jump to navigation

ΠΟΥ ΠΗΓΕ Η ΜΕΣΑΙΑ ΤΑΞΗ Οκτώβριος 28, 2010

Posted by mariandr in Διεθνής Οικονομία, Κείμενα του 2010.
trackback

 

Tης: ΜΑΡΙΑΝΝΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ

Ας ξεκινήσουμε από τα ίδια τα γεγονότα: Την περασμένη εβδομάδα, ο Βρετανός Υπουργός Οικονομικών Τζωρτζ Όσμπορν ανακοίνωσε άμεσες περικοπές δαπανών στο δημόσιο τομέα ύψους 6,2 δισεκατομμυρίων λιρών, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος της χώρας που έχει διαμορφωθεί στα 156 δισεκατομμύρια λίρες, κοντά στο 11% του ΑΕΠ.

Τα μέτρα προβλέπουν μείωση των δαπανών των υπουργείων για συμβούλους, διαφημίσεις, ταξίδια, έξοδα συντήρησης κυβερνητικών κτιρίων και προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών κατά 3 δισεκατομμύρια λίρες. Οι μεγαλύτερες περικοπές θα γίνουν στο υπουργείο Επιχειρήσεων, του οποίου ο προϋπολογισμός για φέτος μειώνεται κατά 826 εκατομμύρια λίρες.

Επίσης ανακοινώθηκε ότι ‘παγώνουν’ οι προσλήψεις στη δημόσια διοίκηση, μέτρο που θα εξοικονομήσει 163 εκατομμύρια λίρες. Εξάλλου περικόπτεται κατά περισσότερο από 500 εκατομμύρια λίρες ο συνολικός προϋπολογισμός για τις ημικρατικές υπηρεσίες και οργανισμούς που υπάγονται σε διάφορα υπουργεία.

Επιβεβαιώθηκε ακόμα  η μείωση των υπουργικών μισθών κατά 5% από φέτος και το ‘πάγωμά’ τους για το υπόλοιπο της πενταετούς θητείας του κυβερνητικού συνασπισμού. Επίσης προβλέπεται η κατάργηση των υπουργικών αυτοκινήτων, καθώς τα μέλη της κυβέρνησης θα μπορούν να χρησιμοποιούν αυτοκίνητο και οδηγό μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις. Επίσης γίνεται σύσταση να αποφεύγονται τα εισιτήρια πρώτης θέσης στα τρένα από όλους τους λειτουργούς του δημοσίου. Ορισμένες από τις κυβερνητικές υπηρεσίες έχουν την επιλογή να μεταφέρουν ορισμένες από τις περικοπές στις δαπάνες τους στο επόμενο οικονομικό έτος.

Δε θα υπάρξουν περικοπές στη χρηματοδότηση των σχολείων, στα προγράμματα προσχολικής ανάπτυξης και στην ενίσχυση εφήβων που αναζητούν εργασία. Καταργείται ωστόσο το πρόγραμμα αποταμίευσης για παιδιά το οποίο προέβλεπε οικονομική ενίσχυση και από το κράτος. Εκτιμάται ότι η κατάργηση του προγράμματος θα εξοικονομήσει 520 εκατομμύρια λίρες.

Προσοχή στις ..ατάκες: Ο υφυπουργός Οικονομικών, Ντέιβιντ Λόους, που παρουσίασε τα μέτρα επανέλαβε ότι «τα χρόνια της αφθονίας στο δημόσιο τομέα τελείωσαν», ενώ ο υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Όσμπορν τόνισε ότι κορυφαία προτεραιότητα της νέας κυβέρνησης είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στη βρετανική οικονομία μέσω της άμεσης μείωσης του ελλείμματος. «Κληρονομήσαμε ένα οικονομικό χάλι», ανέφερε ο κ. Όσμπορν.

Επειδή λοιπόν υπάρχουν «χάλια», και τα χρόνια της «αφθονίας» τέλειωσαν, μαζί με όλα αυτά΄, λογικό ήταν να γίνουν περικοπές. Μάλιστα, «οι  περικοπές βασίστηκαν σε τρεις αρχές. Πρώτον, την ανάγκη επείγουσας δράσης, που συμμερίζεται και ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας. Η Βρετανία πρωτοστατεί πλέον στην Ευρώπη στο αίτημα για δημοσιονομική πειθαρχία . Η δεύτερη αρχή είναι ότι όλοι οι Βρετανοί πρέπει να συνεισφέρουν και τέλος ότι οι περικοπές γίνονται με συγκεκριμένο σκοπό, δηλαδή την αποφυγή φόρων όπως η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών που πρότειναν οι Εργατικοί, την ενίσχυση των δημοσίων υπηρεσιών και την τόνωση της οικονομίας», εξήγησε ο Όσμπορν.

Με το ρητορικό ερώτημα του τύπου «υπήρχε άλλος τρόπος διεξόδου που δεν τον σκέφτηκαν οι Βρετανοί;» κατά νου, ας σταθούμε ωστόσο σε μια ακόμα…ατάκα:  Κοινωνικής προστασίας δικαιούνται μόνο οι φτωχοί, όχι όλοι, τόνισε ο Βρετανός Υπουργός Οικονομικών:

Ήταν μάλιστα η φράση του αυτή που ενέπνευσε τον Γκι Σορμάν να γράψει το άρθρο που κυκλοφόρησε στις περισσότερες ευρωπαϊκές εφημερίδες προχτές «περί του τέλους του κράτους προνοίας».

Σύμφωνα με τον Σορμάν, «…Ο αρχιτέκτονάς του  κράτους –πρόνοιας, λόρδος Μπέβεριτζ, περιέγραψε το κράτος πρόνοιας σαν ένα οικοδόμημα που προστατεύει το άτομο «από την κούνια ως τον τάφο». Αυτό το μοντέλο κυριάρχησε σε όλες τις δυτικοευρωπαϊκές χώρες, με τις τοπικές παραδόσεις και πολιτικές ισορροπίες να καθορίζουν το εκάστοτε «μείγμα» του. Από το 1960 και μετά, όλη η δημοκρατική Ευρώπη ήταν Σοσιαλδημοκρατική, ένας συνδυασμός δηλαδή ελεύθερης αγοράς και καθολικής κοινωνικής προστασίας.

Αυτό το ευρωπαϊκό μοντέλο πέτυχε πέρα από κάθε φαντασία και για δεκαετίες το ζήλευαν όλοι- από τους οπαδούς του άγριου αμερικανικού καπιταλισμού ως τους υποστηρικτές του κρατικού σοσιαλισμού- σοβιετικού ή μαοϊκού τύπου.
… Μετά τη δεκαετία του ΄80, όταν η παγκοσμιοποίηση χτύπησε την πόρτα της Ευρώπης…. υπό το βάρος του υψηλού κόστους του κράτους πρόνοιας- αλλά πιθανόν και λόγω των ψυχολογικών και οικονομικών αντικινήτρων που το συνοδεύουν- ο ρυθμός ανάπτυξης των ευρωπαϊκών οικονομιών άρχισε να πέφτει, το κατά κεφαλήν εισόδημα να μένει στάσιμο και η υψηλή ανεργία να εδραιώνεται.

Οι ευρωπαίοι υποστηρικτές της ελεύθερης αγοράς δεν αποδείχτηκαν ικανοί να οδηγήσουν το κράτος πρόνοιας στην ανάκαμψη. ..Στην καλύτερη περίπτωση, σταμάτησε η διεύρυνση του κράτους πρόνοιας, όπως συνέβη στη Σουηδία ή στη Δανία. Το κράτος πρόνοιας άντεξε τις επικρίσεις και τα προβλήματα από τις στάσιμες οικονομίες χάρη στη σύμπλευσή του με τη μεσαία τάξη. Πράγματι, εκείνοι που δημιούργησαν το κράτος πρόνοιας προέβλεψαν σοφά να ευνοεί τη μεσαία τάξη περισσότερο απ΄ ό,τι τους φτωχούς.

Ακόμα και το περιορισμένο κράτος πρόνοιας της Αμερικής μοιάζει να έχει στόχο να ωφελήσει τη μεσαία τάξη περισσότερο απ΄ όσο τους φτωχούς. … Ετσι, κράτος πρόνοιας στην Αμερική σημαίνει μετρητά για τη μεσαία τάξη και κοινωνικά προγράμματα για τους φτωχούς. Αυτού τους είδους τις διακρίσεις τις συναντάμε παντού στη Δυτική Ευρώπη», γράφει ο Σορμάν, προσπαθώντας να συμβάλει διά της αναγωγής στην Ιστορία στη συνειδητοποίηση του αναγνώστη ότι το κράτος –πρόνοια ως μοντέλο, τελείωσε. Πολύ σωστά δε ,επισημαίνει, ότι στη γενέτειρα χώρα του μοντέλου αυτού, το «πανηγύρι τελειώνει» με την απόφαση Όσμπορν να κόψει το επίδομα παιδιού που έπαιρναν όλες οι οικογένειες, ανεξάρτητα από το εισόδημα τους. Το είπε άλλωστε: Η κοινωνική προστασία πρέπει να ναι για τους φτωχούς, όχι για όλους.

Αυτό όμως που δεν εξηγεί ο Βρετανός Υπουργός Οικονομικών και στο οποίο δεν απαντά ούτε ο οικονομολόγος Γκι Σορμάν, είναι το ερώτημα «πού πήγε η μεσαία  τάξη», αυτή που ο Σαρμάν ονομάζει «ευνοημένη» από το δίκτυο κοινωνικής πρόνοιας. Διότι όλο και πληθαίνουν οι φωνές εκείνων που λένε ότι η αστική τάξη, αυτή που γέννησε όλες τις ευρωπαϊκές επαναστάσεις του 19ου και 20ου αιώνα, αναζητείται.

Επιπλέον, σαφώς και σε περιόδους κρίσης, αν δεν μπορούν να προστατεύονται από το μοντέλο πρόνοιας όλοι, ας προστατεύονται τουλάχιστον οι φτωχοί. Ποιοι ορίζονται όμως ως τέτοιοι; Ο Όσμπορν δεν εξηγεί ποιοι και πόσοι και με ποια κριτήραι απαρτίζουν τους νεόφτωχους της Βρετανίας, πολύ περισσότερο της ΕΕ, ενώ ο Σορμάν, επιμένει ότι η μεσοαστική τάξη δεν πέθανε, απλώς είναι οργισμένη γιατί χάνει κεκτημένα: «…Ο Οζμπορν πρότεινε να σταματήσουν οι πληρωμές επιδομάτων  σε οικογένειες που βρίσκονται στα υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια. Η εξοικονόμηση (1,6 δισ. στερλίνες) που περιλαμβάνεται στις προτάσεις Οζμπορν αντιπροσωπεύει ένα ελάχιστο τμήμα από τις ετήσιες δαπάνες για προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας που καταβάλλει η Βρετανία και ανέρχονται σε 310 δισ. στερλίνες. Έτσι όμως η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον ελπίζει ότι θα κάνει τον βρετανικό λαό να καταλάβει καλύτερα πόσο άδικο είναι το σημερινό κράτος πρόνοιας. Όλες οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη θα αναγκαστούν να κάνουν το ίδιο: θα τα βάλουν με τον πιο αδύναμο κρίκο του συστήματος κοινωνικής προστασίας, αυτόν που αντιλαμβάνονται ευκολότερα οι περισσότεροι άνθρωποι. Στο ίδιο πνεύμα, η γαλλική κυβέρνηση τα έχει βάλει με τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα των εργαζόμενων στον δημόσιο τομέα, όπως επίσης και με το όριο συνταξιοδότησης, σε μια προσπάθεια να το αυξήσει από τα 62 στα 65 χρόνια.

Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι είναι λάθος να χορηγούνται επιδόματα σε πλουσίους ή συντάξεις στα 62. Η λαϊκή αντίδραση είναι όμως μεγαλύτερη από την αναμενόμενη. Από διαίσθηση, η μεσαία τάξη βλέπει ότι έρχεται το τέλος μιας εποχής.

Η κυβέρνηση Κάμερον- και όλες οι άλλες που θα ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο- θα υποχωρήσουν άραγε μπρος στην οργή της μεσαίας τάξης; «, γράφει.

Μάλλον δεν θα υποχωρήσουν , μοιάζει η σωστότερη απάντηση. Αλλά όταν η μεσοαστική τάξη μεταλλαχθεί σύντομα σε κίνημα νεόφτωχων, τότε η «ενωμένη» Ευρώπη θα θυμίζει «Άγουρα χρόνια» ή κάτι από «Ολιβερ Τουϊστ». Υπερβολικό; Ίσως. Αλλά ήδη τα παιδιά των μεσοαστών της Ευρώπης, μεταλλάσσονται σε «χλιδάνεργους», που είναι μάλλον το νέο σύνορο μεταξύ «αστικής τάξης» και «νεόπτωχων». Σε ένα τέτοιο τοπίο, το δίκτυ κοινωνικής προστασίας που  επαγγέλλεται ο Όσμπορν, πόσους-κι όχι ποιους- τελικά θα αγκαλιάζει ;

Advertisements

Σχόλια»

No comments yet — be the first.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: