jump to navigation

Κλιματική αλλαγή-ενεργειακή πολιτική και παρασκήνιο Σεπτεμβρίου 7, 2010

Posted by mariandr in Διεθνής Οικονομία, Κείμενα του 2010, Κοινωνία.
trackback

Η παρατηρούμενη κλιματική αλλαγή οφείλεται στον άνθρωπο με πιθανότητα 90% και οι επιπτώσεις της θα διαρκέσουν σίγουρα αιώνες, κατέληγε η έκθεση του ΟΗΕ το 2007 για το κλίμα , μια έκθεση για την οποία είχαν εργαστεί πάνω από 3.700 επιστήμονες σε πάνω από 130 χώρες και η οποία φυσικά, παραμένει επίκαιρη όσο ποτέ.

Ωστόσο, τα μέλη της επιστημονικής κοινότητας δεν συμφωνούν πάντα μεταξύ τους: Ας θυμηθούμε τον Αντριου Ουάτσον, τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας που πέρυσι βρέθηκε στο επίκεντρο του σκανδάλου climategate όταν κατηγορήθηκε πως ηθελημένα υπερέβαλε στις επιστημονικές εκτιμήσεις του για το ρόλο της ανθρώπινης δραστηριότητας στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Ο Ουάτσον επανήλθε στο προσκήνιο τις μέρες αυτές του «φονικού ρωσικού κάυσωνα» για να προκαλέσει, αυτήν τη φορά όχι επί τη βάσει του αν για την κλιματική αλλαγή εν γένει φταίει ο άνθρωπος ή Θεός, αλλά για  να επιχειρηματολογήσει πως οι ρωσικές πυρκαγυιές είναι αποτέλεσμα καιρικού φαινομένου και όχι κλιματικής αλλαγής.

Συγκεκριμένα, μιλώντας για τα καιρικά φαινόμενα στη Ρωσία και άλλες περιοχές του κόσμου(φωτιές στην Πορτογαλία, πλημμύρες στην Πολωνία και στη Γερμανία, πρωτοφανείς πλημμύρες στο μεγαλάυτερο μέρος του Πακιστάν και λασποθύελλες στην Κίνα), ο Ουάτσον υποστήριξε ότι τα φαινόμενα αυτά  είναι πράγματι ακραία το φετινό καλοκαίρι, από επιστημονική άποψη όμως είναι μεμονωμένα συμβάντα και δεν μπορούν να θεωρηθούν άμεσες συνέπειες της παγκόσμιας θέρμανσης.

«Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι η αυξημένη συχνότητα αυτών των ακραίων καλοκαιριών τις τελευταίες δεκαετίες συνδέεται με την κλιματική αλλαγή Αγγλίας. Δεν μπορείς όμως να πεις ότι ένα μεμονωμένο συμβάν ή ένα μεμονωμένο καλοκαίρι οφείλεται αναμφισβήτητα στην κλιματική αλλαγή: Εξ ορισμού, αυτό είναι καιρικό και όχι κλιματικό φαινόμενο.
Ο  πρωτοφανής καύσωνας στη Ρωσία, οι καύσωνες στη Δυτική Ευρώπη και οι πρωτοφανείς πλημμύρες στο Πακιστάν και στην Κίνα βρίσκονται μεν σε συμφωνία με τις προβλέψεις του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, θα μπορούσαν όμως να οφείλονται στη λήξη του (φυσικού) φαινομένου Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό το 2009».

Ανάλογη στάση με τον Ουάτσον κρατά ο Ζαν Πασκάλ Ιπερσέλ, αντιπρόεδρος της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC). Σχολιάζοντας το θέμα στο AFP εκτίμησε ότι οι καύσωνες και οι πλημμύρες πιθανότατα συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, ωστόσο απέφυγε να τα χαρακτηρίσει αποτελέσματα της παγκόσμιας θέρμανσης.

Ο καύσωνας στη Ρωσία είναι πράγματι ο χειρότερος από τότε που άρχισε επίσημα η καταγραφή των θερμοκρασιών στα τέλη του 19ου αιώνα, ωστόσο το συμβάν αυτό είναι μεμονωμένο και δεν επαρκεί ως ένδειξη από μόνο του, ανέφερε.

«Δεν μπορούμε να καταλήξουμε με βεβαιότητα 100% ότι δεν έχει ξανασυμβεί κάτι τέτοιο τα τελευταία 200 χρόνια, ωστόσο η υποψία υπάρχει -ακόμα κι αν πρόκειται μόνο για υποψία» επισήμανε.

Και ο Ιπερσάλ αναγνώρισε πάντως ότι, παρόλο που για τα μεμονωμένα φαινόμενα δεν μπορεί διαπιστωθεί σχέση αιτίας-αποτελέσματα, οι γενικές τάσεις που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια είναι εμφανείς και ανησυχητικές. «Τα ακραία φαινόμενα είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους η κλιματική αλλαγή γίνεται εμφανής με δραματικό τρόπο» είπε.

Σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), το πρώτο εξάμηνο του 2010 ήταν το θερμότερο που έχει καταγραφεί ποτέ.

Στη Ρωσία, το ρεκόρ θερμοκρασίας καταρρίφθηκε φέτος δύο φορές, τον Ιούλιο και ξανά τον Αύγουστο, ενώ στο Πακιστάν οι πλημμύρες ήταν πρωτοφανείς, ανέφερε από την πλευρά του ο Ομάρ Μπαντούρ του Παγκόσμιου Οργανισμού Μετεωρολογίας

«Και στις δύο περιπτώσεις, πρόκειται για καταστάσεις χωρίς προηγούμενο. Η διαδοχή ακραίων καταστάσεων και η επιτάχυνση της κατάρριψης των ρεκόρ βρίσκεται σε συμφωνία με τις προβολές της IPCC. Πρέπει όμως κανείς να παρατηρήσει τα ακραία φαινόμενα σε μακροπρόθεσμη βάση προκειμένου να εξάγει συμπεράσματα για την κλιματική αλλαγή» διευκρίνισε ο Μπαντούρ.

Δίκην επιλόγου σε όλα αυτά, θα μπορούσε να καταγραφεί μία άλλη είδηση, που λειτουργεί λίγο και ως τραγική ειρωνεία δεδομένων των συνθηκών: Σύμφωνα με νέα μελέτη, που πραγματοποίησαν Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ερευνητές, θέλοντας να δουν ποια ζώα θα μπορούσαν να προσαρμοστούν ταχύτερα στην κλιματική αλλαγή, με εντυπωσιακή ταχύτητα θα μπορούσε να προσαρμοστεί, όπως διαπιστώθηκε, το ψάρι! Για την ακρίβεια, το γαστερόστεο, που μπορεί  να προσαρμοστεί σε μια σχετικά απότομη μεταβολή της θερμοκρασίας, σε διάστημα μόλις τριών γενιών. Για το ψάρι, η γενιά είναι ένας χρόνος. Το τίμημα όμως της αντοχής στις απότομες θερμοκρασιακές μεταβολές ήταν σκληρό: Το 5% των ψαριών επιβίωνε. Το 95% «απλώς» εξαλειφόταν.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ….

Είναι γεγονός πως η ΕΕ αρχίζει να συνειδητοποιεί πως  η σύγχρονη οικονομία σχετίζεται στενά με τη λεγόμενη «πράσινη ανάπτυξη» ώστε να είναι εφικτή η μετάβαση σε μια περίοδο χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από όλες τις χώρες. Αυτό απαιτεί φυσικά συντονισμένη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, ενεργειακή πολιτική. Το ερώτημα είναι πλέον , πόσα χρήματα θα δαπανώνται για την μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της εταιρίας συμβούλων McKinsey, επενδύσεις σε ετήσια βάση στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας, ύψους 170 δις δολαρίων σε παγκόσμιο επίπεδο θα απέδιδαν ετήσιο κέρδος περίπου 17% ή 29 δις δολάρια. Αυτές οι επενδύσεις, που θα περιλάμβαναν μόνο χαμηλού κόστους, εύκολης εφαρμογής και άμεσης απόδοσης μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, θα οδηγούσαν σε πολύ σημαντικές μειώσεις εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Υπάρχουν επί παρδαείγματι μεγάλα περιθώρια για τη βελτίωση της αξιοποίησης της ενέργειας στα εμπορικά κτίρια και τις κατοικίες, και μάλιστα όχι μόνο στις νέες κατασκευές αλλά και στις παλιές. Έχει υπολογισθεί ότι 40% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα οφείλεται στα κτίρια.

Οι Νew York Times, προσπαθώντας να παρακολουθήσουν  το πώς κάθε ευρωπαϊκή χώρα αντιλαμβάνεται το τρίπτυχο κλιματική αλλαγή- οικονομία –ενεργειακή πολιτική, σε πρόσφατο ρεπορτάζ, καταγράφει το πώς έχει η κατάσταση σήμερα στη Γερμανία σχετικά με το θέμα αυτό: «Η καγκελάριος Αγγελα Μέρκελ, που έχει κάνει την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής μια από τις προτεραιότητές της, δυσκολεύεται να χαράξει μια σαφή ενεργειακή πολιτική, καθώς υπάρχουν διαφωνίες ακόμη και στους κόλπους της κυβέρνησής της για το μέλλον των πυρηνικών σταθμών», υποστηρίζουν».
Είναι γεγονός πως η  συζήτηση αυτή γίνεται σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων η Βρετανία και η Σουηδία, όπου οι κυβερνήσεις αναζητούν καθαρότερους τρόπους παραγωγής ενέργειας και προσπαθούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από το εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο.Οι περισσότερες χώρες αποφασίζουν ότι η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη, τουλάχιστον για το προσεχές μέλλον.
“ Οι Γερμανοί όμως δεν είναι τόσο σίγουροι», εκτιμούν οι Νew York Times: «Οι επικριτές της πυρηνικής ενέργειας υποστηρίζουν ότι η συνέχιση της λειτουργίας των 17 πυρηνικών εργοστασίων της χώρας τα επόμενα χρόνια θα αποσπάσει την προσοχή των υπευθύνων από την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Οι υπερασπιστές της πυρηνικής ενέργειας, πάλι, επισημαίνουν ότι το αξιόπιστο και σχετικά φτηνό αυτό κομμάτι του ενεργειακού μίγματος δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί αν η χώρα θέλει να συνεχίσει να εκπληρώνει τις ανάγκες της.
Σήμερα, η πυρηνική ενέργεια παρέχει το 11% του ηλεκτρισμού της Γερμανίας».

Πάντως,  δημοσκόπηση του ινστιτούτου Forsa που δημοσιεύτηκε τον περασμένο μήνα στο περιοδικό Stern έδειξε ότι το 46% των Γερμανών θέλει την επέκταση της ζωής των υπαρχόντων αντιδραστήρων, ενώ άλλο ένα 46% θέλει την κατάργησή τους.
Φυσικός και πρώην υπουργός Περιβάλλοντος, η ίδια η Μέρκελ χαρακτηρίστηκε το 2007 «Μις Κόσμος» από τα ταμπλόιντ επειδή έπεισε τον τότε πρόεδρο Τζορτζ Μπους να συμφωνήσει στη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου.
Στη διεθνή σύνοδο της Κοπεγχάγης που πραγματοποιήθηκε δύο χρόνια αργότερα, όμως, δεν μπόρεσε να πείσει τον πρόεδρο Ομπάμα, και πολύ περισσότερο την Ινδία και την Κίνα, να ευθυγραμμιστούν με τη φιλόδοξη θέση της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τον περιορισμό των εκπομπών.
Τώρα υπάρχουν αυτοί που ζητούν από τη Μέρκελ να θέσει ακόμη πιο φιλόδοξους στόχους για τη χώρα της κι εκείνοι που ανησυχούν ότι μια τέτοια περιβαλλοντική πολιτική θα πλήξει την οικονομική ανάκαμψη που έχει ήδη ξεκινήσει στη Γερμανία.
Το 2002, η κυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων είχε ψηφίσει ένα νόμο που όριζε ότι όλοι οι σταθμοί πυρηνικής ενέργειας της χώρας θα κλείσουν μέχρι το 2022.
– « Στην πρώτη θητεία της, όταν μοιραζόταν την εξουσία με τους Σοσιαλδημοκράτες, η Μέρκελ δεν τόλμησε να αμφισβητήσει αυτόν το νόμο», σχολια΄ζει δηκτικά η εφημερίδα.
Με τους Ελεύθερους Δημοκράτες όμως, που συμμετέχουν στην κυβέρνηση από τον περασμένο Οκτώβριο, τα πράγματα έχουν αλλάξει.
Ο ηγέτης τους Γκουίντο Βεστερβέλε, που είναι και υπουργός Εξωτερικών, έχει δηλώσει ότι θέλει την παράταση της ζωής των εργοστασίων έως ότου η ανανεώσιμη ενέργεια αποδείξει ότι έχει μέλλον.
Ο Βεστερβέλε υποστηρίζει και τη βιομηχανία άνθρακα, με τον όρο η παραγωγή να είναι καθαρή, σύγχρονη και αποτελεσματική.
Την ίδια άποψη έχει και ο υπουργός Οικονομικών Ράινερ Μπρίντερλε, μέλος κι αυτός των Ελευθέρων Δημοκρατών.
Η Μέρκελ και οι Χριστιανοδημοκράτες της δεν έχουν καταλήξει σε μια σαφή θέση, σε γενικές γραμμές όμως διάκεινται ευνοϊκά προς την παράταση της ζωής των πυρηνικών εργοστασίων.
Οι Χριστιανοκοινωνιστές στη Βαυαρία είναι κατηγορηματικοί: τα εργοστάσια πρέπει να παραμείνουν εν ζωή.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος όμως Νόρμπερτ Ρέτγκεν, που είναι χριστιανοδημοκράτης, έχει εξοργίσει πολλούς συναδέλφους του αμφισβητώντας την ανάγκη να παραταθεί η ζωή των εργοστασίων.

Advertisements

Σχόλια»

No comments yet — be the first.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: