιάρικο , και για αυτό 100% Ελληνικό. Βλέμμα «ικανοποίησης», αυτών που αξιώθηκαν να ξαναδούν εκκλησιά να στήνεται «για αυτούς». Συνδυασμός συναισθημάτων απίστευτος όσο και κουραστικός για αυτούς «που τα είδαν όλα» τόσο κουραστικός, που να κάνει το γέροντα με τα δακρυσμένα μάτια να αρκείται στο να σε φιλά όταν τον πλησίαζες, χωρίς να σε «πνίγει», όπως ίσως θα νόμιζες από τα παράπονα: ας το πούμε απλά. Οι άνθρωποι αυτοί και τα παιδιά τους, κρατούν πάντα Θερμοπύλες. ΟΙ ελληνικοί χοροί τους , η φιλοξενία και το φιλότιμό τους, ένα μόνο «μείον» σου δημιουργούν που σου σφίγγει το στομάχι: στη μετακομμουνιστική Ουκρανία, το πρόβλημά τους είναι κατά 90% οικονομικό. Το δικό μας πρόβλημα, εδώ στην Ελλάδα; Να βρούμε το τις πταίει και τι μπορεί να γίνει.

(ΕΠΟΜΕΝΟ ΣΑΒΒΑΤΟ στην Α): Αίτια κι ευθύνες για τις δοκιμασίες των Ελληνικών κοινοτήτων στην Ουκρανία . Η περίπτωση του Σαρντανά και της Γιάλτας. Το ξέσπασμα της Όλγας.

Για το τις πταίει, η απάντηση δεν είναι ιδαιτέρως δύσκολη. Καταρχάς, φταίνε τα 75 χρόνια κομμουνισμού, που αφαίρεσαν κάθε δυνατότητα αυτενέργειας και ανάπτυξης σκέψης από τους πολίτες, πολύ περισσότερο από τους έλληνες που δεν επιτρεπόταν να διδάσκονται καν τη γλώσσα τους ελέω «πατερούλη» Στάλιν. Η διάσταση αυτή του όλου προβλήματος είναι πολύ περισσότερο ορατή στη Γεωργία απ΄ό,τι στην Ουκρανία, όπως θα εξηγήσω παρακάτω. Δεύτερον, φταίχτης είναι και το Ελληνικό κράτος, που αντιμετώπιζε τον Ελληνισμό της πρώην ΕΣΣΔ σαν «παραπαίδι» που του δινε μπουναμά κάθε Πρωτοχρονιά. Για το συλλογικό ασυνείδητο του Ελληνικού κράτους, «ελληνισμός διασποράς» ήταν ανέκαθεν «ο Ελληνισμός της Αμερικής και της Αυστραλίας». Κανείς δεν προβληματιζόταν για το εφικτό της διατήρησης της Ελληνικής παρουσίας στην Αζοφική μετά από χρόνια δυσβάσταχτης πολιτικής καταπίεσης. Όποιος το έπραττε, αντιμετωπιζόταν ως «πατριδοκάπηλος εθνικιστής με αντικομμουνιστικό μένος». Τα σαρδόνια χαμόγελα των «εξισορροπιστών» άρχισαν να αχνοφαίνονται μόνο το 2000, όταν η Γαλίνα Ζαχάροβα εξέδωσε το βιβλίο «Η Τραγωδία της Μαριούπολης» προσπαθώντας να καταγράψει τον αριθμό των χιλιάδων χαμένων από τον Στάλιν Ελλήνων. Όσο για το ενοχλητικό «παιχνίδι των Αμερικανών στην Ουκρανία και σ΄όλη την πρώην ΕΣΣΔ», μπορεί ο κύριος Γιουστσένκο να «βγήκε» να έκανε την χρώματος πορτοκαλί επανάσταση του με την έμμεση πλην σαφή αμερικανική υποστήριξη, αλλά , είτε μας αρέσει είτε όχι, την πρωτοβουλία δημιουργίας του περίφημου Ιατρικού Διαγνωστικού Κέντρου της Μαριούπολης που εγκαινίασε ο Καραμανλής το 2003, την είχε ο πρόεδρος του Συμβουλίου Αποδήμου Ελληνισμού , Άντριου Άθενς. Αν ο επιλεκτικός μας αντιαμερικανισμός λειτουργεί ανασταλτικά στην ικανότητά μας να αντιλαμβανόμαστε ποιοι δίνουν τα λεφτά, τότε καλά θα κάναμε να κτίζαμε εμείς οι Ελλαδίτες το Ιατρικό Κέντρο της Μαριούπολης. Αλλά η δική μας , «ελλαδίτικη» συμμετοχή, ήταν μηδαμινή. Μπορεί επίσης να ακούγεται κομματικό ή «στημένο», αλλά ο Λαζαρένκο, ο διευθυντής του Κέντρου, με παρότρυνε να σημειώσω στο μπλοκάκι μου πως «η κυβέρνηση Καραμανλή δείχνει πως αντιλαμβάνεται καλύτερα τα προβλήματά μας». Καμία αντίρρηση ότι μπορεί να μου το είπε επίτηδες. Πάντως το είπε. Όπως επίσης, είμαι υποχρεωμένη να καταθέσω τα λόγια της Αλεξάνδρας Προτσένκο, της Προέδρου της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων Ουκρανίας, που με το αδιάλειπτο χαμόγελο, το ετοιμόλογο του χαρακτήρα της και το …εντυπωσιακό της εκτόπισμα, σε ανάγκαζε να την ακούσεις προσεκτικά: «δεν είπα ποτέ ότι η Ελλάδα δεν μας στηρίζει. ‘Έχετε δίκιο, ούτε η Ελλάδα είναι πλούσια. Αλλά δεν γράφουμε μόνο λογοτεχνία και μουσική. Χρειαζόμαστε επενδύσεις και θα δείτε πώς θα μεγαλουργήσουμε εδώ άμα βάλουμε μπρος τις επενδύσεις».

Τρίτος φταίχτης, είναι η διαφθορά. Στο μετακομμουνιστικό σύστημα, η τοπική μαφία έκανε –και κάνει καλά τη δουλειά της. Να το πούμε διαφορετικά; Αντί πόσου και ποίου τιμήματος μπόρεσαν κάποιοι, όχι απλώς μη Έλληνες, αλλά μισέλληνες, να επαναπατριστούν στην Ελλάδα, έχοντας δήθεν αποδείξει την «ελληνική τους συνείδηση»-αλήθεια, πώς μετριέται νομικά και ηθικά αυτή;- την ώρα που άλλοι, πραγματικοί, αλλά ενδεείς «και χωρίς μέσο» Έλληνες, ξέμειναν κι απέμειναν πίσω, και που από το υστέρημά τους, έφτιαχναν ψωμιά «κεντημένα» με αμύγδαλα και έραβαν με μεράκι και φαντασία παραδοσιακές στολές για να δείξουν τη φιλοξενία τους στον Υπουργό υπενθυμίζοντάς του ότι είναι Έλληνες , λες και απολογούνταν γιατί πίστευαν ότι ίσως δεν το είχαν υπενθυμίσει και επισημάνει επαρκώς.

Yπάρχει όμως και κάτι που αφορά τη νέα γενιά των Ελλήνων της Ουκρανίας. Αυτή η γενιά πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα πώς θα πορευτεί στο ουκρανικό πολιτικοκοινωνικό γίγνεσθαι προς όφελος της επιβίωσής της εκεί. Η τυχόν ευθύνη για ενδεχόμενα «ατοπήματα» βαραίνει την ίδια , και πρόκειται για μια ευθύνη που ουδεμία σχέση έχει με λάθη και παραλείψεις Ελλαδικών κυβερνήσεων. Εξηγούμαι: με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, αλλά και ειδικότερα, με την αποτυχία του πραξικοπήματος το 1991 στη Μόσχα, η Ουκρανία, αντελήφθη ευφυώς πως έπρεπε να κηρύξει την ανεξαρτησία της-πράγμα που έκανε-ισορροπώντας μεταξύ ΗΠΑ-ΕΕ και Ρωσίας. Η πολιτική μοίρα για τη χώρα λοιπόν δύσκολη:Η αμερικανική επιρροή στην Ουκρανία (εστάλη ουκρανικός στρατός στο Ιράκ)σήμαινε και σημαίνει πίεση της Ουκρανίας προς τη Ρωσία, που με τη σειρά της , μπορούσε και μπορεί να «μπλοκάρει» την εισαγωγή φυσικού αερίου στους Ουκρανούς. Στις πρόσφατες εκλογές, βασικοί αντίπαλοι ήταν ο φιλορώσος Γιανούκοβιτς, και ο φιλοδυτικός Γιούτσενκο. Ο λαός ψήφισε τελικά τον δεύτερο, με την ελπίδα ότι θα ξεμπερδέψει οριστικά με την ολιγαρχία των λίγων πλουσίων που έχουν τον έλεγχο σε ορυχεία και εργοστάσια από την εποχή του κομμουνισμού και με τη σιγουριά ότι μετακομμουνιστικά, η νομενκλατούρα των ολίγων θα θαφτεί στην ιστορία και οι πολλοί θα βρουν κι αυτοί δουλειά και καλύτερο βιοτικό επίπεδο. Δεν πρόλαβε όμως καλά -καλά η διεθνής κοινότητα να συγχαρεί την Ουκρανία για την «πορτοκαλί της επανάσταση», και έγινε γρήγορα αντιληπτό πως και ο Γιουστένκο, άλλοτε μεγαλοτραπεζίτης στην κομμουνιστική περίοδο, έκανε κι αυτός ύποπτες κινήσεις φυγής κεφαλαίων προς τις ευρωπαϊκές τράπεζες, ενώ η «πανέμορφη» και «φρέσκια» «κολλητή» του Γιουστένκο, η Τζούλια Τιμοσένκο, αποκαλυπτόταν πως είχε συμμαχήσει με ολιγάρχες «μοιράζοντας» λεφτά από υπό παράνομες συνθήκες αγοραπωλησίες αγαθών (πχ φυσικού αερίου) με τη ρωσική ολιγαρχία. Η νέα γενιά της Ουκρανίας, τα γνωρίζει όλα αυτά πολύ καλά, και συνεπώς, είναι δική της ευθύνη, να μην εγκλωβιστεί πολιτικά διαδηλώνοντας υπέρ/κατά του «φιλορώσου» και του «φιλοδυτικού», αλλά να εργαστεί με μεθοδικότητα για την ευρωπαϊκή της ένταξη που τόσο επιθυμεί, διεκδικώντας διαφάνεια και παγίωση δημοκρατικών θεσμών στην πατρίδα της, ώστε να προχωρήσουν ουσιαστικά μεταρρυθμίσεις. Ρεαλιστικά μιλώντας, πώς θα επιβιώσει ελληνική κοινότητα στην Ουκρανία, όταν η διαφθορά κυριαρχεί ακόμα και όταν η βιομηχανική παραγωγή έχει πέσει κατά 50% σε τέσσερα χρόνια; Η πεμπτουσία της δημοκρατικής άνοιξης των λαών το Καυκάσου και των Ελλήνων της Αζοφικής και της Κριμαίας, δεν έρχεται με επιφωνήματα θαυμασμού για το ότι η κάθε Τιμοσένκο (που γνώρισε και τα σίδερα της φυλακής λόγω οικονομικών σκανδάλων το 2001), έκανε έναν ονειρεμένο γάμο για την κόρη της, παντρεύοντάς την με βρετανό ντι-τζέϊ . Αν αυτό είναι/γίνει το «δυτικό» πρότυπο πολιτικής δράσης για το σημερινό 25χονο Ελληνόπουλο της Ουκρανίας, τότε η διαφθορά των ολιγαρχών και η απουσία επενδύσεων στη χώρα αυτή θα είναι φαύλος κύκλος, ανεξαρτήτως «χρώματος» των κυβερνώντων, και όσο για το ενδεχόμενο μιας τέτοιου ύφους και ήθους Ελληνικής παρουσίας εκεί, σίγουρα ευθύνη όσο και ενδιαφέρον δεν θα έχει καθόλου στο μέλλον κανένας Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών.

Τη διάσταση αυτή, δηλαδή του ότι πρέπει να δοθεί διαπαιδαγώγηση και κίνητρο στο νέο έλληνα της Ουκρανίας να παραμείνει εκεί εδραιώνοντας δημοκρατία και συνεχίζοντας τον πολιτισμό του, ο Σκανδαλάκης όχι απλώς «την έπιασε», αλλά ήταν –προς τιμήν του- «ωμός» και λακωνικός ως προς το θέμα: πρέπει να ήμασταν, αν θυμάμαι καλά, λίγο έξω από το χωριό Σαρντανά, που, σε ένα τραπέζι ελληνικό, άρχισαν οι ομογενείς, μαζί με την αξέχαστη φιλοξενία και το τραγούδι τους, να ψιλοπαραπονιούνται για το ότι «πράσινη κάρτα στην Ελλάδα» έχουν όσοι δεν θα πρεπε να χουν και αυτοί που τη δικαιούνται , μόνο να την ονειρεύονται μπορούν. Ο υφυπουργός άκουγε σιωπηλός, αλλά , προσωπικά, διαισθανόμουν ότι ίσως να ξέσπαγε μπόρα , καθότι, τα μάτια του Υφυπουργού που γυάλιζαν, έμοιαζε προμήνυμα: «επιδιώκουμε τη λύση των προβλημάτων σας και για αυτό ταξιδέψαμε ως εδώ. Εμείς εισηγηθήκαμε ένα νέο νόμο για το Συμβούλιο Αποδήμου Ελληνισμού (ΣΑΕ)και σας καλούμε , όλους τους Ελληνικούς Συλλόγους να τον διαβάσετε και να μας πείτε αν θέλετε ή όχι δημιουργία ξεχωριστής περιφέρειας ΣΑΕ για τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ. Παλεύουμε για την επανένταξη των επαναπατριζόμενων στο πολιτικοκοινωνικό σύστημα και υλικά σας στηρίζουμε και προσωπικά θέλω να σας πω ότι περιμένω με περιέργεια και λαχτάρα να δω αυτά τα λίγα που σας στέλνει με αγάπη η Ελλάδα πού και πώς θα τα δαπανάτε για το καλό των παιδιών σας». Κράτησα την αναπνοή μου να δω την αντίδραση των ομογενών. Δεν είναι εύκολο σε ανθρώπους κατατρεγμένους 80 χρόνια, με συναισθηματισμό άκρατο και ορθολογισμό περιορισμένο, και με δημοκρατική και πολιτική σκέψη «κολλεκτιβοποιημένη» και εγκλωβισμένη στο σπήλαιο που περιγράφει ο «άπαικτος» παππούς μας Πλάτων, να μιλήσεις στη γλώσσα που επέλεξε ο Σκανδαλάκης και που εξέφραζε βεβαίως, όλους εμάς τους συνταξιδιώτες του από το ελλαδικό κέντρο’. Για λίγα λεπτά κοντοστάθηκαν αμήχανα. Όταν μετά σηκώθηκαν και τον αγκάλιασαν, κατάλαβα ότι το Ελληνικό πνεύμα , σε όποια χώρα κι αν παλεύει να αναπνεύσει, κι αν ακόμα το βάλουν σε κώμα, αυτό ανανίπτει. Βέβαια, δεν είχα υπολογίσει εκείνη την ώρα, το ξέσπασμα της Όλγας, της δασκάλας. Τα λόγια της με τσουρούφλισαν, εκεί , έξω από το ναό του Αγίου Γεωργίου στο Σαρντανά, και για κακή μου τύχη, ο γιατρός κι όχι ο Υπουργός Σκανδαλάκης, δεν μπορούσε να παρέμβει να «γιάνει το εγκαυμα», καθώς βρισκόταν εντός του ναού , για τα θυρανοίξια του οποίου, εκατοντάδες κόσμου είχαν συρρεύσει στο δασάκι, εκεί, λίγο πιο πέρα από το ξέφωτο πουχουν οι χωριανοί στήσει μνημείο πεσόντων. ..

Η Όλγα λοιπόν, είναι 30 ετών, δασκάλα στο Σαρντανά Ο παππούς της, παρασημοφορημένος για τη δράση του στον Β Παγκόσμιο. Η γιαγιά της πέθανε στη Σιβηρία αρνούμενη να ποδοπατήσει την εικόνα του Αγίου Γεωργίου όπως της είχαν παραγγείλει οι σύντροφοι της Γκε Πε Ου. Η μάνα της, δασκάλα, όπως αυτή. Στεκόταν δακρυσμένη μέσα στο πλήθος που έδινε πραγματική μάχη συνωστιζόμενο για ‘μια θέση μέσα στην εκκλησιά κι όχι έξω’. Με κοίταζε καθώς μίλαγα με τον τέως πρόξενό μας στα μέρη αυτά, τον κύριο Πέτροβα, ο οποίος, είναι, ειρήσθω εν παρόδω-λίαν προσφιλής στους ομογενείς, για την συνεισφορά του στο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό τους έργο. Μόλις την πλησίασα, αντί για καλημέρα, με κατέκλυσε χείμαρρος λόγων, λόγων Ελληνικών και αιχμηρών σαν την αιχμή του Μακεδονικού δόρατος. Και επειδή το «Μακεδονικό» θέλει επεξήγηση τελευταία, εξηγώ ότι αναφέρομαι στο δόρυ σαν αυτό που φέρνουν στο φως οι αρχαιολογικές ανασκαφές στην «ελληνική επαρχία της Μακεδονίας», για να θυμηθώ την «παραγγελιά» του Νίμιτς.

-« Είσαι δημοσιογράφος, σε παρακολουθούσα από πριν. Να βγεις να πεις ότι εγώ έχω παιδί 8ετών και τα καλοκαίρια έρχομαι στην Πάρο και κάνω διακοπές. Εννιά καλοκαίρια –εννιά χρόνια οι Παριανοί με βρίζουν και με λένε Ουκρανή πόρνη ή Ρωσοπόντια. Είμαι δασκάλα και μπορώ να σου δείξω τα κρυμμένα βιβλία των ελληνικών από το 1920πουχω σπίτι. Δε μου λες, σου δείχνω πόρνη και λιγότερο Ελληνίδα από αυτούς που με βρίζουν στην Πάρο την ώρα που οι ίδιοι έχουν παντρευτεί Αλβανές και βλαστημάνε τα θεία ενώ εμάς εδώ μας πήρε 15 χρόνια για να κτίσουμε το ναό που βλέπεις; Και να σου πω κάτι και για την ιθαγένεια…Εγώ αυτό που θέλω, είναι να γυρίσουν ξανά οι εξορισμένοι το1930 έλληνες από Ουζμπεκιστάν και Καζακστάν στην Κριμαία, πουναι η πατρογονική μας γη και που τη διεκδικούν οι Τάταροι. Καταλαβαίνεις πόσο ευαίσθητοι είμαστε γεωπολιτικά ως κοινότητα Ελληνική; Ακου Ουκρανή πόρνη.. Ο Θεός δε θέλει το άδικο…»

Στη Γιαλτα, όπου πήγαμε αργότερα για τα εγκαίνια της «Ελληνικής Πλατείας» του χωριού, όπου έγινε και η αδελφοποίηση των Δήμων Γιάλτας –Χολαργού, το μάτι μου πήρε και πάλι την Όλγα, να κρατά το παιδί της αγκαλιά με δύο σημαιούλες, μια ουκρανική και μια ελληνική. Χαμογελούσε και κάτι ψιθύριζε στον μικρό της. Εκείνος, γύρισε , κοίταξε προς το μέρος μου, κι έκανε με τα χεράκια του «χωνί» στο στόμα του, φωνάζοντάς μου κάτι. Δεν ακουσα τι, γιατί είχε άνεμο και η φωνή του έσβηνε , μακριά μου καθώς ήταν. Φεύγοντας από τη Γιάλτα, η παιδική αυτή φιγούρα μου κράταγε συντροφιά, κλειδωμένη στις αποθηκευμένες εικόνες όχι του κινητού μου τηλεφώνου, αλλά της ψυχής μου.

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ_ Οι Έλληνες της Γεωργίας _ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΜΕ ΕΝΤΑΣΗ

Λένε πως οι διευκρινίσεις, όσο βαρετές κι αν είναι, επιβάλλονται προς αποφυγή παρεξηγήσεων. Δεν ξέρω ποιος και γιατί θα μπορούσε να παρεξηγηθεί με αυτό που ο δικός μου νους κατέγραψε από το ταξίδι μου στην Ουκρανία ή στη Γεωργία, με δεδομένο ότι καθείς τελικά περιγράφει και καταγράφει «την πραγματικότητα», «έτσι όπως τη βίωσε αυτός». Είναι αυτό που οι Σοφιστές και ο σύγχρονος –παιδί του δυτικού διαφωτισμού- σχετικισμός, ονομάζουν «υποκειμενική αλήθεια». Αλλά και με ειλικρινή αγάπη και σεβασμό στο αναφαίρετο δικαίωμα του κάθε πολίτη του κόσμου να διατηρεί τις απόψεις του, θα ήθελα, να διευκρινίσω, σε κάποιους που μου καταλόγισαν «παρωπίδες» όταν αναφέρθηκα στην ανελευθερία και καταπίεση των Ελλήνων-αλλά και των πολιτών γενικότερα-επί κομμουνισμού στην πρώην ΕΣΣΔ, πως, μαζί με το ηρακλείτειο «τα πάντα ρει», υπάρχει και η «σταθερά» του Πλατωνικού «όντως όντος»: για παράδειγμα, είναι ή όχι «αντικειμενική» , κι όχι «υποκειμενική» αλήθεια πως τη 13η Ιουνίου 1949 εξαπολύθηκε μαζικός εκτοπισμός των Ελλήνων του Καυκάσου στο Ουζμπεκιστάν, στην Κιργισία και στο Καζαkστάν;

Καλύτερη λοιπόν η σιωπή. Άλλωστε, ακόμα και η Ιστορία έχει κεφάλαια ερμητικά κλειστά ή μη αμφισβητήσιμα, γιατί φρίττει στην ιδέα πως μπορεί, αν ανοίξουν ή αν αμφισβητηθούν, να ανακατευτούν τα κόκκαλα πεθαμένων –άθελά τους-πρωταγωνιστών.

Κατά τα λοιπά, ο «άνθρωπος του καθρέφτη» του Ντέϊλ Γουϊμπροοου, μας «καλύπτει» όλους: «…δεν είναι η κρίση της μάνας, του πατέρα ή της γυναίκας σου που έχει σημασία. Η ετυμηγορία που έχει τη μεγαλύτερη σημασία στη ζωή σου είναι αυτή του ανθρώπου που στέκεται στον καθρέφτη σου».

Τον Γουϊμπροου μνημόνευα κάνοντας βόλτα στην πρωτεύουσα της Γεωργίας, Τιφλίδα. Νομίζω πως είναι διδακτικό, για όποιον δυτικό αισθάνεται «βουτηγμένος στα προβλήματα και στα πάσης φύσεως αδιέξοδα» να επισκεφτεί την πανέμορφη από πλευράς φυσικών τοπίων Γεωργία. Σ΄ όποιας κατηγορίας ξενοδοχείο κι αν κοιμηθεί, ακόμα κι αν το δωμάτιό του έχει ραγισμένο καθρέφτη, εκείνος θα δει τον εαυτό του ολόκληρο και γυμνό, διαπιστώνοντας πόσο αχάριστος και «μακριά νυχτωμένος» είναι από την «υποκειμενική(!) αλήθεια» της φτώχειας, της διαφθοράς και της ανασφάλειας που βιώνουν εκεί οι άνθρωποι που έφεραν-στο όνομα της ελπίδας- την «Επανάσταση των Ρόδων» πριν λίγα χρόνια.

Καταρχάς, η Γεωργία(με ορθόδοξο αυτοκέφαλο Πατριαρχείο και το 75% του πληθυσμού της ορθοδόξους) δεν είναι μια «τυχαία χώρα». Από το 1995 ως το 2001, εφήρμοσε με επιτυχία το σταθεροποιητικό πρόγραμμα, ως μέλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Η συνολική επίσης βοήθεια της Παγκόσμιας Τράπεζας στη Γεωργία από το 1992 ως σήμερα, ξεπερνά κατά πολύ τα 680εκατομμύρια δολάρια. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως το ποσοστό ανεργίας ανέρχεται στο 11,5%, στην πραγματικότητα είναι τριπλάσιο. Την περσινή χρονιά, ο μηνιαίος μισθός ενός δασκάλου, ανερχόταν στα 91 λάρι, δηλαδή τα 45 δολάρια. Αν σκεφτούμε δε, ότι , τρία χρόνια πριν, το 55% του πληθυσμού υστερούσε ακόμα και σ αυτό που η ΕΕ ονομάζει «το κατώτατο εισόδημα», δίνεται έτσι μία εικόνα του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων του κράτους αυτού. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, το 2002, το συνολικό ποσό χρηματισμού των αξιωματούχων, είχε συνέπεια την απώλεια εσόδων ύψους 700εκατομμυρίων λάρι από το δημόσιο Ταμείο. Ακόμα και σήμερα, η Γεωργία αυτή είναι η τρίτη κατά κεφαλή αποδέκτρια χώρα ξένης βοήθειας διεθνώς(δεύτερη είναι η Αίγυπτος). Ο συνταξιούχος ωστόσο ομογενής μας στην Τιφλίδα, παίρνει δεκαπέντε δολάρια το μήνα, σύμφωνα με τον Κ Ιορδανίδη, πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γεωργίας, που δηλώνει ότι σε όλη τη Γεωργία σήμερα οι Έλληνες φθάνουν τους 17.000.

Φυσικά, σήμερα , περισσότερο απ΄όσο ποτέ, τα γεωπολιτικά συμφέροντα αποτελούν όρο για την οικονομική βιωσιμότητα κρατών και vice versa. Έτσι, το κράτος αυτό βιώνει σήμερα τις παρατεταμένες διενέξεις πολύ έντονα: η Αμπχαζία, αποσχίστηκε από τη Γεωργία το 1992, υποστηριζόμενη από τη Ρωσία.Η Νότια Οσετία επίσης. Με τους Αμπχάζιους ασχολείται το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ από το 1993, και αναφορικά με την Ελλάδα, αποτελεί πάγια θέση της ότι η ειρηνική επίλυση των διαφορών χάριν της σταθερότητας στη Νότια περιοχή του Καυκάσου, πρέπει να επιτευχθεί στα πλαίσια της γεωργιανής κυβέρνησης και της «γραμμής» των διεθνών οργανισμών. Η Ρωσική Ομοσπονδία του Πούτιν από την πλευρά της, σε ένδειξη καλής θέλησης προς τη Γεωργία, άρχισε να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις του από τη χώρα, αλλά κάθε φορά που ξεσπούν επεισόδια στα σύνορα Αμπχαζίας- Γεωργίας, καταλογίζουν ανεπίσημη ρωσική στήριξη στους Αμπχάζιους.

Ο Πούτιν θεωρεί ότι , έχοντας στα χέρια του τον ενεργειακό κολοσσό Gazprom, από τον οποίο εξαρτώνται οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, μπορεί να πιέζει μέσω Αμπχαζίας και Ν Οσσετίας τις ΗΠΑ, που και αυτές με τη σειρά τους, επιδιώκουν τον εκδημοκρατισμό όλων αυτών των κρατιδίων, αφού η Γεωργία, είναι ο ενεργειακός διάδρομος του Καυκάσου, τον έλεγχο του οποίου επιδιώκουν. Απλούστερα, επιδιώκουν να διασφαλίσουν μεταφορά φυσικού αερίου και πετρελαίου στη Δύση από την Κασπία, ενώ, συγχρόνως, ο Πούτιν «τρέμει» την περαιτέρω αμερικανική «επέλαση» στην ανατολική Γεωργία, όπου γίνονται έρευνες υδρογονανθράκων.

Ποιο ρόλο παίζουν οι Έλληνες μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον;

Όσο κι αν αυτό «πονάει», είναι ωστόσο αληθές ότι οι περισσότεροι έλληνες της Γεωργίας έχουν ήδη μεταναστεύσει στη Ρωσία φοβούμενοι τη βία ( την ημέρα που εμείς φθάσαμε στην Τιφλίδα, οι αξιωματούχοι απολογήθηκαν για κάποιες αλλαγές στις προγραμματισμένες συναντήσεις του Υφυπουργού κ. Σκανδαλάκη με κυβερνητικά στελέχη, «λόγω ξαφνικών επεισοδίων στα σύνορα με τη Νότια Οσετία, που οδήγησαν σε τεταμένη ατμόσφαιρα και έκαναν τις ΗΠΑ να παρέμβουν, ζητώντας από τη Ρωσία να δείξει αυτοσυγκράτηση». Η τελευταία ζητούσε από τη Γεωργία να αναγνωρίσει την Ανεξάρτητη Δημοκρατία της Οσσετίας. ..

Επίσης, εγκατέλειψαν τη Γεωργία για «αναζήτηση δουλειάς» και μην αντέχοντας τη διαφθορά και τις τοπικές συγκρούσεις. Είναι πολύ σημαντικό ότι πέρυσι , στη διάσκεψη Κορυφής στην Κωνσταντινούπολη, το ΝΑΤΟ αποδέχθηκε πως επιβάλλεται η παρουσία του στον Καύκασο, αλλά αμφισβητώ ότι οι εναπομείναντες Έλληνες νιώθουν ασφαλέστεροι με αυτήν την εξέλιξη. Για τους πιο μορφωμένους της Τιφλίδας, η υπόθεση του εκσυγχρονισμού της χώρας –η οποία ειλικρινά επιθυμεί την ενεργό συμμετοχή της στο πολιτικοκοινωνικό γίγνεσθαι της Δύσης –και η εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας, είναι όνειρο και συνειδητός στόχος μαζί. Αλλά για ομογενείς της περιφέρειας,λιγότερο ευνοημένους οικονομικά και μορφωτικά, πιθανό λέξεις όπως «εκσυχγρονισμός»», «ΝΑΤΟ», «προσαρμογή», να είναι άγνωστες για αυτούς ,και γι αυτό ακατανόητες.

Ποιες είναι λοιπόν οι προτεραιότητες του Ελληνικού κράτους ,έτσι όπως τις εξέφρασε ως εκπρόσωπός- του ο έλληνας Υφυπουργός στον Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων της Γεωργίας;

-Όσο κι αν ακούγεται σκληρό, επέμεινε –με διορατικότητα από ένα σημείο και μετά, γιατί ο εκδημοκρατισμός των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών είναι δρόμος επίπονος, μακρύς, αλλά και αναπόφευκτος, και γι αυτό μονόδρομος- στο ότι πρέπει να παραμείνει η νεολαία ελληνικής καταγωγής στον τόπο που γεννήθηκε. Ξεκαθάρισε ότι επιταχύνεται η έκδοση των ειδικών δελτίων ταυτότητας για τους ομογενείς, ενώ, αναφορικά με τα στεγαστικά προγράμματα για τους παλιννοστούντες, τόνισε ότι προ επτά μηνών συμπληρώθηκε ο αριθμός των 35000 αιτήσεων για το πρόγραμμα που είχε συμφωνηθεί στη Βουλή και από του χρόνου θα υπάρξει νέο πρόγραμμα.

Το ζήτημα της διατήρησης και συνέχισης της Ελληνικής Παιδείας στην κοινότητα των ομογενών καθώς και ο παράγοντας «Ορθοδοξία», απασχόλησαν επίσης τον Υφυπουργό, κάτι αυτονόητο βεβαίως, αφού, για τους απανταχού της γης Έλληνες, γλώσσα και θρησκεία είναι ο συνδετικός κρίκος της αλυσίδας που λέγεται «ελληνισμός».

(ΕΠΟΜΕΝΟ ΣΑΒΒΑΤΟ στην Α: ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ_ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΙΦΛΙΔΑΣ _ΤΣΑΛΚΑ: η «ματωμένη»ιστορία)

«Αν τα χάσματα ήταν αγεφύρωτα, δεν θαχε δρόμο η Ελλάδα να περάσει»,ήταν η φράση με την οποία ο αείμνηστος Π. Κανελλόπουλος επέλεξε να κατευοδώσει τον Γ Παπανδρέου στο τελευταίο του ταξίδι, και, στοιχηματίζω ότι την άκουσαν πολύ καλά τα συγκεντρωμένα για την κηδεία πλήθη. Με συγκίνηση θυμήθηκα αυτή τη ρήση όταν είδα τον Έλληνα Υφυπουργό Εξωτερικών να δωρίζει στον πρύτανη του Ινστιτούτου Κλασσικών, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Τιφλίδας, τον κύριο Ρισμάγκ Γκορντετζιάνι, μια μικρή ασημένια σύνθεση: ένα πλοίο με φουσκωμένα πανιά που διασχίζει τη θάλασσα. Στο πέρασμα δεκαετιών, με προβλήματα και δοκιμασίες, από την «Αργώ», τον ελληνικό σύλλογο της Ουκρανίας ως το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών στην Τιφλίδα, το αιώνιο ελληνικό καραβάκι του Υφυπουργού ήταν το σύμβολο της ενότητας του ελληνισμού, αλλά και της ελπίδας και της αισιοδοξίας. Λίγο νωρίτερα, είχε υπογραφεί η ανανέωση της σύμβασης των 35.000 ευρώ, που «επιτρέπει» τη διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσας σε 17 σχολεία δώδεκα διαφορετικών περιοχών της Γεωργίας από 25 δασκάλους.Τα μάγουλα μου είναι κόκκινα από ντροπή αυτήν τη στιγμή, αλλά το ομολογώ: παράτησα για λίγα λεπτά το δημοσιογραφικό μου μπλοκάκι και «ξεχάστηκα» στη βιβλιοθήκη του Ινστιτούτου: έκπληκτη έβλεπα μπροστά μου παλιά ελληνικά βιβλία με απίστευτη σε ευρος θεματολογία. Έπιασα τυχαία στα χέρια μου κάποιο από αυτά: «Η τέχνη της επικοινωνίας στο Βυζάντιο»…

Για το Αυτοκέφαλο Πατριαρχείο της Γεωργίας και τη συνάντηση μας με τον Πατριάρχη Ηλία τον Β, θα ήθελα εκ προοιμίου να πω, ότι είχα σχηματίσει λανθασμένη εντύπωση. Εξηγούμαι: πρέπει να ναι δύο χρόνια, ενδεχομένως παραπάνω, όταν, στην Αθήνα, μαθαίναμε για τη δραματική οικονομική κατάσταση των Χριστιανών της πόλης Πότι. Το 70% του πληθυσμού ήταν κάτω από τα όρια της φτώχειας και θυμάμαι πολύ καλά πόσο άμεσα αντέδρασαν οι χριστιανοί της Πάτρας. Για το λόγο αυτόν μάλιστα, ο επίσκοπος του Πότι, ο κ.Γρηγόριος, είχε αποστείλει στην Ιερά μητρόπολη Πατρών ευχαριστήριο μήνυμα. «Ανακατεμένη» σε πρωτοβουλίες κοινωνικών και ανθρωπιστικών οργανώσεων από τα φοιτητικά μου χρόνια, ακούγοντας συνεχώς από ανθρώπους που ταξίδευαν στη Γεωργία για τη φτώχεια που επικρατεί, δεν ξέρω πώς, αλλά στο μυαλό μου είχε «καρφωθεί» η ιδέα ότι το Πατριαρχείο Γεωργίας, ήταν περισσότερο μια υπόθεση «βιτρίνας» παρά ουσίας. Ήταν για μένα μια «κοινότητα εγκλωβισμένων ανθρώπων» και πέραν τούτου, ουδέν. Είχα πλάσει στο μυαλό μου τον Πατριάρχη ως έναν άνθρωπο καλοπροαίρετο και βαθιά Χριστιανό, αλλά όχι ικανό –λόγω εξωτερικών συνθηκών και μόνο- να βοηθήσει ουσιαστικά το ποίμνιό του εκ των έσω. Τον «έβλεπα» αποκλειστικά αναγκασμένο να απευθύνει μονάχα εκκλήσεις βοήθειας στο εξωτερικό. Τελικά, η προσωπικότητά του είναι τέτοια που δεν σου αφήνει περιθώρια να σκεφτείς ότι με τόσο δυναμισμό, αυτός ο ποιμένας περνά την ημέρα του μέσα στο γραφείο και δεν «τρέχει» από επαρχία σ΄επαρχία, έστω νοερά! Ειλικρινής κι ευθύς σε βαθμό ενίοτε κακουργηματικό για τους κανόνες που επιβάλλει –ιδιαίτερα σήμερα-η πολιτική διπλωματία, σκέφτηκα ότι ο συγκεκριμένος είναι ουκ ολίγον υπολογίσιμος στους πρωταγωνιστές της γεωπολιτικής πραγματικότητας στην ευρύτερη περιοχή.«Σίγουρα τον απασχολεί το επίπεδο ζωής των Χριστιανών και σίγουρα θα πρεπε ναχε γερά επιχειρήματα στη φαρέτρα του κάποιος αν για τον οποιονδήποτε λόγο χρειαζόταν ποτέ να τον αντικρούσει», σκέφτηκα. Για αυτούς τους λόγους, είμαι σίγουρη ότι ο Ηλίας Β δεν έλεγε «λόγια της στιγμής», δεσμευόμενος στον κ.Σκανδαλάκη πως θα στηρίξει τον νεοεκλεγέντα Πατριάρχη Θεόφιλο των Ιεροσολύμων με το ίδιο σθένος με το οποίο δεσμεύτηκε να στηρίξει και τους Έλληνες της Τσάλκας, όπου θα πηγαίναμε την επομένη, και της οποίας το 87% του πληθυσμού είναι Χριστιανοί. Με εμφανή ανησυχία, ο Πατριάρχης Ηλίας Β εξέφρασε τη θλίψη του για το κύμα φυγής των ομογενών, την ίδια στιγμή επισημαίνοντας ωστόσο:«υπάρχει βέβαια ελπίδα να ξανάρθουν…βλέπω ότι δεν πουλούν τα σπίτια τους φεύγοντας από δω…». Και με εύλογη λαχτάρα, κατέληξε: «θέλουμε πάντως ο κάθε μορφωμένος Γεωργιανός, να χει ως δεύτερη γλώσσα τα Ελληνικά»…

ΤΣΑΛΚΑ

«Όλα όσα έγραψα, είναι άχυρα», λέγεται ότι παραδέχθηκε ο Θωμάς Ακινάτης, που αναλώθηκε να γεμίζει σελίδες επί σελίδων με «αποδείξεις» για την ύπαρξη του Θεού μέσω της επαγωγικής λογικής. Νιώθω ότι το ίδιο θα πω και γω με την καταγραφή που κάνω για τους Έλληνες του Καυκάσου, αν δεν αναφερθώ στη μεγάλη πληγή που λέγεται Τσάλκα. Πρόκειται για μία περιοχή 80-100χλ νοτιοδυτικά της Τιφλίδας, όπου, σύμφωνα με τα βιβλία, «υπάρχουν 25 χωριά ιδρυμένα από έλληνες Πόντιους τον 19ο αιώνα». Μέχρι πριν το 1992, ζούσαν εκεί 40.000 Έλληνες σε σύνολο 70.000.Στοιχηματίζω ότι αν γίνει μια έρευνα στην Ελλάδα για το πόσοι γνωρίζουν πού βρίσκεται η Τσάλκα, στα δέκα εκατομμύρια Ελλήνων , αν είμαστε τόσοι, θα απαντήσουν θετικά όχι πάνω από εκατό.Όταν την πρωταντίκρυσα, αν και «δακτυλοδεικτούμενη» συνήθως για τη ψυχραιμία μου «σε στιγμές κρίσεων», τα δάκρυά μου δεν τα πρόλαβα, απλώς προσπάθησα να τα σκουπίσω γιατί σκεφτόμουν ότι θαταν υπό μια έννοια προσβολή σ΄αυτούς που μένουν ακόμα εκεί. Θα το πω έτσι: γιατί στην περίοδο της Μ Σαρακοστής λεει η Εκκλησία ότι κυριαρχεί «χαροποιούν πένθος»; Γιατί μετά το Σταυρό έρχεται η Ανάσταση. Ε, για τους Έλληνες της Τσάλκας δεν ήρθε Ανάσταση ακόμα. Το 1993, με την επιχείρηση «Χρυσόμαλλον Δέρας» , μεταφέρθηκαν αεροπορικώς από το Σοχούμι στην Ελλάδα 1523 Έλληνες γιατί κινδύνευε η ζωή τους άμεσα από τον πόλεμο που μαινόταν. Το πογκρόμ που είχε ξεκινήσει εναντίον τους από τους Σβάνια και τους Ατζάρους και συνοψιζόταν στο τρίπτυχο «εμπρησμοί-βιασμοί-δολοφονίες», είναι άγνωστο στους Ελλαδίτες, αλλά γνωστό στον ΟΗΕ και στην ΕΕ από τον εσμό των επιστολών, με πρώτη-πρώτη αυτήν του Προέδρου του ΣΑΕ , ¨Αντριου Άθενς.

Ακόμα και σήμερα, υπάρχουν ορισμένοι «γνώστες», που , ελαφρά τη καρδία, επικρίνουν την επιχείρηση που οργανώθηκε το 1993 για τον απεγκλωβισμό των τραγικών Ελλήνων, δήθεν στο πλαίσιο της πολιτικής «ο Ελληνισμός να μείνει στις εστίες του και να μην υπερβάλλουμε». Και βέβαια ο Ελληνισμός να παραμείνει στις εστίες του. Αλλά για να μεγαλουργήσει κι όχι για να αυτοκτονήσει. Διάβαζα κάποια δημοσιεύματα που ειρωνευόντουσαν τον νυν πρωθυπουργό, τον Κ Καραμανλή, που «έκανε το δικό του χρυσόμαλλον δέρας» επισκεπτόμενος ως αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης τη Γεωργία. Κατηγορήθηκε δηλαδή για κομματική σκοπιμότητα. Αδυνατώ να αντιληφθώ με την περιορισμένη μου ευφυΐα το γιατί ανακατεύεται μια μυστική και σε εθνικό πλαίσιο τοποθετούμενη επιχείρηση που έσωσε αποδεδειγμένα ζωές, με τις υπαρκτές και ανύπαρκτες κομματικές σκοπιμότητες και το γιατί τέτοια δημοσιεύματα είναι «εθνικά» και όχι μικροκομματικής και μόνο «εμβέλειας» επίσης. Να το πώ αλλιώς; Γιατί δεν πάμε να δούμε ιδίοις όμμασιν, ακόμα και σήμερα, τα 1700 εναπομείναντα γεροντάκια της Τσάλκας, να τα ρωτήσουμε, όχι πως ζούσαν μέχρι πριν τρία χρόνια, αλλά πώς ζουν τώρα; «Δεν πάω τουαλέτα στη διάρκεια του εξαώρου που διδάσκω στα παιδιά», μου είπε ένας έλληνας δάσκαλος, «έλα να την επισκεφθείς να πάρεις απάντηση στο γιατί», μου πε με πικρό χαμόγελο.

Να επισκεφθούμε και το Ιατρικό Κέντρο «Ιπποκράτης» στην Τιφλίδα. Όταν πήγα εγώ, δούλευε εκεί η κυρία Τσαμουρλίεφ: σύζυγος του Μίκαελ Τσαμουρλίεφ. Τον περασμένο Μάρτιο, τον βασάνισαν πρώτα, τον σκότωσαν μετά. Ξυλοκόπησαν άγρια τη γυναίκα του και τον ανάπηρο γυιο του. Στο χωριό Χαραμπά, ένα από τα «ελληνικά 25 χωριά’, οι εθνικιστές εισέβαλλαν στα σπίτια των Ελλήνων και τους βασάνιζαν με πυρακτωμένα σίδερα , βγάζοντας τους τα νύχια.

Τι θα πρέπει να γίνει σήμερα, για τη χούφτα των ανθρώπων που ακόμα μένουν στην Τσάλκα, να μην τους επισκεπτόμαστε καν, να μη «μυρίζουν» ίχνος Ελλάδας επειδή η Ελλάδα «σκέφτεται μικροκομματικά», λες, ακόμα κι αν είναι έτσι, αυτά τα «μικροκομματικά» οφέλη τα διαγνώσαμε ως ασθένεια εγγενή τη δεκαετία του 1990 και του 2000;

Τελικά, οι Έλληνες από το Σοχούμι φυγαδεύτηκαν, αλλά «τα δύο τελευταία χρόνια, περισσότερα από 2000 σπίτια που ανήκουν σε Έλληνες έχουν καταληφθεί από Γεωργιανούς και Αντζάρους, 8 ομογενείς δολοφονήθηκαν, περιουσίες λεηλατήθηκαν και οι Έλληνες ζουν με το φόβο και κοιμούνται με το όπλο αγκαλιά», γράφει ο καλός συνάδελφος Στέλιος Βραδελης.

Τι ακούσανε οι εναπομείναντες πρεσβύτες εν έτει 2005 από τον νυν Υφυπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας; Με τριμμένα κασκέτα οι γέροντες και μπόλκες της εποχής της γιαγιάς μου οι γριούλες, κοιτούσαν στα μάτια «το διερμηνέα», όντας τουρκόφωνοι πολλοί μετά την «πολιτιστική» επέλαση κάθε λογής εισβολέων στο έδαφός τους τα τελευταία 100 χρόνια, και άκουγαν την αλήθεια που «πονάει»: «σας ευχαριστούμε που κρατάτε ζωντανό τον ελληνισμό εδώ….απομονώστε αυτούς που σας λένε ψέματα και που ζητάνε λεφτά για να σας εξυπηρετήσουν. Όποιος θέλει να βοηθήσει, το κάνει έτσι, από μόνο του, πρέπει να τοχει μέσα του…Το κλειδί για την παραμονή σας εδώ είναι η ανάπτυξη υποδομών και πάνω απ όλα η κατασκευή δρόμου που θα σας συνδέει με την πρωτεύουσα, την Τιφλίδα…».

Σήμερα, σύμφωνα με τον κυβερνήτη της περιοχής, τα κατειλημμένα από τους εποίκους σπίτια είναι 1500 και τα 200 έχουν αγοραστεί με τη συναίνεση των ιδιοκτητών που αποζημιώθηκαν. Ο Υφυπουργός πρότεινε την εκπαίδευση αστυνομικών στην Ελλάδα(ο διοικητής της αστυνομίας αντικαταστάθηκε γιατί ήταν υπέρ του δέοντος παθητικός θεατής στις παλιότερες επιθέσεις των εποίκων) καθώς και την αποστολή 15 περιπολικών στην Τσάλκα.

Ομολογουμένως, η Γεωργιανή κυβέρνηση, προς Δυσμάς προσανατολιζόμενη,μας παρέσχε κάθε δυνατή βοήθεια κατά την παραμονή μας στην Τσάλκα και υποσχέθηκε να εποπτεύει τις συνθήκες ασφάλειας του ελληνικού πληθυσμού της περιοχής που δείχνουν να βελτιώνονται.

«Είναι να τρελαίνεσαι, με κοιτούσαν λες κι ήμουν από άλλο πλανήτη, σε τι να ελπίζουν αυτοί οι ογδοντάρηδες τώρα πια; Καημένοι έλληνες …Ρε παιδιά, υπάρχει μια λεπτή διαφορά μεταξύ κοινότητας και μειονότητας. Εμείς είδαμε μειονότητα, όχι ελληνική σύγχρονη κοινότητα », έλεγα το βράδυ , όταν επιστρέψαμε στο ξενοδοχείο στην Τιφλίδα, απευθυνόμενη στο πλήρωμα του C –130 που μας ταξίδεψε με ασφάλεια και περισσή ευγένεια από την Ελλάδα στην Ουκρανία και στη Γεωργία.

Η απάντηση του κυβερνήτη, μ’εβαλε στη θέση μου: «επειδή εμείς πετάμε σ ΄όλα τα μέρη του πλανήτη για ανθρωπιστική βοήθεια, θέλω να καταλάβεις κάτι. Μη λες «καημένοι έλληνες», να λες «κακούργα φτώχεια… Η Τσάλκα τώρα έχει μόνο φτώχεια.Εγώ ξέρεις πότε αισθάνομαι μειονότητα; Όταν ζητάμε εξοπλισμό και εφόδια για να ανταποκριθούμε καλύτερα στις ανθρωπιστικές αποστολές, και βλέπω την αεροπορία άλλων κρατών να υπερέχει τεχνολογικά. Αλλά και πάλι, τα καταφέρνουμε. Το μυαλό και η καρδιά του έλληνα όταν δουλεύουν ρολόϊ και πάνε πακέτο, μεγαλουργούν. Και φτάνουμε και μέχρι την Τσάλκα, και το Πακιστάν και την Αφρική»…

Αν η λέξη «δίδαγμα» δεν είναι «αντιδραστική» λέξη, ας μου επιτραπεί να την πω.Το δικό μου δίδαγμα από την αποστολή στην Ουκρανία και στη Γεωργία ήταν αυτό: το να ζεις τη μοίρα σου σαν εξόριστος του παρελθόντος μέσα στο σήμερα, αυτό είναι η πιο ανυπόφορη εξορία. Αλλά ευτυχώς, είμαι Ελληνίδα.

Ασήμαντη λεπτομέρεια: σε απόσταση αναπνοής από την Τσάλκα, είναι ναρκωμένος ο πύθωνας με το όνομα «πετρελαιαγωγός Μπακού-Τιφλίδα-Τσεϋχάν». Μήκους 1767χιλιομέτρων, θα έχει την ικανότητα μεταφοράς πλέον του ενός εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως από την Κασπία στο λιμάνι Σεϊχάν της Μεσογείου. Το 80% του έργου κατασκευής θεωρείται περατωθέν.Θα ακολουθήσουν δοκιμές λειτουργίας, με χρήση 10εκατομμυρίων τόνων ειδικού πετρελαίου, που λέγεται technical oil, από τις οποίες θα διαπιστωθεί η στεγανότητα του αγωγού και η ομαλή λειτουργία των αντλιών. Ο γεωργιανός τομέας του πετρελαιαγωγού, (πρέπει να)είναι συνδεδεμένος με τον τουρκικό τομέα, μήκους 1076 χιλιομέτρων, που κατασκευάζεται από τουρκική κρατική εταιρεία.

Εξ ων ενθυμούμαι, στις 19 Οκτωβρίου 2004, η BP και η BTC Co, υπέγραψαν τρεις συμφωνίες για τις συνθήκες ασφάλειας του πετρελαιαγωγού. Άραγε, είναι πολύ αφελές να αναρωτηθώ, αν η συμφωνία για τις «συνθήκες ασφάλειας» ενός αγωγού που κρίνει εμμέσως και υπό μία διάσταση την ασφάλεια και το μέλλον εκατομμυρίων ανθρώπων, περιλαμβάνει και τη δημιουργία συνθηκών ασφάλειας για τους κατοίκους της Τσάλκας, που ξυπνούν τα πρωϊνά αγναντεύοντας από το παράθυρό τους τον αγωγό;

Advertisements

Σχόλια»

No comments yet — be the first.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: