jump to navigation

Ευλογημένες (διατροφικές)συνήθειες Απρίλιος 11, 2010

Posted by mariandr in Ελλάδα, Εντυπώσεις, Κείμενα του 2010, Περιβάλλον.
trackback

Της: ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ
ΑτΚ 11-04-10

Δεν ευλογούμε τα γένεια μας ως Έλληνες, αναγνωρίζοντας αυτό που οι ξένοι ερευνητές ήδη ομολογούν: Οι γιατροί του Βυζαντίου ήταν απλώς.. «άπιαστοι»! Γνώστες μυστικών για την υγεία μας τόσο απλών μα και μαζί τόσο πολύτιμων και ευλαβείς συνεχιστές της αρχαίας ελληνικής συνήθειας της χορτοφαγίας. Λογικό κι αυτονόητο, αν σκεφτεί κανείς ότι οι βυζαντινοί νήστευαν 180 ημέρες το χρόνο.

Δεν είναι ακριβώς έτσι: Οι βυζαντινοί γιατροί δεν στήριζαν τη χορτοφαγία για θρησκευτικοκοινωνικούς λόγους, αλλά διέδιδαν και συνιστούσαν την κατανάλωση άγριων χόρτων με ξύδι (ή άλλα περιχύματα) όταν κάποιος ασθενούσε. Το πιο διαδεδομένο «φάρμακο» της εποχής για κάθε ασθένεια, ήταν ο συνδιασμός της προσευχής με τη χορτοφαγία. Τα άγρια χόρτα περίμεναν στην αίθουσα αναμονής μετά από 35 αιώνες ιστορίας τους, ώσπου το 1994, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας , αναγνώρισε τη λεγόμενη Πυραμίδα Μεσογειακής Διατροφής, βασισμένης στην κρητική κουζίνα. Κανόνας άτεγκτος για την τελευταία, πως δεν υπαρχει μακροβιότητα αν δεν υπάρχουν αγριόχορτα στο καθημερινό τραπέζι είτε ως κύριο είτε ως συμπληρωματικό πιάτο. Η χημική σύσταση των αγριόχορτων είναι λίγο –πολύ γνωστή σήμερα: Διαθέτουν αντιοξειδωτικά φλαβονοειδή, ωμέγα 3 και απλετο αριθμό βιταμινών. Απλούστερα, καταπολεμούν τον καρκίνο, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα σε περιπτώσεις γρίππης και καταβολής δυνάμεων, συμβάλλουν στην αποβολή τοξινών πλήττοντας έτσι και διάφορες φλεγμονές, και βοηθούν στην τόνωση του κυκλοφορικού συστήματος.

Από πλευράς ποικιλίας και είδους, οι Έλληνες αναγνωρίζουμε στη χώρα μας σήμερα την ύπαρξη τουλαχιστον 50 διαφορετικών ειδών με εξαιρετικά θεραπευτικές ιδιότητες. Με τον κίνδυνο να χαρακτηριστεί η ακόλουθη λίστα «βαρετή» αν και είναι μόνο ενδεικτική, ας θυμηθούμε τι υπάρχει στο φαρμακείο της φύσης: Σέσκουλο, βλήτα, κάρδαμο, ραδίκι, αντράκλα, λάπαθο, θρούμπι, λαχανίδα, τσουκνίδα, μάραθος, ρόκα, ρέβη, στύφνο, ζοχός, θυμάρι, δεντρολίβανο, σκόρδο. Όλα τα παραπάνω αποτελούσαν αγαπημένες διατροφικές συνήθειες των αρχαίων όπως μαρτυρούν τα έργα του Πλουτάρχου, του Ηροδότου, του Νικάνδρου και του Θεοφράστου αργότερα. Στο Βυζάντιο, την ίδια «λατρεία» στη συλλογή των χόρτων και των ριζών αυτών συναντούμε στα «Γεωπονικά» του Κασσιανού.

Κι αφού τα αγριόχορτα είναι τόσο σημαντικά –έως και καταλυτικά- για την προάσπιση της υγείας, γιατί τόση υποτίμηση σήμερα; Καταρχάς, αυτό είναι η μισή αλήθεια. Τα χόρτα εξακολουθούμε να τα ..τρώμε μέσω.. των συμπληρωμάτων διατροφής! Αγοράζουμε ένα σκεύασμα με «ωμέγα –3» αντί να πάμε στη φύση να μαζέψουμε ζοχούς. Υπό μία έννοια, είναι πολύ λογικό αυτό. Αγνοούμε το πού και πότε φυτρώνουν τα διάφορα είδη χόρτων, δεν διαθέτουμε στοιχειώδη χρόνο για να ταξιδέψουμε ως την ύπαιθρο και ο παραγωγικός μας χρόνος είναι πολύτιμος για να τον αλώσουμε σε συνήθειες αποκλειστικά δοσμένες στους αγρότες. Μόνο που, ακόμα και οι αγρότες, δεν μαζεύουν όλα τα αγριόχορτα που θα μπορούσαν να μαζέψουν. Ο λόγος είναι τραγικός: Δεν ξέρουμε , στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Μεσόγειο, να αναγνωρίζουμε όλες τις ποικιλίες σπουδαίων για την υγεία χόρτων. Είναι κάτι που δεν μας το έμαθε η γιαγιά μας: Η επίθεση του δυτικού προτύπου διατροφής εισέβαλε στη Μεσόγειο σαν σίφουνας τα τελευταία 60 χρόνια, κάνοντας τους κατοίκους της Μεσογειακής φύσης να αποκοπούν εντελώς από μία θεϊκή σχεδόν γνώση που θα τους οδηγούσε στην επίγνωση. Κι επειδή ο λόγος για την Κρητική κουζίνα, ας μην παινεύονται τόσο οι Κρητικοί για τη μακροβιότητα και τη γνώση τους περί τα αγριόχορτα. Η κρητική νεολαία επίσης εμπίπτει στην κατηγορία των Ελλήνων που αγνοούν ποια και τι χόρτα υπάρχουν γύρω τους.

Σύμφωνα με μία εξαιρετική έρευνα της Αντωνίας Ψαρουδάκη, Γεωπόνου των ΤΕΙ Κρήτης, η παράδοση της συλλογής χόρτων στην Ανατολική Κρήτη, διατηρείται. Ωστόσο, ο γηραιότερος πληθυσμός της γνωρίζει πάνω από 50 είδη χόρτων τα οποία και καταναλώνει. Αντιθέτως, οι νεώτεροι γνωρίζουν κάτω από 20 και συλλέγουν λιγότερα και μάλιστα μόνο όταν πρόκειται να επισκεφθούν «περιοχές ευκολοδιάβατες», όπως σημειώνει η κυρία Ψαρουδάκη. Μήπως όμως, θα συμβουλεύσουν οι μεγαλύτεροι, είναι καλύτερα να μην μαζεύουμε χόρτα αν δεν τα ξέρουμε καλά, γιατί ορισμένα μπορεί να ναι ως και δηλητηριώδη; Σαφώς και ναι. Το «άγνωστο» κρύβει πάντα μυστήριο αλλά το μυστήριο με τη σειρά του θα χει και κάτι που να απομυθοποιεί τη γοητεία του. Κλασσικό παράδειγμα ο στύφνος (στρίχνος), που σε μεγάλες ποσότητες είναι άκρως δηλητηριώδης. Φυσικά, αυτή του η ιδιότητα, δεν εμπόδισε τον αρχαίο ιατρό Διοσκουρίδη να δηλώσει: « κηπαίος στρίχνος, αβλαβής εστί προς βρώσιν , δύναμιν δε έχει ψυχικήν».

Μιλώντας για Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή, όπου οι κάτοικοι κάνουν κυριολεκτικά και μεταφορικά πολέμους για το νερό από την εποχή του Χριστού, πολλοί εξακολουθούν να τοποθετούν φύλλα γλιστρίδας ως δροσιστικά υπογλώσσια. Στην Τουρκία την ανακατεύουν στο τζατζίκι και στο Πήλιο στη σκορδαλιά. Όσο για το αρωματικό κρίταμο που συνοδεύει το ρεβιθόρυζο και το τουρσί, οι σύγχρονες νοικοκυρές το φοβούνται γιατί ανοίγει την όρεξη, αλλά περιέχει αιθέρια έλαια, μεταλλικά άλατα και ιώδιο, συνεπώς είναι υπέροχο καθαρτικό για το αίμα.

Να εννοούσε άραγε ο γέροντας Παϊσιος κάποιο αγριόχορτο όταν έλεγε πως «οι γιατροί έχουν μπρος τα ματια τους το φάρμακο για τον καρκίνο»; Ποιος να ξέρει τι εννοούσε. Σίγουρο είναι πάντως πως τα αγριόχορτα είναι μεγάλη ασπίδα που θωρακίζει την ανθρώπινη υγεία, ο δε ρόλος τους, είναι ακόμα και ιστορικός και πολιτισμικός: Δεν είναι αμελητέο ότι η σημερινή ονομασία των χόρτων είναι σχεδόν ίδια αν όχι ίδια με την αρχαία, δείγμα κι αυτό της συνέχειας του Ελληνισμού στο διάβα των αιώνων και παρά τις εισβολές αλλοφύλων.

Advertisements

Σχόλια»

No comments yet — be the first.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: